ABD Başkanı Trump, Ohio'dan Washington'a dönüşünde basın mensuplarının gündeme ilişkin sorularını yanıtladı.

Trump, İran'ın müzakereler boyunca kendilerine defalarca "yalan söylediğini" iddia ederek, bu süreçte Tahran'a güvenmediğini dile getirdi.

ABD Başkanı, "İran'a güvenmiyorum. Neden sanki İran'a güveniyormuşum gibi konuşuyorsunuz? İran'a güvenecek en son kişi benim. Bana sürekli yalan söylediler." diye konuştu.

Hürmüz Boğazı'nın tamamen ABD Donanması tarafından kontrol edildiğini savunan Trump, "Şu anda Hürmüz Boğazı üzerinde tam kontrolümüz var. Kontrol onlarda değil, tam kontrol bizde. Orası bizim." değerlendirmesini yaptı.

- "Benden farklı bir uçakla gitmemi istediler"

Öte yandan Trump, geçen ay NATO Zirvesi'nin ardından Türkiye'den ayrılırken Gizli Servis'in "güvenlik endişelerini" gerekçe göstererek kendisini farklı bir uçak kullanmaya yönlendirdiği iddialarını doğruladı.

Trump, konuyla ilgili bir soruya, "Bu tamamen Gizli Servis'e bağlı. Ben sadece onlar ne diyorsa ona uyarım. Dolayısıyla Gizli Servis ve ordunun yönlendirmesine uyarım. Benden farklı bir uçakla gitmemi istediler, o da güvenlik açısından eşdeğer bir seçenekti." yanıtını verdi.

Kendisine birçok yerden farklı tehditlerin olduğunu ifade eden Trump, "Bunu yapmamı istediler, ben de yaptım. Ne derlerse onu yaparım. Sanırım bir tehdit vardı. Bu konuda pek fazla soru sormadım. Çok fazla tehdit alıyorum." değerlendirmesinde bulundu.

Asif, Amerika merkezli Bloomberg News'e verdiği demeçte, "Barış anlaşması veya bir anlaşma lehine işler yeniden şekilleniyor" dedi. ve ekledi:

"Son iki üç gündeki sinyaller, bir tür anlaşmaya yakın olduğumuzu gösteriyor."

Pakistan İçişleri Bakanı, Tahran'da

Öte yandan İran'ın Mehr haber ajansının bildirdiğine göre, Mohsin Raza Naqvi, İran ile ABD arasında devam eden gerilimi sona erdirmeye yönelik arabuluculuk çabaları sürerken, İranlı yetkililerle görüşmek üzere Tahran'a ulaştı.

İran'ın resmi haber ajansı IRNA, diplomatik bir kaynağa dayandırdığı haberinde, Naqvi'nin ikili ilişkiler ve karşılıklı çıkar konularını ele almak üzere bugün erken saatlerde İslamabad'dan İran'ın başkentine hareket ettiğini belirtti.

Pakistan ve Katar’ın arabuluculuk rolü

Bu ziyaret, İran İçişleri Bakanı İskender Momeni'nin Pakistanlı mevkidaşıyla görüşmek üzere İslamabad'a yaptığı ziyaretten bir ay sonra gerçekleşiyor.

Pakistan, Katar ile birlikte, iki ülke arasındaki son gerilimi sona erdirmek amacıyla haziran ayında İran ile ABD arasında bir mutabakat zaptı sağlanmasında kilit bir arabuluculuk rolü oynamıştı.

Birleşmiş Milletler (BM), Afrika Birliği (AfB), Afrika Kalkınma Bankası (AfDB) ve BM Kalkınma Programı (UNDP) tarafından yayımlanan ASDR 2026, Orta Doğu'da süregelen istikrarsızlığın enerji ve gıda fiyatlarındaki dalgalanmayı artırarak ticaret yollarını aksattığını ve Afrika ekonomileri üzerinde doğrudan etkiler oluşturduğunu ortaya koydu.

Raporda, Afrika ülkelerinin BM'nin 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları ile Afrika Birliği'nin 2063 Gündemi'nin son uygulama dönemine girdiği bir süreçte küresel ekonomide süregelen belirsizlik, parçalanan ekonomik yönetişim ile iklim, mali ve demografik baskıların kıtanın kalkınma sürecini zorlaştırdığı ifade edildi.

Orta Doğu'daki istikrarsızlığın enerji ve gıda fiyatlarındaki oynaklığı artırdığı, ticaret yollarını sekteye uğrattığı ve küresel belirsizliği derinleştirerek Afrika ekonomilerine doğrudan yansıdığı vurgulanan raporda, kıtanın artık yalnızca krizlere müdahale etmek yerine uzun vadeli, kapsayıcı, yenilikçi ve koordineli kalkınma politikalarına yönelmesi gerektiği vurgulandı.

Küresel belirsizliklere rağmen Afrika ekonomisinin 2025'te yüzde 4 büyüdüğü, 2026'da da yüzde 4 büyümesinin beklendiği kaydedilen raporda, aynı dönemde küresel ekonominin 2025'te yüzde 2,8, 2026'da ise yüzde 2,7 büyümesinin öngörüldüğü belirtildi.

Raporda, Doğu Afrika'nın yüzde 5,8 ile kıtanın en hızlı büyüyen alt bölgesi olduğu, Batı Afrika'nın ise yüzde 4,4 büyümeyle ikinci sırada yer almasının beklendiği aktarıldı.

Ekonomik büyümeye rağmen sürdürülebilir kalkınma hedeflerine yönelik ilerlemenin eşit düzeyde olmadığına dikkati çekilen raporda, yoksulluk, gelir eşitsizliği ve kırılganlıkların düşük verimlilik, sınırlı yapısal dönüşüm, geniş kayıt dışı ekonomi ve dar mali imkanlar gibi yapısal sorunlardan kaynaklandığı ifade edildi.

Raporda, demografik baskılar, iklim riskleri ve iş gücü piyasasının ihtiyaç duyduğu becerilerle mevcut insan kaynağı arasındaki uyumsuzluğun da bu sorunları derinleştirdiğinin altı çizildi.

- Bölgesel entegrasyon ve finansman öne çıkıyor

Raporda, uluslararası kalkınma finansmanı sisteminin mevcut ihtiyaçlara cevap vermekte yetersiz kaldığı belirtilirken, Afrika Birliği'nin G20 üyeliğinin kıtanın borç sürdürülebilirliği, iklim finansmanı ve küresel ekonomik yönetişim alanlarında daha güçlü söz sahibi olması açısından yeni fırsatlar sunduğu vurgulandı.

Küresel ticarette yaşanan parçalanmanın Afrika açısından hem risk hem de fırsat oluşturduğu, Afrika'nın küresel ticaretteki payının 2018-2023 döneminde yaklaşık yüzde 2 seviyesinde kaldığı aktarılan raporda, Afrika Kıtasal Serbest Ticaret Alanı'nın (AfCFTA) güçlendirilmesi, üretim kapasitesinin artırılması ve bölgesel altyapı yatırımlarının hızlandırılmasının önemine işaret edildi.

Raporda, tüm bu zorluklara rağmen Afrika'nın önemli fırsatlara da sahip olduğu vurgulandı.

Dijital dönüşüm, teknolojik yenilikler ve bölgesel entegrasyonun gelecek dönemde üretkenliği ve ekonomik dayanıklılığı artırabilecek temel unsurlar olduğuna değinilen raporda, yeterli finansmanın sağlanması, politika uyumunun güçlendirilmesi ve 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları ile Afrika Birliği'nin 2063 Gündemi doğrultusunda daha koordineli adımlar atılması halinde kıtanın sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşma sürecinin hızlandırılabileceği kaydedildi.

Beyaz Saray Sözcü Yardımcısı Taylor Rogers, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan konuya ilişkin paylaşımda bulundu.

Rogers, Donald Trump yönetiminin ABD ordusu ve kilit endüstrilerin kritik kaynaklara kesintisiz erişimini sağlamak amacıyla Jones Yasası'na ilişkin muafiyetini 90 gün uzattığını belirtti.

Verilerin söz konusu muafiyetin benzin, dizel ve jet yakıtı gibi temel ürünlerin yurt içi sevkiyatında önemli bir artış sağladığını gösterdiğine işaret eden Rogers, "Başkan Trump, Amerika'nın ekonomik ve ulusal güvenliğini koruyan ve güçlendiren kararlı ve sağduyulu adımlar atmaya devam ediyor." ifadelerini kullandı.

- Muafiyetin kapsamı daraltıldı

Öte yandan uluslararası basında yer alan haberlerde, yeni düzenlemeyle muafiyetin kapsamının daraltıldığı ve yabancı gemilerin gerçekleştireceği seferlerin tek tek değerlendirmeye tabi tutulacağı aktarıldı.

Yeni muafiyetin ilk düzenlemeye kıyasla daha sınırlı bir emtia grubunu taşıyan gemiler için geçerli olacağı ve bu ürünler arasında benzin, jet yakıtı, ham petrol, nafta, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG), soya yağı ve gübrenin bulunduğu kaydedildi.

Yeni uzatma kararı, mevcut muafiyetin öngörülen sona erme tarihi olan 16 Ağustos'a günler kala alındı.

ABD yönetimi, İran ile gerilimin etkisiyle yaşanan arz sıkıntıları ve yükselen petrol fiyatları karşısında Jones Yasası'na yönelik ilk olarak 18 Mart'ta 60 günlük muafiyet getirdiğini duyurmuştu. Söz konusu muafiyet daha sonra çeşitli uzatmalarla devam ettirilmişti.

- Jones Yasası

1920 tarihli Jones Yasası, ABD limanları arasındaki deniz taşımacılığının yalnızca ABD'de inşa edilmiş, ABD bayrağı taşıyan ve mürettebatının büyük bölümü ABD vatandaşı olan gemilerle yapılmasını zorunlu kılıyor.

Kasırga, savaş veya enerji arzı sorunu gibi büyük krizlerin yaşandığı dönemlerde hükümet, malların daha hızlı taşınabilmesi için geçici olarak bu yasaya yönelik muafiyet sağlayabiliyor. Bu sayede yabancı bayraklı gemiler de belirli koşullar altında ABD içindeki limanlar arasında yük taşıyabiliyor.

İngiltere'nin, Cebelitarık açıklarında deniz dibinde bulunduğu tahmin edilen milyarlarca sterlin değerindeki altın hazinesini çıkarma planından vazgeçtiği bildirildi. Kararın, bölgenin statüsü nedeniyle İspanya ile yaşanan anlaşmazlığın daha da tırmanabileceği endişesiyle alındığı öne sürüldü.

İngiliz basınında yer alan haberlere göre, 1694 yılında Cebelitarık Boğazı yakınlarında batan İngiliz gemisi Sussex'in enkazında 10 tona kadar altın sikke bulunuyor olabilir.

Söz konusu altınların, Dokuz Yıl Savaşları sırasında Savoy Dükü 2. Viktor Amadeus'un Fransa Kralı 14 Louis'ye karşı yürüttüğü askeri harekatın finansmanında kullanıldığı belirtiliyor.

Hazinenin bulunması halinde toplam değerinin günümüzde yaklaşık 5.5 milyar sterline (7,42 milyar dolar) ulaşabileceği tahmin ediliyor.

Bu miktarın doğrulanması durumunda Sussex'in, dünyada şimdiye kadar keşfedilmiş en değerli batıklardan biri haline gelebileceği ifade ediliyor.

Kolombiya Jeoloji Servisi, depremin merkez üssünün Choco eyaletindeki San Jose del Palmar belediyesi yakınlarında, yerin 96 kilometre derinliğinde olduğunu açıklarken, büyüklüğünü 6.6 olarak bildirdi.

Uzmanlara göre bu büyüklükteki bir deprem, nüfusun yoğun olduğu bölgelerde hasara yol açtı. Yerel basına göre enkaz altında kalan insanlar var.

Şu ana kadar bildirilen en yüksek can kaybı, Kolombiya'nın kahve yetiştirilen bölgesindeki Pereira kentinde yaşandı. Belediye Başkanı Mauricio Salazar, burada 18 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. Yakındaki Manizales'te ise Belediye Başkanı Jorge Eduardo Rojas, üç kişinin yaşamını yitirdiğini belirtti.

Liman kenti Buenaventura'da ise bir binanın çökmesi sonucu bir kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Diğer kentlerden de ölü haberi gelmesinden endişe ediliyor.

Birçok şehirde ve ülkede hissedildi

Kolombiya'nın farklı bölgelerinde depremler görece sık meydana geliyor. Deprem, yaklaşık 50 milyon nüfuslu ülkenin Bogota, Cali, Manizales ve Pereira kentlerinin de aralarında bulunduğu birçok şehirde hissedildi.

Deprem, Kolombiya'nın yanı sıra Venezuela, Ekvador ve Panama'nın çeşitli bölgelerinde de hissedildi.

Eyalet valisi Pazartesi günü X kanalında yaptığı açıklamada, depremin yaralanmalara ve önemli hasara yol açtığını belirtti.

Choco Valisi Nubia Carolina Cordoba, X hesabından yaptığı açıklamada, "Choco eyaletinde az önce ciddi bir sismik olay yaşadık. Artçı sarsıntılardan endişe ediyoruz. Merkez üssü San Jose del Palmar olmasına rağmen başkent Quibdo'da yaralılar ve binalarda ciddi hasar var" dedi.

Cordoba, "İlk resmi raporu hazırlamak üzere hasar tespit çalışmalarına başladık" ifadelerini kullandı.

Başkent Bogota'da yüzlerce kişi yaşadığı binaları tahliye ederek sokaklara çıktı.

ABD Savunma Bakanlığının (Pentagon), İran'a yönelik saldırılarla mühimmat stokunun azalması nedeniyle savunma sanayisi şirketlerinden silah üretimi ve teslimatını hızlandırmalarını istediği belirtildi.

The Washington Post'un ulaştığı ve daha önce yayımlanmayan Pentagon belgesine göre Savunma Bakan Yardımcısı Steve Feinberg, savunma sanayisi şirketlerinin yöneticilerine gönderdiği yazıda kritik askeri kabiliyetlerin üretim ve teslimat süreçlerinin hızlandırılmasını talep etti.

Feinberg, şirketlerden "çok daha hızlı ve agresif teslimat takvimleri" oluşturma veya kritik kabiliyetlerin üretimini artırma planlarını 21 gün içinde Pentagon'a sunmalarını istedi.

"Yıllar süren geliştirme süreçleri kabul edilemez." ifadesini kullanan Feinberg, program takvimlerinin önemli ölçüde hızlandırılması ve üretim kapasitesinin şimdi genişletilmesi gerektiğini belirtti.

Feinberg, savunma sanayisi şirketlerinden üretim kapasitesini artırmak için somut yatırımlar ve tesis genişletme planları sunmalarını da talep etti.

- İran ile savaş, mühimmat stoklarını tüketti

ABD'nin savaşın ilk ayında 850'den fazla Tomahawk füzesi, 1000'den fazla Patriot ile Terminal Yüksek İrtifa Hava Savunma (THAAD) sistemlerini kullandığı, ayrıca ordunun taktik balistik füzelerinden 1300'den fazlasını ateşlediği belirtiliyor.

Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nin (CSIS) analizine göre, savaş öncesi yaklaşık 2 bin 200 olan küresel Patriot füzesi stoku 827'nin, 452 olan THAAD füzesi stoku ise 278'in altına geriledi.

ABD Savunma Bakanlığı, nisanda yaptığı açıklamada, kritik füze bileşenlerinin üretim kapasitesini üç katına çıkarmak amacıyla Boeing ve Lockheed Martin ile çerçeve anlaşmaya varıldığını duyurmuştu.

Birleşik Arap Emirlikleri'nin (B.A.E.) ulusal demiryolu ağının geliştiricisi ve işletmecisi Etihad Rail tarafından ihale edilen Abu Dabi–Dubai Yüksek Hızlı Demiryolu Projesi'nin Abu Dabi bölümünü üstlenen uluslararası konsorsiyumda yer alan Kalyon İnşaat, ülkenin ilk yüksek hızlı demiryolu hattının yapım çalışmalarına başladı.

Birleşik Arap Emirlikleri merkezli National Projects and Construction (NPC) ve Trojan Tunneling ile Çin merkezli China State Construction Engineering Corporation (CSCEC) ortaklığında yürütülen projede inşaat faaliyetleri planlanan takvim doğrultusunda devam ediyor.

Birleşik Arap Emirlikleri’nin “İLK” Yüksek Hızlı Demiryolu Hattı

Etihad Rail’in toplam 13 milyar dolar yatırım bedeli ile B.A.E. genelinde yaklaşık 900 kilometrelik yolcu taşımacılığı demiryolu ağı kurma vizyonunun parçası olan Abu Dabi – Dubai hızlı tren projesi, bölgenin en stratejik ulaşım projeleri arasında yer alıyor. 

Proje tamamlandığında ülkenin en büyük iki emirliği olan Abu Dabi ile Dubai arasındaki seyahat süresi yaklaşık bir buçuk saatten 30 dakikaya düşecek.

Mevcut demiryolu hatlarının yaklaşık 200 km/saat işletme hızına sahip olduğu Birleşik Arap Emirlikleri'nde, 320 km/saat işletme hızına ulaşacak bu yeni hat, ülkenin ilk yüksek hızlı demiryolu hattı olma özelliğini taşıyacak.

Stratejik Proje 2031’de Tamamlanacak

Toplam uzunluğu 150 km olan Abu Dabi – Dubai yüksek hızlı tren hattının Abu Dabi bölümünde, yaklaşık 97 km’lik demiryolu hattı ve 4 adet istasyon inşaat edilecek. Güzergâh, çift tüp olarak tasarlanan 11,2 km tünel de içerecek. Projenin 2031 yılında tamamlanması hedefleniyor.

“Bu proje, küresel mühendislik kabiliyetimizin en güçlü göstergelerinden biri”

Kalyon İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı Murathan Kalyoncu, projeye ilişkin değerlendirmelerinde şu ifadeleri kullandı: “Abu Dabi – Dubai Yüksek Hızlı Tren Projesi, Kalyon İnşaat’ın küresel mühendislik gücünün ve uluslararası arenadaki güvenilirliğinin somut bir göstergesi niteliğindedir. Yalnızca Birleşik Arap Emirlikleri için değil, küresel ölçekte demiryolu mühendisliği açısından da son derece stratejik bir yatırımdır. Kalyon İnşaat olarak, uluslararası ortaklarımızla birlikte bölgede “ilk” olacak bu önemli projede yer almaktan büyük gurur duyuyoruz. Türkiye'de ve dünyanın farklı coğrafyalarında hayata geçirdiğimiz büyük ölçekli altyapı projelerinden edindiğimiz bilgi birikimini ve mühendislik tecrübemizi Birleşik Arap Emirlikleri’nin ilk yüksek hızlı demiryolu hattına taşıyarak ülkemizi uluslararası arenada başarıyla temsil etmeye devam edeceğiz.”

ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) verilerinden derlenen bilgilere göre, 25-31 Temmuz haftasında ABD'nin stratejik petrol rezervleri 304 milyon 809 bin varil olarak kayıtlara geçti. EIA'nın Ağustos 1982'den bu yana yayımladığı haftalık verilere göre bu seviye, 19-25 Şubat 1983 haftasında kaydedilen 305 milyon 348 bin varilden bu yana görülen en düşük rezerv miktarı oldu.

ABD ile İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik başlattığı saldırıların ardından Hürmüz Boğazı üzerinden geçen petrol akışında yaşanan kesintiler, küresel piyasalarda günlük yaklaşık 20 milyon varillik ham petrol ve petrol ürünü arzında kesintiye yol açtı. Körfez'deki boru hatları kaybın bir bölümünü telafi etse de uluslararası piyasalarda önemli ölçüde arz açığı oluştu.

Bunun üzerine Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), tarihindeki en büyük koordineli stratejik stok salımını devreye alarak üye ülkelerin toplam 400 milyon varil petrolü piyasaya sunacağını açıkladı. ABD Enerji Bakanlığı da bu program kapsamında 11 Mart'ta stratejik petrol rezervlerinden 172 milyon varil petrolün yaklaşık 120 günlük programla piyasaya verileceğini duyurdu.

- Mart sonundan bu yana rezervlerden 110,6 milyon varil petrol çekildi

EIA verileri, İran'a yönelik saldırıların ardından ABD'nin stratejik rezervlerinde ilk düşüşün ise 21-27 Mart haftasında kaydedildiğini gösterdi.

Buna göre, 14-20 Mart haftasında 415 milyon 442 bin varil seviyesinde bulunan stratejik petrol rezervleri, 25-31 Temmuz haftası itibarıyla 304 milyon 809 bin varile geriledi. Böylece mart sonundan bu yana rezervlerden çekilen petrol miktarı 110 milyon 633 bin varile ulaştı.

Veriler, martta açıklanan 172 milyon varillik stratejik rezerv salımı programı kapsamında öngörülen miktarın tamamının henüz piyasaya sunulmadığını ortaya koydu. Kalan miktarın da tamamlanması halinde ABD'nin stratejik petrol rezervlerinin yaklaşık 243 milyon varile gerilemesi bekleniyor. Bu gerçekleşirse, rezervler EIA'nın haftalık verileri yayımlamaya başladığı 1982'den bu yana en düşük seviyesine inecek.

EIA verilerine göre ABD'nin stratejik petrol rezervleri geçen yılı yaklaşık 413 milyon varille tamamladı. Rezervler, tarihindeki en yüksek seviyesine ise 2010 yılı başında 726 milyon 617 bin varille ulaştı.

1970'li yıllardaki petrol krizlerinin ardından oluşturulan ve Meksika Körfezi kıyısındaki dört depolama tesisinde tutulan stratejik petrol rezervleri, beklenmedik petrol arzı kesintilerinin etkilerini azaltmak amacıyla kullanılıyor.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD ile 14 Haziran'da varılan mutabakatın uygulanmasını desteklediklerini belirterek, anlaşmanın tüm maddelerini savunacaklarını söyledi.

Pezeşkiyan'ın 4 Ağustos'ta yayımlanmaya başlayan özel röportajının üçüncü ve son bölümü İran basınında yayımlandı.

Dış politikaya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Pezeşkiyan, ABD ile 14 Haziran'da varılan ancak henüz uygulanamayan mutabakat zaptına değinerek, "Mutabakat zaptı adına yazdıklarımızı tüm gücümüzle savunacağız. Eksik kaldığımız bir madde bulun. Neden sürekli 'savaşalım' demek zorundayız? İsrail'in istediği bu. İsrail savaşın devam etmesini istiyor" ifadelerini kullandı.

Diplomatik süreci desteklediklerini ancak savaşa da hazır olduklarını belirten Pezeşkiyan, "Eğer bizi teslim olmaya zorlamak istiyorlarsa, savaşacağız, geri adım atmayacağız ve boyun eğmeyeceğiz ama haklarımızı alabiliyorken neden İsrail'in istediği yolda devam edelim? İçeridekilerden bazıları, bilerek veya bilmeyerek, aynı mesajı tekrar ediyorlar" dedi.

"Silahlı kuvvetler ve hükümet arasında tam bir uyum var"

Pezeşkiyan, silahlı kuvvetler ile hükümet arasında ABD ile varılan mutabakata ilişkin görüş ayrılığı bulunduğu yönündeki iddialara ilişkin, "Bu konudaki karar Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi'nde alındı ve tüm güvenlik, savunma ve askeri güçler bunu savundu ve kabul etti" ifadelerini kullandı.

Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, "Silahlı kuvvetler ve hükümet arasında tam bir uyum var" dedi.

ABD ile yaşanan savaş sırasında İran'ın bölgedeki ABD üslerine yönelik saldırılarına da değinen Pezeşkiyan, İran'ın komşu ülkeleri hedef alma niyetinde olmadığını belirterek, "Bize bir yerden saldırı düzenlenirse, doğal olarak saldırının gerçekleştirildiği aynı yer hedef alınabilir" değerlendirmesinde bulundu.

ABD'nin bölgedeki askeri üslerini ve bazı ülkelerin topraklarını İran'a yönelik saldırılar için kullandığını öne süren Pezeşkiyan, komşu Müslüman ülkelerin buna neden izin verdiğinin sorgulanması gerektiğini söyledi.

Pezeşkiyan, "Diğer ülkelere saldırmak gibi bir niyetimiz yok. Siyonist İsrail'in, 'Büyük İsrail' hedefinin aksine 'Büyük İran' peşinde değiliz. Komşu ülkelerin tümünü kardeşlerimiz olarak görüyoruz. Çatışmaya gerek yok ve biz sınırları paylaşıyoruz ve komşuyuz. Buna karşılık İsrail, Müslüman milletlerin sınırlarına saygı göstermiyor, işgale ve topraklarını ele geçirmeye odaklanmış durumda" ifadelerini kullandı.

İsrail ve ABD'nin Körfez ülkelerini İran'a karşı kışkırtmaya çalıştığını savunan Pezeşkiyan, "Bunu engellemek için çalışıyoruz. Elbette, farklı bakış açılarından kaynaklanan içsel zorluklarla da karşı karşıyayız. Ve doğal olarak, Amerika ve İsrail bu durumdan yararlanıyor. Daha önce de belirttiğim gibi inancım tüm Müslümanların kardeş olduğudur" dedi.

Orleans Bölgesi İletişim Merkezi (OPCD), her gün bini aşkın acil çağrı aldığı kentte çağrı yoğunluğunu azaltmak ve operatörlerin daha kritik vakalara odaklanmasını sağlamak amacıyla yeni sistemi test etmeye başladı.

Kent yönetimi, nisan ayında acil olmayan 311 hattında yapay zekayı devreye almıştı. Yetkililere göre bu hatta gelen çağrıların yaklaşık yüzde 50'si yalnızca bilgi talebinden oluşuyor. Şimdi benzer teknoloji, 911 sisteminde de sınırlı bir görev üstlenecek. Sistemde Carbyne şirketinin geliştirdiği "AI Emergency Call Triage" teknolojisi kullanılıyor.

Sistem nasıl işliyor?

Arayan kişiye, devam eden belirli bir olayla ilgili arayıp aramadığı soruluyor. Yanıtın "evet" olması halinde güncel bilgiler paylaşılabiliyor, farklı bir acil durum söz konusuysa çağrı doğrudan insan operatöre aktarılıyor.

New Orleans yerel basınına göre yetkililer, yapay zekanın acil durum çağrılarını tek başına yönetmeyeceğini, yalnızca çağrıları sınıflandırarak insan görevlilere yönlendireceğini kaydetti. Böylece aynı olay nedeniyle oluşan yoğun çağrı trafiğinin gerçek acil vakaların yanıtlanmasını geciktirmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.

Riskler neler?

Bununla birlikte uzmanlar, sistemin bazı riskler de taşıdığına dikkat çekti Yapay zekanın farklı aksanları, lehçeleri veya konuşma biçimlerini doğru algılayamaması, bazı çağrıların yanlış değerlendirilmesine yol açabilir. Ayrıca geçmiş verilerle eğitilen algoritmaların, denetlenmediği takdirde önyargılı sonuçlar üretme ihtimali bulunduğu belirtiliyor.

Uzmanlara göre yapay zekanın acil çağrı sistemlerinde güvenli biçimde kullanılabilmesi için insan denetimi, kapsamlı eğitim verileri, güçlü siber güvenlik önlemleri ve algoritmaların düzenli olarak denetlenmesi büyük önem taşıyor.

ABD Başkanı Trump'ın katılımıyla madencilik sektörüyle ilgili yuvarlak masa toplantısı düzenlendi.

Toplantıda konuşan Trump, ilk başkanlık döneminde ülkenin enerji bağımsızlığını güvence altına aldıklarını, ikinci döneminde de ekonomik bağımsızlığa ulaşmayı hedeflediklerini söyledi.

ABD'nin son 30 yılda 3 bin 400'den fazla maden kaybettiğini aktaran Trump, bu madenlerin şimdi çok daha hızlı şekilde geri döndüğünü ifade etti.

Trump, "Son 18 ayda yönetimimiz yaklaşık 40 milyar dolar değerinde 160'tan fazla mineral anlaşmasını imzaladı veya onayladı ve bugün ABD 1950'lerden bu yana en hızlı şekilde yeni madenleri açıyor." diye konuştu.

Ülkenin mevcut madencilik iş gücünün yarısının gelecek 3 yılda emekli olmasının beklendiğine dikkati çeken Trump, gelecek neslin madencilerini yetiştirmek amacıyla madencilik okullarına 100 milyon dolar kaynak sağlayacaklarını aktardı.

Trump, toplam değeri 3 milyar doları bulan bir dizi madencilik projesinin hayata geçirileceğini, bu projelerin binlerce kişiye istihdam yaratacağını ve ABD'nin ekonomik istikrarı ile güvenliğini güçlendireceğini ifade etti.

- 14 madencilik okuluna 100 milyon dolar yatırım

Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada da madencilik alanındaki bazı yatırımlara ilişkin bilgi verildi.

Açıklamaya göre, ABD Savunma Bakanlığı, yüksek sıcaklığa dayanıklı malzemelerin üretimini desteklemek amacıyla refrakter sınıfı boksit tedarik zincirini güvence altına almak için Standard Bauxite şirketine 85 milyon doların üzerinde, savunma sanayisinde kullanılan ve yabancı menşeli nadir toprak elementlerine bağımlılığı azaltmayı amaçlayan kalıcı mıknatıslar üreten Niron Magnetics’e 150 milyon dolar yatırım yapacak.

Bakanlık, silikon-karbon batarya anotlarının üretimini genişletmek ve lityum-iyon batarya hücresi üretim tesisi kurmak amacıyla Sila Nanotechnologies'e 1,4 milyar dolar, yüksek sıcaklığa dayanıklı alüminyum alaşımlarının tedarik zincirinin güvence altına alınmasına yardımcı olmak amacıyla Sunrise Energy Metals’e 400 milyon dolar yatırım yapacak.

ABD Savunma Bakanlığı, yeni nesil jeologlar, metalürji uzmanları ve maden mühendislerinin yetiştirilmesi amacıyla 3 eğitim kurumundaki iş gücü geliştirme programları ve teknoloji inovasyon merkezleri için de 80 milyon doların üzerinde kaynak sağlayacak.

ABD İhracat-İthalat Bankası (EXIM Bank) ise bor yatağının geliştirilmesi için 5E Advanced Materials şirketine 8 milyon dolar, yerli batarya üretimini desteklemek amacıyla Westwater Resources’a 25 milyon dolar, elektronik, mıknatıs ile çelik üretimini desteklemek için Global Advanced Materials’a 25 milyon dolar yatırım yapacak.

ABD Uluslararası Kalkınma Finansmanı Kurumu, Madagaskar'daki nadir toprak madeni projesini geliştiren Harena Rare Earths şirketine yapılacak 4,8 milyon dolarlık yatırımı eş finansman yoluyla destekleyecek.

ABD Enerji Bakanlığı da madencilik, mineraller ve ilgili tedarik zinciri alanlarında eğitim alan öğrenci sayısını artırmak amacıyla ABD'deki 14 madencilik okuluna 100 milyon dolar yatırım yapacak.

ABD'de tarım dışı istihdam temmuzda artış beklentilerinin aksine 23 bin kişi azalırken, işsizlik oranı yüzde 4,1'e gerileyerek beklentilerin altında gerçekleşti.

ABD Çalışma Bakanlığı, temmuz ayına ilişkin istihdam raporunu açıkladı.

Buna göre, ülkede tarım dışı sektörlerde istihdam temmuzda 23 bin kişi azaldı.

Piyasa beklentileri, tarım dışı istihdamın bu dönemde 85 bin kişi artması yönündeydi.

İstihdam, yerel yönetim eğitim hizmetleri ile perakende ticaret sektörlerinde azalırken, sağlık hizmetleri sektöründe artışını sürdürdü.

Tarım dışı istihdama ilişkin mayıs ve haziran verilerinde ise aşağı yönlü revizyona gidildi. Tarım dışı istihdamda mayısta kaydedilen artış 129 binden 63 bine, haziranda yaşanan artış 57 binden 20 bine düşürüldü. Böylece mayıs ve hazirana ilişkin toplam istihdam seviyesi, daha önce açıklanandan 103 bin kişi daha düşük gerçekleşti.

- İşsizlik oranı düştü

ABD'de işsizlik oranı temmuzda yüzde 4,1'e gerileyerek Haziran 2025'ten bu yana en düşük seviyesini kaydetti.

Piyasa beklentileri, işsizlik oranının haziranda olduğu gibi yüzde 4,2 seviyesinde gerçekleşmesi yönündeydi.

Ülkedeki işsiz sayısı temmuzda 178 bin azalarak 6 milyon 916 bine düştü. İş gücüne katılım oranı da 0,1 puan azalışla yüzde 61,4'e indi.

Haftalık ortalama çalışma saati, temmuzda değişim göstermeyerek 34,3 oldu.

ABD Merkez Bankasının (Fed) yakından izlediği ortalama saatlik kazanç ise aynı dönemde aylık bazda yüzde 0,1 ve yıllık bazda yüzde 3,2 artarak 37,62 dolara çıktı.

Piyasa beklentileri ortalama saatlik kazancın temmuzda aylık bazda yüzde 0,3, yıllık bazda yüzde 3,5 artması yönündeydi. Ortalama saatlik kazanç haziranda aylık yüzde 0,3, yıllık yüzde 3,4 artmıştı.

Amerikan Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin haberine göre, 10 Eylül'de yürürlüğe girmesi planlanan ve bazı Boeing 737-8, 737-9 ile 737-8200 modellerini kapsayan FAA talimatı çerçevesinde ABD'de 471 uçak zorunlu kontrole tabi tutulacak.

Karar, daha eski bazı Boeing 737 modellerinde ön kapı çevresindeki gövdeyi güçlendiren "bear strap" adlı yapıda çatlaklar tespit edilmesinin üzerine alındı.

FAA tarafından yapılan açıklamada, talimatın uçaklarda oluşabilecek güvenlik riskini gidermek amacıyla yayımlandığı belirtilerek, olası çatlakların uçağın yapısal bütünlüğünü olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulunuldu.

Açıklamada, kontroller kapsamında uçakların gövde kaplamasının da incelenmesinin zorunlu olacağı bildirildi.

Boeing şirketinden yapılan açıklamada ise çatlak sorununun 737 New Generation modellerinde tespit edilmesinin ardından gerekli kontrollerin yürütüldüğü vurgulandı.

737 MAX filosunda şimdiye kadar benzer bir soruna rastlanmadığı aktarılan açıklamada, bu uçakların çatlak tespit edilen modellerle benzer tasarım ve üretim süreçlerine sahip olması nedeniyle tedbir amacıyla kontrollerin bu modelleri de kapsayacak şekilde genişletildiği kaydedildi.

Almanya Federal İstatistik Ofisi (Destatis), ülkenin haziran ayı dış ticaret ve sanayi üretimi verilerini açıkladı.

Buna göre, Almanya'da mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ihracat haziranda aylık bazda yüzde 0,9, yıllık bazda yüzde 6,6 artışla 139,3 milyar avro oldu. Piyasa beklentisi ülkede haziran döneminde ihracatın aylık yüzde 0,2 artacağı yönündeydi.

Bu dönemde ithalat ise aylık bazda yüzde 4,4, yıllık bazda yüzde 8,4 artışla 123,9 milyar avro oldu. Böylece, Almanya haziranda 15,4 milyar avro ticaret fazlası verdi.

Ülkede 2026'nın ilk yarısında geçen yılın aynı dönemine göre mal ihracatı yüzde 3,7 artarken, ithalatı yüzde 4,4 yükseldi.

Almanya'nın haziranda AB ülkelerine ihracatı bir önceki aya göre yüzde 1,3, AB dışındakilere ise yüzde 0,3 arttı.

Haziranda sanayi üretimi önceki aya kıyasla yüzde 0,2 yükseldi. Piyasa beklentileri ise ülkede sanayi üretiminin yüzde 0,1 artacağı yönündeydi.

Sanayi üretimindeki yükseliş özellikle otomotiv sektöründe üretim artışından kaynaklandı.

Beyaz Saray tarafından yayımlanan karara göre, polisilikon ve türevlerinin ithalatına asgari fiyat uygulaması getirilirken, bazı türev ürünlere ek gümrük vergisi uygulanacak.

Kararla, üretimin ABD'ye taşınmasını teşvik etmek amacıyla polisilikon türev ürünleri yüzde 15 oranında değer esaslı (ad valorem) gümrük vergisine tabi tutulacak.

1962 tarihli Ticaret Genişletme Yasası'nın 232. Bölümü kapsamında yürütülen soruşturmanın ardından alınan kararla, ABD'li üreticiler için adil bir rekabet ortamı oluşturmak amacıyla polisilikon ve türevlerinin ithalatında asgari fiyat uygulaması hayata geçirilecek.

Buna göre asgari ithalat fiyatları, polisilikon için kilogram başına 21 dolar, polisilikon külçeleri ve plakalar için kilogram başına 100 dolar, güneş hücreleri için watt başına 22 sent ve güneş modülleri için watt başına 38 sent olacak.

Ayrıca karar kapsamında ABD Ticaret Bakanlığına polisilikon ve türevlerini üretecek tesislerin kurulması, genişletilmesi veya yenilenmesine yatırım yapacak şirketler için bir teşvik programı oluşturma yetkisi verildi. Programla, ABD'de polisilikon ve türevlerinin üretiminde ticari sürdürülebilirliğin sağlanması ve istihdam olanaklarının artırılması hedefleniyor.

Söz konusu düzenlemeler, kararın imzalanmasından 120 gün sonra yürürlüğe girecek.

Beyaz Saray tarafından paylaşılan verilere göre, ABD'nin küresel polisilikon üretim kapasitesindeki payı 2005'te yüzde 50 seviyesindeyken 2024'te yüzde 2'nin altına geriledi.

Bu karar, çocuk güvenliği davalarında şirkete verilen en büyük ceza oldu.

Yargıç Bryan Biedscheid şirketin bu parayı gelecekte oluşması muhtemel zararları azaltmayı amaçlayan bir fona aktarmasına hükmetti.

Mark Zuckerberg'in sahibi olduğu teknoloji devi, daha önce de aynı davada 375 milyon dolar para cezasına çarptırılmıştı.

Bu, bir eyaletin çocuk güvenliği sorunları nedeniyle Meta'ya karşı açtığı ve kazandığı ilk davaydı.

Böylece toplam ceza miktarı 942 milyon dolara ulaştı.

Yargıç Biedscheid, Meta'yı, içerik ve reklam üreten bir fabrikaya benzetti ve tıpkı bir fabrika gibi kirlilik önlemi alması gerektiğini vurguladı.

"Çocukların uğradığı psikolojik zarar ve platformlardaki cinsel istismarın, ortadan kaldırılması gereken kirlilik" olduğuna hükmetti.

Hakim ayrıca Meta'ya bazı önleyici adımları hayata geçirme talimatı da verdi.

Buna göre:

18 yaşın altındaki hiçbir kullanıcının hesabı, başka bir yetişkine önerilemeyecek

Hiçbir yetişkin reşit olmayan bir kullanıcıya mesaj gönderemeyecek

Reşit olmayan kullanıcılar aralarında dahi çıplaklık içeren içerik gönderemeyecek ve alamayacak

Ek olarak, Meta'ya şu talimatlar da verildi:

18 yaş altı kullanıcılar için "beğeni" sayısını kaldırın.

18 yaş altı kullanıcılar için her gün saat 22:00 ile 07:00 arasında ve normal okul dönemi boyunca hafta sonları hariç 08:00 ile 15:00 arasında anlık bildirimleri yasaklayın

Bu tür kullanıcılar için Instagram ve Facebook'ta aylık toplam 90 saatlik (yaklaşık günde üç saat) kullanım sınırı getirin

'Karara katılmıyoruz'

Instagram, Facebook, WhatsApp ve Threads'in sahibi Meta'dan bir şirket sözcüsü "Karara katılmıyoruz ve itiraz edeceğiz" dedi.

Sözcü şu açıklamayı yaptı:

"Platformlarımızda insanların güvenliğini sağlamak için çok çalışıyoruz ve kötü niyetli kişileri ve zararlı içerikleri tespit edip kaldırmanın zorlukları konusunda şeffaf olduk.

"Gençleri çevrimiçi ortamda koruma konusundaki geçmişimize güveniyoruz ve gerçekleri çarpıtan iddialara karşı kendimizi savunmaya devam edeceğiz."

Meta şu anda ABD'de benzer konularda binlerce davayla karşı karşıya.

New Mexico'daki davanın ilk aşamasında, Meta'nın öneri algoritmalarının genç kullanıcıları zararlı içeriklere ve iletişimlere "yönlendirdiği" gerekçesiyle eyaletin ilgili yasasını defalarca ihlal ettiği tespit edildi.

Öneri algoritmaları, Meta'nın kullanıcıların platformlarında gördüğü içeriği otomatik olarak düzenlemek için kullandığı araçlardır.

Yargılamanın ikinci aşamasıyla ilgili karar veren yargıç Biedscheid, Meta'nın verdiği zararların "kamu düzenini bozucu" seviyeye ulaştığını, yani genel halkı olumsuz etkileyecek kadar yaygınlaşmış bir sağlık ve güvenlik sorunu olduğunu tespit etti.

Meta'nın çocuk güvenliği sorunları nedeniyle aldığı en büyük para cezası olmasının yanı sıra, bu karar aynı zamanda bir sosyal medya şirketinin kamu düzenini bozan unsur olarak değerlendirildiği ilk örnek gibi görünüyor.

Meta bu yılın başlarında da Los Angeles'ta, benzer iddiaların yer aldığı bir davayı kaybetti.

Son karara göre, verilen cezanın 420 milyon doları, Instagram gibi Meta uygulamalarının neden olduğu zararların tedavisi için "uygun klinik veya diğer davranışsal sağlık programları ve uzmanlarının" finansmanına gidecek.

Paranın bir diğer kısmı ise, öğretmenler ve sağlık çalışanları da dahil olmak üzere, çocuklara yönelik sosyal medya zararlarıyla nasıl başa çıkılacağı konusunda farkındalık ve önleme eğitimlerine ayrılacak.

Gelecek hafta, Meta aleyhine California'da bir başka önemli dava başlıyor.

ABD'deki yaklaşık üç düzine eyaletin başsavcısı, şirketi çocuk gizliliği yasalarını ihlal etmekle suçluyor.

Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan önce çeviriyi bir BBC gazetecisi kontrol etti. Yapay zekayı nasıl kullandığımız hakkında daha fazla bilgi burada.

Google'ın ana şirketi Alphabet'in Üst Yöneticisi (CEO) Sundar Pichai, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından, Google DeepMind ekiplerindeki değişikliğe ilişkin açıklama yaptı.

Pichai, Google DeepMind'ın kurucularından Demis Hassabis'in Google DeepMind'ın yönetim kurulu başkanı ve Alphabet'in baş bilim insanı olarak görev yapacağını, aynı zamanda Isomorphic Labs'e liderlik etmeyi sürdüreceğini bildirdi.

Hassabis'in yeni görevinde zamanını ve odağını yapay genel zekanın ve bilimsel keşiflerin geleceğini şekillendirmeye ayıracağını belirten Pichai, bu çalışmanın Alphabet ve insanlık için büyük önem taşıdığını ifade etti.

Pichai, Google DeepMind'ın Teknoloji Direktörü ve Baş Yapay Zeka Mimarı Koray Kavukçuoğlu'nun ise Google DeepMind'ın kıdemli başkan yardımcılığı görevini üstleneceğini belirtti.

Kavukçuoğlu'nun model geliştirme süreçleri, öncü yapay zeka araştırmaları, Gemini uygulaması ve geliştirici ekiplerinden sorumlu olacağını aktaran Pichai, "Koray, 13 yıldır Google DeepMind'da ve alanında dünyaca tanınan bir uzman. Derin öğrenme ekibimizi kurdu ve WaveNet ile DQN gibi önemli atılımlara öncülük etti. Google DeepMind emin ellerde." ifadelerini kullandı.

Tahran "bilinen üçüncü taraflar" müdahale etmediği sürece anlaşmaya yakın olunduğunu duyurdu.

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bakayi, "son aşamada" olduğunu belirttiği anlaşmaya ilişkin başka bir ayrıntı vermedi.

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nın "çok yakında" yeniden açılmadığı takdirde İran'ın "çok sert bir şekilde vurulacağı" uyarısını yaptı.

Fox News kanalına konuşan Trump, bir kez daha Tahran ile "çok iyi görüşmeler yürütüyoruz" dedi.

Anlaşmaya yönelik umutların artmasıyla petrol fiyatları 4 Ağustos Salı günü son üç haftanın en düşük seviyesine geriledi. Fiyatlar 80 doların altında seyretti.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Hazine Bakanı Scott Bessent, gemi geçişlerinin bu hafta içinde yeniden başlamasına olanak tanıyacak şekilde görüşmelerin ilerlediğini duyurdu.

Rubio gazetecilere yaptığı açıklamada, "Görüşmelerde ilerleme sağlandı ancak henüz nihai bir sonuca varılmadı" dedi.

Bessent, Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmaya yönelik bir anlaşmanın Çarşamba günü dahi sağlanabileceğini söyledi.

ABD hükümetindeki üst düzey yetkililer görüşmelerin ilerlediğini duyurmuş olsa da, olası bir anlaşmanın içeriğine dair herhangi bir ayrıntı açıklanmadı.

İran, Hürmüz Boğazı'ndan ticari gemilerin geçişi için geçici bir güzergâh oluşturulması konusunda ABD ile değil Umman ile müzakereler yürüttüğünü açıkladı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Tahran'ın Hürmüz Boğazı'nda Umman ile işbirliği içinde geçici muhtemel bir rota konusunda görüşmelere odaklandığını söyledi.

Arabulucu konumunda olan Katar yönetimi de ABD ve İran arasında doğrudan görüşme planlanmadığını doğruladı.

Trump 3 Ağustos'ta yaptığı açıklamada, bu haftaki görüşmelerin İran'ın "son şansı" olduğunu söyledi.

Pekin ile Washington yönetimleri arasındaki ilişkiler ABD'nin uyguladığı yaptırımlarla gerilirken Çin, bu adımlara karşılık verdi.

Çin Ticaret Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, ABD'nin Çin dronlarının ithalatını yasaklaması ve 43 Çinli şirkete yaptırım uygulamasına karşılık olarak, 6 Amerikan şirketine yaptırım getirildiği, bu ülkeye İHA ihracatının da yasaklandığı bildirildi.

SpaceX, haziran ayındaki halka arzının ardından ilk bilançosunu açıkladı.

Şirketin 2026 yılının nisan-haziran dönemine ilişkin bilançosuna göre, SpaceX'in geliri ikinci çeyrekte yıllık bazda yüzde 92 yükselişle 7,81 milyar dolara ulaştı. Şirket, 2025'in aynı döneminde 4,07 milyar dolar gelir elde etmişti.

Segmentler bazında incelendiğinde, SpaceX'in bağlantı alanından elde ettiği gelir yıllık yüzde 66 artarak 4,29 milyar dolara çıktı. Yapay zeka segmentindeki geliri yıllık yüzde 247 artışla 2,56 milyar dolara yükselirken uzay ve fırlatma hizmetlerinden elde ettiği gelir ise yüzde 29 artarak 962 milyon dolar oldu.

- Şirketin net zararı 541 milyon dolar oldu

SpaceX, ikinci çeyrekte 541 milyon dolar net zarar açıkladı. Şirket, geçen yılın aynı döneminde 1 milyar dolar net zarar etmişti.

Söz konusu dönemde, ağırlıklı olarak yapay zeka altyapı yatırımlarının etkisiyle şirketin toplam sermaye harcamaları yıllık bazda yaklaşık yüzde 550 artarak 18,37 milyar dolara ulaştı. Geçen yılın aynı döneminde bu rakam 2,83 milyar dolar seviyesindeydi.

Şirketin yapay zeka alanındaki sermaye harcamaları, geçen yılın ikinci çeyreğindeki 749 milyon dolar seviyesinden bu yılın aynı döneminde 15,8 milyar dolara yükseldi.

SpaceX hisseleri, 12 Haziran'da Nasdaq borsasında "SPCX" koduyla işlem görmeye başlamıştı.

OpenAI tarafından yapılan açıklamada, iki bağımsız kuruluş tarafından yürütülen siber güvenlik değerlendirmelerinde, test ortamlarının yapısı ile modellerin gelişen yeteneklerinin birleşmesi sonucu bazı faaliyetlerin planlanan test kapsamının dışına çıktığının tespit edildiği belirtildi.

Açıklamada, ilk değerlendirmede Birleşik Krallık Yapay Zeka Güvenlik Enstitüsü (UK AISI) tarafından yürütülen siber güvenlik testinde, internete erişimine izin verilen OpenAI modelinin, simüle edilen test ortamına ulaşmaya çalışırken görev kapsamı dışında kalan bazı gerçek internet hizmetleriyle etkileşime geçtiği kaydedildi.

İkinci değerlendirmede ise OpenAI'ın dış test ortaklarından Irregular tarafından yürütülen bir testte, test ortamındaki yanlış yapılandırma nedeniyle modelin internete erişebildiği vurgulanan açıklamada, modelin simüle edilen hedefin gerçek bir internet alan adıyla çakışması sonucu gerçek bir web sitesini test ortamının parçası sanarak buradaki temel bir güvenlik açığından yararlandığı aktarıldı.

Açıklamada, söz konusu olayların daha önce duyurulan Hugging Face güvenlik olayından ayrı olduğu belirtildi.

OpenAI, daha önce de siber güvenlik kabiliyetlerini ölçmeye yönelik dahili bir test sırasında kullanılan yapay zeka modellerinin yapay zeka platformu Hugging Face'in altyapısında güvenlik ihlaline neden olduğunu duyurmuştu.

Shakhsanam KURBANOVA 

Araştırmalarıma göre bu değişimin kökeni 2016 yılına dayanıyor. O yıl Japon hükümeti, "ulusal stratejik bölgeler" olarak belirlenen kentsel alanlarda yabancı uyrukluların ev hizmetlisi olarak çalışmasına izin veren düzenlemeyi yürürlüğe koydu. Öncesinde yalnızca yabancı diplomatların ikametgahları gibi istisnai haneler yabancı personel istihdam edebiliyordu.

SİSTEMDE 20 ŞİRKET, BİNLERCE ÇALIŞAN

Şu anda bu sistem kapsamında yaklaşık 20 şirket kayıtlı bulunuyor. Bunlar arasında Japonya'nın büyük temizlik hizmeti markalarından Duskin ve Bears de yer alıyor. Bears şirketi, 2017'den bu yana 200'den fazla Filipinli çalışanı bünyesine kattığını açıkladı. Sektördeki büyüme, tek bir hizmet sağlayıcının iş gücünü on yıl içinde neredeyse ikiye katlamasıyla somut biçimde görülüyor.

Filipinli çalışanların tercih edilmesinin arkasında, işverenlerin sıkça vurguladığı birkaç neden bulunuyor: güler yüzlülük, İngilizce iletişim kolaylığı ve titiz çalışma disiplini. Şubat ayında Tokyo'nun Musashino bölgesinde ilk görevine başlayan bir Filipinli ev hizmetlisiyle ilgili haberlerde, işverenlerin yabancı personelle çalışmaktan duyduğu memnuniyet öne çıkıyor; müşteriler, Filipinli çalışanların kolay iletişim kurulabilir ve ciddiyetle çalışan kişiler olduğunu belirtiyor.

ARKA PLANDA DEMOGRAFİK BASKI VAR

Bu gelişme, Japonya'nın çok daha büyük bir yapısal sorununun küçük ama somut bir yansıması. Ülke nüfusu hızla yaşlanırken iş gücü giderek daralıyor; hükümet hem kadınların çalışma hayatına katılımını artırmayı hem de ev içi bakım yükünü hafifletmeyi hedefliyor. 2016'daki düzenleme değişikliği tam da bu iki amacı bir araya getirmek üzere tasarlanmıştı: kadınları istihdama kazandırmak ve aynı zamanda ev hizmetleri sektöründeki işgücü açığını kapatmak.

Uzmanlar, göçmen ev hizmetlisi istihdamının önümüzdeki yıllarda da büyümeye devam edeceğini öngörüyor; zira Japonya'nın demografik tablosu kısa vadede tersine dönecek gibi görünmüyor.

Putin tarafından onaylanan yasaya göre, Rusya'da yerleşik şirketlerle yabancı taraflar arasındaki dış ticaret işlemlerinde kripto parayla ödeme yapılabilecek.

Kripto paralar ayrıca madencilik faaliyetleri sonucunda elde edilen kripto varlıklarla bağlantılı işlemlerde ve menkul kıymetler, diğer kripto paralar veya dijital hakların satın alınmasında kullanılabilecek.

Rusya içinde mal ve hizmet ödemelerinde kripto paraların kullanılmasına yönelik yasak devam ederken, kripto parayla mal veya hizmet için ödeme yapılabileceğine ilişkin reklam ve bilgilendirme faaliyetlerine de izin verilmeyecek.

Yasaya göre, ülkede nitelikli olmayan yatırımcılar, gerekli testi geçmeleri koşuluyla aracı kurumlar üzerinden yılda en fazla 300 bin ruble tutarında kripto para satın alabilecek. Nitelikli yatırımcılar ise herhangi bir tutar sınırlaması olmadan tüm kripto paralarda işlem yapabilecek.

Bankalar ve yabancı banka şubeleri, işlemlerin yetkisiz bir kripto para kuruluşu tarafından gerçekleştirildiğinden şüphelenmeleri halinde para transferini reddedecek.

İran devlet televizyonuna konuşan Medenizade, ülkenin ekonomik durumuna ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

İran'a karşı "hibrit savaş" yürütüldüğünü savunan Medenizade, bazı hasım ülkelerin son dönemde askeri ve siber saldırıların yanı sıra ekonomik alanda da operasyonlar gerçekleştirdiğini söyledi.

Söz konusu ülkelerin İran'a yönelik yalnızca askeri saldırılarla yetinmediğini, halkın yaşam koşullarını ve ülke ekonomisini de hedef aldığını dile getiren Medenizade, İran halkının geçmişte olduğu gibi bu süreçte de direnç göstereceğini ifade etti.

Medenizade, "Düşmanlar, İran ekonomisini çökertme hayallerini mezara götürecek." dedi.

Hükümetin gelecek iki yılı kapsayan ekonomik direnç programı hazırladığını aktaran Medenizade, halka endişelenmemeleri çağrısında bulundu ve ülkenin herhangi bir zarara uğramayacağını savundu.

İran'ın bankacılık sisteminin iflas ettiği veya devletin bütçeyi finanse edemeyeceği yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını belirten Medenizade, bu tür iddiaların neden ortaya atıldığını ilerleyen dönemde kamuoyuyla paylaşacağını ifade etti.

Medenizade, İran yönetiminin ülkeye yönelik her türlü ekonomik girişime karşı hazırlıklı olduğunu ve gerekli karşı tedbir planları bulunduğunu sözlerine ekledi.

İran'da uzun süredir devam eden yaptırımların ekonomik sorunları derinleştirdiği belirtiliyor. ABD'nin ablukası sonrası ihracat yolları daralan İran'da iş yerlerinin kapandığı ve işsizliğin arttığı ifade ediliyor.

Telegram, pazartesi gece saatlerinde iPhone ve iPad uygulama mağazalarından çıkarıldı.

Apple’dan ABD’deki bazı basın kuruluşlarına yapılan açıklamada, yapılan incelemede Telegram’da şirketin çocuklara yönelik cinsel istismar materyallerini yasaklayan kurallarını ihlal eden içerik tespit edildiği belirtildi.

Açıklamada, Telegram’ın söz konusu içeriği hızla kaldırması ve paylaşan kullanıcıyı engellemesinin ardından uygulamanın yeniden App Store’a yüklendiği bildirildi.

Telegram’ın, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformunda gelişmeye ilişkin yaptığı paylaşımda, “Öldüğüme ilişkin haberler fazlasıyla abartılı.” ifadesi kullanıldı.

Telegram, Apple’ı etiketlediği bir başka paylaşımda ise “Bu tutumun gelecekte mağazadaki diğer tüm uygulamalara da eşit şekilde uygulanacağından eminim, değil mi?” sorusu soruldu.

Rusya, Telegram'ın kurucusu ve Üst Yöneticisi (CEO) Pavel Durov'u 30 Haziran'da teröristler ve aşırılıkçılar listesine dahil etmişti. Avustralya İnternet Güvenliği Komiserliği Ofisi de terörle bağlantılı içerikleri platformundan kaldırmadığı gerekçesiyle mesajlaşma platformu Telegram'a dava açmıştı.

Saudi Aramco tarafından açıklanan finansal sonuçlara göre, şirketin düzeltilmiş net karı ocak-haziran döneminde yüzde 29 yükselerek 67,2 milyar dolar oldu. Şirket, geçen yılın aynı döneminde 52 milyar dolar düzeltilmiş net kar açıklamıştı.

Şirketin ikinci çeyrek düzeltilmiş net karı da geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 32,4 artarak 25,2 milyar dolardan 33,4 milyar dolara yükseldi. İlk çeyrekte ise düzeltilmiş net kar 33,8 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Saudi Aramco Üst Yöneticisi Amin Nasser, Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimlere rağmen Aramco'nun ilk yarı sonuçlarındaki artışın şirketin operasyonel dayanıklılığı ve esnekliğini ortaya koyduğunu belirterek, şunları kaydetti:

"Hürmüz Boğazı'nda yaşanan benzeri görülmemiş arz kesintisine rağmen, Doğu-Batı Boru Hattı, depolama kapasitesi ve ihracat terminalleri gibi stratejik altyapılarımızın yanı sıra çeşitlendirilmiş varlık portföyümüz ve uzun yıllara dayanan planlamamız sayesinde faaliyetlerimizi kesintisiz sürdürme yeteneğimizi bir kez daha ortaya koyduk. Böylece zorlu bölgesel koşullara rağmen üretim ve ihracatı sürdürürken önemli projelerde de ilerleme kaydettik.

Jeopolitik belirsizliklerin devam ettiği ve küresel stokların azaldığı mevcut ortamda enerji güvenliği ile enerji arzını artırmanın önemi hiç olmadığı kadar belirgin hale geldi. Kısa vadeli piyasa dinamiklerine hızlı yanıt verme kapasitemiz, üretimi artırabilme kabiliyetimiz ile stratejik yatırımlara ve teknolojiye odaklanmamız, küresel ekonomideki güçlü konumumuzu pekiştiriyor."

Şirketin ilk yarıda ortalama ham petrol satış fiyatı, geçen yılın ilk altı ayındaki 71,5 dolar seviyesinden 90,1 dolara yükseldi. ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) verilerine göre Brent petrolün aylık ortalama spot fiyatı, yılın ilk yarısında varil başına 66,6 dolar ile 117,3 dolar arasında değişti.

Trump, Oval Ofis'te düzenlediği Başkanlık Kararnamesi imza töreninin ardından basın mensuplarının gündeme ilişkin sorularını yanıtladı.

ExxonMobil ile Chevron'un ikinci çeyrekte açıkladığı yüksek karlara ilişkin bir soruyu yanıtlayan Trump, "Arz sıkışıklığından dolayı çok fazla para kazanıyorlar. Bu hoşuma gitmiyor." dedi.

Donald Trump, kendini serbest piyasa ekonomisinin güçlü bir savunucusu olarak tanımlayarak, "Bunu söyleyecek en son kişi belki de ben olmalıyım, çünkü serbest piyasa ekonomisinin büyük bir savunucusuyum." ifadesini kullandı.

İran ile gerilim sona erdiğinde petrol fiyatlarının adeta dibe vuracağını savunan Trump, ExxonMobil ve Chevron'un çok fazla para kazandığını dile getirdi.

Trump, "Bir şirketin, bir önceki yıla göre 12 kat daha fazla kar ettiğini gördüğünüzde bunun bir kısmını halka geri vermeli. Perakende satış fiyatını, yani tüketici fiyatını düşürseler iyi olur. Çok fazla para. Bunu söylediğime şaşırabilirsiniz ama açık ve net söylüyorum; bundan memnun değilim." değerlendirmesinde bulundu.

- ExxonMobil ve Chevron ikinci çeyrekte üç haneli kar artışı açıkladı

ABD'li enerji şirketleri ExxonMobil ile Chevron, 31 Temmuz'da 2026 yılının nisan-haziran dönemine ilişkin finansal sonuçlarını duyurmuştu.

ExxonMobil, net karının ikinci çeyrekte yıllık bazda yüzde 105,1 artışla 14,5 milyar dolara yükseldiğini bildirmişti.

Chevron da aynı dönemde net karının yıllık yüzde 384,8 artarak 12,1 milyar dolara çıktığını açıklamıştı.

California Başsavcısı Rob Bonta, Arizona Başsavcısı Kris Mayes ve Oregon Başsavcısı Dan Rayfield öncülüğünde bir araya gelen 25 eyalet, ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi'nde açılan davada, Trump yönetiminin geçen ay açıkladığı tarifelere itiraz etti.

Dava dilekçesinde, Trump yönetiminin 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 301. Bölümü kapsamında uygulamaya koyduğu tarifelerde yasal yetkisini aştığı ve İdari Usul Yasası'nı ihlal ettiği savunuldu.

Başsavcılar, söz konusu tarifelerin gerçek bir gerekçeye dayanmadığını, iddia edilen zorla çalıştırma uygulamalarını hedef almak amacıyla tasarlanmadığını ve daha önce mahkemeler tarafından yasaya aykırı bulunan tarifeleri yeniden uygulamaya koyma amacı taşıdığını ileri sürdü.

Dava dilekçesinde mahkemeden, tarife kararının hukuka aykırı ilan edilerek iptal edilmesi, yürürlüğünün durdurulması ve tarifeler kapsamında ödenen gümrük vergilerinin iade edilmesi talep edildi.

Trump yönetimine karşı açılan davaya katılan eyaletler arasında Colorado, Connecticut, Delaware, Hawaii, Illinois, Massachusetts, Maryland, Maine, Michigan, Minnesota, Nevada, New Jersey, New Mexico, New York, North Carolina, Rhode Island, Virginia, Vermont, Washington ve Wisconsin yer alırken, Kentucky ve Pennsylvania valileri de koalisyona katıldı.

California Başsavcısı Rob Bonta, yaptığı yazılı açıklamada, "Başkan Trump, Amerikalıların yaşam maliyetini artırma konusunda o kadar kararlı ki bunu yapmak için yasaları tekrar tekrar ihlal etmeyi göze alıyor." ifadelerini kullandı.

Bonta, bunun Trump yönetiminin tarifeleri yasa dışı biçimde uygulamaya yönelik üçüncü girişimi olduğunu belirterek, yönetimin yetkisini kötüye kullanmasına karşı üçüncü kez dava açtıklarını kaydetti.

Arizona Başsavcısı Kris Mayes de yaptığı açıklamada, tarifelerin market fiyatlarının yükselmesine, küçük işletmelerin daha yüksek maliyetlerle karşı karşıya kalmasına ve ekonominin neredeyse her sektöründe kaosa yol açtığını savundu.

Oregon Başsavcısı Dan Rayfield ise "yasa dışı" olarak tanımladığı gümrük vergilerinin bedelini yabancı hükümetlerin değil ABD halkının ödediğini ifade etti.

ABD Ticaret Temsilciliği (USTR), 23 Temmuz'da, zorla çalıştırma yoluyla üretilen malların ithalatını yasaklamada ve bu yasağı etkin şekilde uygulamada yetersiz kaldıkları gerekçesiyle 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 301. Bölümü kapsamında yürütülen soruşturmalar sonucunda 60 ticaret ortağına yüzde 10 veya yüzde 12,5 oranında gümrük vergisi uygulanacağını duyurmuştu.

Trump yönetiminin son tarife hamlesi, ABD Yüksek Mahkemesi'nin Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası'na (IEEPA) dayandırılarak uygulanan tarifelerin yasaya aykırı olduğuna hükmetmesinin ardından 24 Şubat'ta 122. Bölüm kapsamında devreye sokulan 150 gün süreli yüzde 10 oranındaki geçici küresel tarifelerin süresinin dolmasına bir gün kala gelmişti.

Yokohama merkezli Japon otomobil üreticisi Nissan, 2026 mali yılı bilançolarına dair güncel verileri açıkladı.

Buna göre Nissan, 2026 mali yılının nisan-haziran döneminde 3,76 milyar yen (24 milyon dolar) net kar elde etti.

Japon şirket, Nisan-Haziran 2025 çeyrek döneminde 115,7 milyar yen net zarar kaydetmişti.

Geçen yılın aynı döneminde 79,1 milyar yen işletme zararı kaydeden şirket, bu yıl nisan-haziran döneminde ise 77,8 milyar yen (493,4 milyon dolar) işletme karı elde etti.

Nisan-Haziran 2026 döneminde Nissan'ın araç satış gelirleri yüzde 9,5 artışla 2,96 trilyon yene (18,8 milyar dolar) yükseldi.

Söz konusu çeyrek dönemde şirketin küresel bazda araç satışları yüzde 0,9 düşüşle 701 bin adede geriledi.

- Küresel bazda satış hedefi 3,15 milyon araç

Otomobil üreticisi, Mart 2027'de sona erecek 2026 mali yıl için 20 milyar yen net kar hedeflediğini açıkladı.

Nissan, Çin pazarındaki otomobil talebinde düşüş gerekçesiyle tüm mali yıl boyunca küresel bazda 3,15 milyon araç satmayı hedefliyor.

- "Somut mali iyileştirmeler"

Nissan Üst Yöneticisi (CEO) Ivan Espinosa, düzenlediği basın toplantısında, Nissan'ın "somut maliyet iyileştirmelerle kilit pazarlarda ivme kazandığını" bildirdi.

Espinosa, "Çabalarımızın etkisinin daha da arttığını gördük ve son çeyrekte toplamda 60 milyar yen tutarında sabit ve değişken tasarruf sağlandı." dedi.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, düzenlediği haftalık basın toplantısında, İran'ın şu anda ABD ile herhangi bir görüşme yürütmediğini söyledi. Reuters'ın aktardığına göre Bekayi'nin açıklaması, ABD Başkanı Donald Trump'ın pazar gecesi İran ile görüşmelerin ertesi gün başlayacağını söylemesiyle çelişti.

Bekayi, ABD ile İsrail'in İran'a yönelik savaşının yalnızca İran'a karşı olmadığını savundu.

Basın toplantısında konuşan Bekayi, "Bu, tüm bölgeye ve bölgedeki bütün ülkelerin güvenliğine karşı yürütülen bir savaştır" ifadelerini kullandı.

Bekayi, sözlerini şöyle sürdürdü:

Son beş ayda ABD'nin bölgedeki askeri varlığının ve Basra Körfezi'nin güney kıyısındaki ülkelerin toprakları ile tesislerinin kullanılmasının, bölgedeki tüm ülkeler açısından güvensizlik ve istikrarsızlığı artırdığını bizzat gördük.

Bu nedenle bölge ülkelerinin gerilimin daha da tırmanmasını önlemek için çaba göstermesinin doğal olduğunu söyledi.

Bekayi, ne yabancı bir heyeti kabul etme ne de İran'dan bir heyet gönderme planlarının bulunduğunu belirterek, İran'ın şu anki önceliğinin Umman ile Hürmüz Boğazı konusunda yürütülen müzakereler olduğunu ifade etti.

İran devlet televizyonuna konuşan Bekayi, şu ifadeleri kullandı:

Şu anda her iki tarafın da kabul edebileceği bir güzergah üzerinde uzlaşmaya varmaya çalışıyoruz. Ne kuzey rotası ne de güney rotası, her iki tarafın egemenlik haklarına saygı gösteren, ulusal çıkarlarımızı ve güvenliğimizi koruyan bir güzergah.

Trump ne demişti?

Trump ise pazar günü Air Force One uçağında gazetecilere yaptığı açıklamada, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan başta olmak üzere Körfez ülkelerindeki müttefiklerinin çağrıları üzerine İran'a yönelik yeni Amerikan saldırıları emri vermeyi ertelediğini söylemişti. Trump, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile de telefon görüşmesi yaptığını belirtmişti.

Trump şunları söylemişti:

Veliaht Prense, 'Sizce ne yapmalıyız? Bunu yapmamızı mı istersiniz, yapmamamızı mı?' diye sordum. Onlar da 'Bir saldırı yerine anlaşmayı çok daha fazla tercih ederiz. Çünkü bu saldırıların nereye varacağını bilemezsiniz' dediler.

'Yemen İran'a karşı savaşla bağlantılı değil'

Öte yandan Bekayi, yine bugünkü toplantısında Yemen konusunun "Yemen'in kendi meselesi" olduğunu söyledi.

İran Dışişleri Sözcüsü gazetecilere yaptığı açıklamada, "Yemen meselesinin diyalog yoluyla çözülmesi gerektiğini daha önce de söyledik" dedi.

Bekayi, "Herhangi bir konuyu İran'a karşı yürütülen savaşla ilişkilendirmek sorumluluktan kaçma girişimidir" ifadelerini kullandı.

İranlı yetkili, bölgedeki mevcut sorunlardan ABD ile onun "iş birlikçilerinin" sorumlu olduğunu öne sürerek şöyle konuştu:

Bölgede ve ötesinde yaşanan her şeyden öncelikle ABD, ardından da saldırganın iş birlikçileri sorumludur.

Abdel, İstanbul ve Ankara'da bir dizi ziyaret gerçekleştirdiklerini kaydederek, kendileri gibi ekonomik kalkınma, ticaret alanlarında faaliyet gösteren ticaret odalarıyla görüşmeler yapıldığını bildirdi.

Bu temaslarla ilişkileri geliştirmeye ve derinleştirmeye başlayabileceklerini dile getiren Abdel, bunun iki ülke arasındaki ticari ve ekonomik hareketliliği büyük oranda artıracağını söyledi.

Abdel, "Şu anki en büyük avantajımız, her iki ülkenin liderlerinin birbiriyle iyi ilişkilere sahip ve ABD ile Türkiye'nin iki müttefik ülke olması. Ayrıca, özellikle son birkaç haftadır Ankara'da gerçekleşen NATO Zirvesi'nin bir parçası olarak havacılık kümelenmesi üzerine görüşmeler yürütülüyor." diye konuştu.

Iowa'nın, ABD dışına yapılan tarım ihracatında ikinci sırada yer almasıyla tanınan bir bölge olduğunu aktaran Abdel, bugüne kadar Iowa ile Türkiye arasında özellikle tarım sektörüne dayalı tarihsel bir ihracat ilişkisi olduğunu vurguladı.

- "Iowa'da 65 farklı türde teşvik ve kredi mekanizması var"

Cedar Rapids Metro Ekonomik Birliği Başkanı Abdel, Türk yatırımcıları bu bölgeye çekmek için sahip oldukları teşviklere değinerek, Iowa'da 65 farklı türde teşvik ve kredi mekanizması bulunduğu bilgisini paylaştı.

Abdel, ABD'deki hemen her eyaletin kendi bölgesine yatırım çekmek için sunduğu bazı imkanlar olduğuna işaret ederek, şöyle konuştu:

"Bölge olarak geleceğe dönük kalkınmada odaklandığımız üç ana alanı havacılık/aviyonik, biyoekonomi ve teknoloji olarak sıralayabilirim. Bu alanların her birinde güçlü ve dirençli bir iş gücü, kaynak veya pazara giriş kolaylığı mevcut. Küresel tedarik zinciri aksamalarını ele alacak olursak, örneğin havacılık özelinde Cedar Rapids'te sahip olduğumuz avantajlardan biri, yüzyılı aşkın süredir bu alanda yer alıyor olmamızdır. Haberleşme ve navigasyon teknolojileri ile kritik görev niteliğindeki yenilikçi havacılık projeleri aracılığıyla dünya genelindeki operatörleri, pilotları ve hava araçlarını birbirine bağlıyoruz. Dolayısıyla kendimizi, hızla büyüyen bir endüstri için son derece kritik olan değer zincirinin tam merkezinde görüyoruz."

Iowa ekonomisinin ağırlıklı olarak imalat sanayisine dayandığını belirten Abdel, ekonominin ikinci güçlü bileşeninin gıda sektörü olduğunu bildirdi.

Abdel, Cargill, ADM ve dünyanın en büyük maya tesisine sahip Red Star Yeast gibi firmaların Iowa'da olduğunu kaydederek, "Dolayısıyla gıda işleme de ekonomimizin büyük bir parçası. Tabii ki tarım, depolama, lojistik, iş ve finans hizmetleri de var. Bunlar bizim tarihsel olarak sahip olduğumuz sektörler ve büyümeye devam edecekler. Çünkü ekonomik büyümenin iki yolla gerçekleştiğini biliyoruz, mevcut bir şirketi elde tutup büyütmek ve pazara yeni oyuncular çekmek." şeklinde konuştu.

Son birkaç gündür yürüttükleri görüşmelerin ağırlıklı olarak üç alan etrafında şekillendiğini vurgulayan Abdel, imalat, enerji ve havacılık/savunma alanlarının ön plana çıktığını dile getirdi.

Abdel, "Biz enerjiyi biyoekonominin bir alt bileşeni olarak görüyoruz. Biyoekonomi, biyoteknoloji, biyotarım, biyoişleme konularının yanı sıra biyoyakıt, sürdürülebilirlik ve nükleer enerji gibi başlıkları da kapsıyor." dedi.

- "Türkiye bizim için oldukça yeni bir pazar"

Juliet Abdel, Türkiye'ye yönelik stratejilerine dikkati çekerek, Türkiye ile ilişkilerini geliştirmeye şubat ayında başladıklarını ve pazar çeşitliliği açısından Türkiye'nin kendileri için oldukça yeni bir pazar olduğunu belirtti.

Abdel, iş sahipleri veya yatırımcılar için ABD'ye açılma sürecinin ilk başta göz korkutucu ve karmaşık gelebileceğini kaydederek, "Çünkü katmanlarımız var, federal düzey, eyalet düzeyi, bölge ve şehir düzeyi... Bizim gibi bölgesel ekonomik kalkınma kuruluşları, şirketlerin risk azaltma açısından en iyi pazarın hangisi olduğunu ve uzun vadede en yüksek büyümeyi veya sürdürülebilirliği nerede yakalayabileceklerini görmelerine yardımcı olur." değerlendirmesinde bulundu.

Hedeflerinin ezber bozmak olduğunu söyleyen Abdel, sözlerini şöyle tamamladı:

"Günümüzde insanların internete girip 'ABD'de nerede iş açmalıyım?' diye aratması çok kolay. Arama sonuçları genellikle ABD'nin belirli bölgelerini öne çıkarır ama tamamını göstermez. Iowa'nın da yer aldığı 'Midwest' (Orta Batı) bölgesi, Amerika'nın tam kalbindedir. Haritaya bakarsanız tam merkezde yer alırız. Amerika'nın kalbi olarak imalat sanayisiyle tanınıyoruz. Aynı zamanda esnekliği, büyüme potansiyeli ve insanların yaşamak ve iş yapmak için tercih edebileceği rekabetçi yapısıyla bilinir. Yani daha düşük iş yapma maliyetleri, sosyal imkanlar, güvenlik, yaşam maliyeti ve pazara erişim kolaylığı nedeniyle orada yaşamayı seçen nitelikli çalışanlar sunuyoruz."

Gazprom'dan yapılan yazılı açıklamada, Avrupa'daki doğal gaz depolarının haziran ve temmuz dönemindeki doluluk verileri değerlendirildi.

Depolardaki gaz açığının 12 milyar metreküpe ulaştığı belirtilen açıklamada, depolarda 31 Temmuz itibarıyla geçen yılın aynı tarihine göre yüzde 17,3 daha az doğal gaz bulunduğuna işaret edildi.

Almanya, Hollanda ve Fransa'daki doğal gaz depolarının doluluk oranlarının Avrupa ortalamasının altında kaldığı bilgisine yer verilen açıklamada, "Mevcut durum, soğuk hava döneminde Avrupalı tüketicilere güvenilir doğal gaz tedariki açısından risk yaratıyor." ifadesi kullanıldı.

Gazprom'un Avrupa'ya doğal gaz ihracatı, yaptırımlar nedeniyle önemli oranda azalmıştı.

ABD Başkanı Trump, New Jersey'den Washington'a dönerken uçakta basın mensuplarının gündeme ilişkin sorularını yanıtladı.

Trump, planlanan saldırıyı rafa kaldırdıktan sonra ABD-İran görüşmelerinin bugün yeniden başlayacağını açıkladı.

ABD Başkanı ayrıca, Hürmüz Boğazı'nın açılması ve İran'ın "nükleer silahsızlandırılması" konusunda yakında bir anlaşmaya varılabileceğine dair iyimserliğini dile getirdi.

Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Katar ve İran ile yapılan görüşmelerin kendisini bu hafta sonu planladıkları "büyük çaplı saldırıyı" durdurmaya sevk ettiğini anlatan Trump, "Bu, İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana en büyük saldırı olacaktı. Ancak bizden bunu yapmamamızı istediler. Lütfen bunu yapmayın dediler; komşuları da aynı şeyi söyledi." şeklinde konuştu.

"Şu anda yaptığımız şey, onlarla müzakereler yoluyla görüşmek. Öğleden sonra başlayacak ve sonra neler olacağını göreceğiz" yorumunu yapan Trump, bir anlaşma yapmak ve birçok "insanın hayatını kurtarmayı" çok istediğini söyledi.

Trump, İran'la anlaşma konusunda iyimser olduğuna işaret ederek, "Bunu yapmamızı istemediler ve açıkçası Suudi Arabistan da istemedi. Hürmüz Boğazı ve nihayetinde (İran'ın) nükleer silahsızlanması ile ilgili bir anlaşmanın çok yakında sağlanacağını düşünüyorlar." değerlendirmesini yaptı.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, sosyal medya platformundaki hesabından mutabakat zaptına ilişkin açıklamada bulundu.

İran ile ABD arasında imzalanan ancak uygulanmasında çeşitli sorunlarla karşılaşılan mutabakat zaptının Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi'nin desteği ile imzalandığına dikkati çeken Pezeşkiyan, "Mutabakat zaptının gelecekte dış ilişkilerimizin merkezi olacağına inanıyorum. Düşmanın, yükümlülüklerine bağlı kalmasını sağlamak için çaba harcamalıyız. Mutabakat sayesinde ülkemiz ve bölgemizin güvenliği daha da güçlenecektir" ifadelerini kullandı.

Bessent, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından konuya ilişkin açıklama yaptı.

ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin Amerika'nın güvenilir ortaklarının yanında durduğunu vurgulayan Bessent, ekonomik güvenliğin ulusal güvenlik anlamına geldiğini, ABD-Japonya ittifakının da bu iki unsur üzerine kurulu olduğunu kaydetti.

Bessent, "Cuma günü koordineli döviz piyasası müdahaleleri, yendeki düzensiz hareketlerin önüne geçti." değerlendirmesinde bulundu.

ABD Hazine Bakanlığının Japonya Maliye Bakanlığı ve Japonya Merkez Bankası (BoJ) ile yakın temasını sürdürdüğünü ve gelişmeleri dikkatle izlediğini belirten Bessent, "Gerekmesi halinde ilave ortak piyasa müdahalelerine katılmaktan çekinmeyeceğiz." ifadelerini kullandı.

Bessent, Yabancı ve Uluslararası Para Otoriteleri (FIMA) Repo İmkanı'nın önemli bir güvence mekanizması olduğunu vurgulayarak, gelecek aylarda bu mekanizmanın kapasitesinin artırılmasını teşvik ettiklerini aktardı.

Japonya'nın, yenin önemli ölçüde düşük kalan değerini düzeltmeye yönelik attığı kararlı piyasa ve para politikası adımlarını güçlü bir şekilde desteklediklerini bildiren Bessent, "Takaichi hükümeti, yaklaşık 15 yıllık güçlü teşvik politikalarının ekonomide kalıcı ve sağlam temel dinamikler oluşturmasıyla Abenomics'in yeni ve heyecan verici bir aşamasına geçiyor." değerlendirmesinde bulundu.

- "Bir dostluk göstergesiydi"

ABD Başkanı Donald Trump da New Jersey'den Washington'a dönerken uçakta basın mensuplarının ABD'nin Japon yenini desteklemeye yönelik piyasa müdahalesine ilişkin sorusunu yanıtladı.

ABD'nin müdahalesinin nedenine ilişkin olarak Trump, "Japonya ile iyi bir ilişkimiz var. Onların zayıflayan bir yeni var ve biraz yardım istediler. Her zaman Japonya'nın yanındayız." yanıtını verdi.

Trump, söz konusu adımı "bir dostluk göstergesiydi" ifadeleriyle tanımladı.

- "Daha fazla ortak müdahalede bulunmaktan çekinmeyeceğiz"

Öte yandan Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama da yaptığı yazılı açıklamada, "31 Temmuz Cuma günü Japonya Maliye Bakanlığı, ABD Hazine Bakanlığı ile koordinasyon içinde Japon yeni alımı gerçekleştirdi." ifadelerini kullandı.

Katayama, söz konusu ortak adımın Eylül 2025'te yayımlanan ABD-Japonya Maliye Bakanları Ortak Bildirisi uyarınca atıldığını ve son aylarda Japon yeninde görülen aşırı oynaklık ve düzensiz hareketlere karşı önlem amaçlı olduğunu aktardı.

Japonya Maliye Bakanlığının durumu yakından takip etmeye devam ettiğini ve ABD Hazine Bakanlığındaki muhataplarıyla yakın bir iletişim içinde olduğunu belirten Katayama, "Daha fazla ortak müdahalede bulunmaktan çekinmeyeceğiz." değerlendirmesinde bulundu.

Katayama, ayrıca Japonya'nın gelecekte ABD Merkez Bankasının (Fed) Yabancı ve Uluslararası Para Otoriteleri Repo İmkanı'ndan yararlanmayı planladığını aktardı.

Dolar/yen paritesi, 29 Temmuz'da gün içinde 163,92 ile son yılların en yüksek seviyelerini test etmişti. Kur, 30 Temmuz'da 163,40 seviyesinden güne başladıktan sonra gün içinde 163,75'i görmesine karşın 157,98'e kadar geriledi ve günü yüzde 2,36 kayıpla 159,54 seviyesinde tamamlamıştı.

Ortak müdahalenin gerçekleştiği 31 Temmuz'da ise parite gün içinde en yüksek 160,89'u görmesine rağmen günü yüzde 1,23 düşüşle 157,58 seviyesinde kapatmıştı.

Uluslararası basında, 31 Temmuz'da ABD Hazine Bakanlığının yene müdahalede bulunabileceğine ilişkin haberler yer almıştı.

ABD ve Japonya'nın bu adımı, 2011'de Japonya'da meydana gelen depremin ardından gerçekleştirilen koordineli döviz müdahalesinden bu yana iki ülke arasında yapılan ilk ortak döviz piyasası müdahalesi oldu.

Kyodo News'in haberine göre, ülkenin önde gelen inşaat ve gayrimenkul şirketleri, aşırı sıcaklar nedeniyle çalışma saatlerini azaltırken, şantiyelere havalandırma sistemiyle donatılmış soğutmalı prefabrik tuvaletler kurdu.

Bu kapsamda, Japonya'daki bir inşaat şirketi temmuz ve ağustos aylarında şantiyelerde çalışma saatlerini 08.00-17.00 yerine 07.00-13.00 olarak yeniden düzenledi.

Şirket yetkilileri, bu kararı sıcak çarpması riskini azaltmak amacıyla aldıklarını, proje takviminde gecikme öngörülmesi halinde ise daha serin saatlerde çalışma süresinin artırılacağını belirtti.

Başka bir şirketin şantiyelerinde ise havalandırma ve soğutma sistemleriyle donatılmış modüler tuvalet üniteleri kuruldu.

Aşırı sıcakların etkisini artırmasıyla Japonya genelinde birçok şirket, çalışanlarını korumaya yönelik benzer önlemleri hayata geçiriyor.

İran'ın Mart ayında ABD ile yürüttüğü ateşkes görüşmelerinde baskı unsuru olarak gemilere saldırmaya başlamasından bu yana Hürmüz Boğazı dünyanın en tehlikeli su yollarından biri haline geldi. Buna karşın küresel petrol ticaretinin önemli bir kısmı bu dar boğazdan geçse de deniz trafiği hiçbir zaman tamamen durmadı.

ABD ile İran'ın Hürmüz Boğazı'nın açık olup olmadığı konusunda çelişkili açıklamalar yaptığı bir dönemde DW, savaş boyunca deniz trafiğinin nasıl değiştiğini ve hangi gemilerin Basra Körfezi'ni Umman Körfezi'ne bağlayan bu stratejik dar geçitten geçme riskini almaya devam ettiğini incelemek için kamuya açık veri kaynaklarını analiz etti.

Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiği aksadı

İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki gemilere yönelik saldırıları ve müdahaleleri sürerken savaş öncesinde kullanılan deniz yollarına mayın döşendiği de bildirildi.

ABD öncülüğündeki Birleşik Deniz Kuvvetleri'nin bir projesi olan Ortak Denizcilik Bilgi Merkezi (JMIC), burada deniz taşımacılığına yönelik tehdidi ikinci en yüksek uyarı seviyesi olan "şiddetli" olarak değerlendiriyor. Ancak JMIC'in 6 ve 7 Temmuz'da saldırıların yeniden başlamasının ardından yayımladığı son tavsiye notlarından birinde, "Hürmüz Boğazı'ndaki ticari trafik düşük seviyelerde devam etti; gemiler hem güneydeki Umman koridorunu hem de kuzeyde İran'ın kontrolündeki rotayı kullanarak geçiş yaptı" ifadeleri yer aldı.

JMIC ayrıca, son haftalarda gemilere yönelik saldırılar nedeniyle denizcilik şirketlerinin boğazdan geçiş konusunda temkinli davranmaya devam ettiğini belirtti.

DW'nin açık kaynaklı platform Global Fishing Watch verilerine dayanan analizi, buna rağmen bazı denizcilik şirketlerinin savaş boyunca gemilerini Hürmüz Boğazı'ndan geçirmeyi sürdürdüğünü ortaya koydu. Platformun temel amacı balıkçılık faaliyetlerini izlemek olsa da uydu görüntülerini ve gemilerin Otomatik Tanımlama Sistemi'nden (AIS) gönderilen sinyalleri kullanarak diğer tüm gemilere ilişkin verileri de topluyor.

Ancak gemiler AIS vericilerini kapatabildiğinden ve Hürmüz Boğazı'ndan geçerken bunu defalarca yaptıkları bildirildiğinden, boğazdan geçen gerçek gemi sayısının tespit edilenden daha yüksek olması muhtemel.

AIS sinyallerine göre, çatışmaların iki döneminde toplam en az 84 gemi Hürmüz Boğazı'ndan geçti. Bu gemiler, savaşın başladığı 28 Şubat ile 7 Nisan'da ilan edilen ateşkes arasındaki dönemde ve 6-7 Temmuz'da saldırıların yeniden başlamasının ardından boğazdan geçiş yaptı.

Bu sayı, ABD'nin yaklaşık 70 geminin geçişine izin verdiğini ve bunların tamamının sinyal yayınlamadığını belirten açıklamalarıyla da örtüşüyor.

Karşılaştırma yapmak gerekirse; 2025 yılının aynı dönemlerinde boğazdan 900'den fazla gemi geçti.

Bu 84 geminin 34'ü doğudan batıya doğru hareket ederek Basra Körfezi'ne girerken, 50'si ters yönde ilerleyerek körfezden çıktı.

Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemiler hangi ülkelerde kayıtlı?

AIS sinyalinin bir parçası olarak gemiler hangi bayrak altında seyrettiğini bildirir. Ancak bu bilgi, gemi personeli tarafından manuel olarak girilir. Bu haber için incelenen yalnızca birkaç vakada, taşınan bayrak geminin kayıtlı sahibinin veya işletmecisinin gerçek menşe ülkesini yansıtmaktaydı. Bununla birlikte, geminin uluslararası kimlik numarası ve adı kullanılarak bu bilgilere farklı veri tabanlarından manuel olarak ulaşılabiliyor.

İran'a ait dokuz ve Pakistan'a ait iki gemi, kendi ulusal bayrakları altında seyrederken diğer 73 geminin tamamı ise sahibinin ülkesinden farklı bir ülkenin bayrağını taşıyordu.

ABD Başkanı Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, bu hafta sonu İran'a yönelik olası saldırıları askıya aldığını açıkladı.

Trump, İran ve bu ülkeyle görüşen diğer Orta Doğu ülkelerinin "bir anlaşmanın ana hatları üzerinde" mutabakata vardığını ve ABD'nin yeni saldırı yapmamasını talep ettiklerini belirtti.

Söz konusu anlaşmanın "Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılması" ve "İran'ın nükleer tehdidinin tamamen sona ermesini" içerdiğini vurgulayan Trump, şöyle devam etti:

"Bu talebe dayanarak dünyanın yararı ve İran’ın hayatta kalması için, hızlı bir şekilde bir anlaşma yapılması şartıyla saldırıları durdurmayı kabul ettim."

Trump, İsrail'in de bu noktada kendisiyle aynı çizgide olduğunu kaydetti.

Ceuta'dan kıta Avrupasına geçişlerin zaten serbest dolaşım rejimi dışında kurallara tabi olması nedeniyle Roma yönetimi iç politika saikleriyle hareket etmekle suçlanıyor.

İspanya hükümeti, Perşembe gününden itibaren Ceuta'ya geçen onbinlerce kişinin neredeyse tamamının Cuma akşamı itibariyle Fas'a geri döndüğünü açıkladı.

Ancak Ceuta'ta akın eden göçmenlerin görüntüleri kısa sürede dünya çapında büyük ses getirdi. Avrupa Birliği üyelerinden ABD'ye çok sayıda ülkeden Madrid yönetimine dayanışma ya da eleştiri içeren farklı mesajlar geldi.

ABD Başkanı Donald Trump "İspanya'nın işgal edildiğini" söylerken Başkan Yardımcısı JD Vance, "İspanya'dan gelen bu görüntüler, kitlesel göçün ve Batı'nın işgalini mümkün kılan radikal solcu küreselci politikaların sonuçlarını üzücü bir şekilde hatırlatıyor" dedi.

En çarpıcı reaksiyonlardan biri ise İtalya hükümetinden geldi. Göç karşıtı bir kampanyayla iktidara gelen sağ koalisyon hükümeti adına Başbakan Giorgia Meloni Cuma akşamı "İspanya ile Schengen serbest dolaşım rejimini geçici olarak askıya alma" kararını açıkladı.

Meloni mesajında, "İtalyan hükümeti, İspanya ile deniz ve hava bağlantıları için Schengen serbest dolaşım rejimini geçici olarak askıya alma ve sınır kontrollerini yeniden uygulamaya koyma kararı almıştır. Bu, ulusal güvenliği korumak ve ulusumuz için olası sonuçları önlemek amacıyla alınan olağanüstü bir önlemdir" dedi.

İçişleri Bakanı Matteo Piantedosi de bu önlemin Ağustos ayı boyunca geçerli olacağını, "özellikle Schengen bölgesinde AB vatandaşı olmayanları kontrol etmeyi" amaçladıklarını söyledi.

Ancak bu tedbirin Ceuta vakasında ne amaca hizmet edeceği ve pratikte nasıl uygulanacağı konusunda soru işaretleri doğdu.

Basın ve muhalefetten, Ceuta'dan kıta Avrupasına geçişlerin halihazırda Schengen serbest dolaşım rejimine tabi olmadığı hatırlatması geldi.

Ayrıca örneğin İspanya'dan gelen bir uçuşta İspanya ya da AB vatandaşı olanların diğerlerinden nasıl ayırt edileceğinin net olmadığı vurgulanıyor. ANSA haber ajansı, kontrollerin sınır polisi tarafından "hedefli" ve "seçmece" olarak yapılacağını yazdı.

Yaz sezonunda zaten yoğun olan liman ve havaalanlarının bu ek tedbirlerden nasıl etkileneceği de sorgulanıyor.

'Avrupa'da Trump'ın ajanı gibi davranıyor'

İtalya yönetimini bu kararı almaya itenin iç politikadaki baskılar olduğu yorumu da sıklıkla dile getiriliyor. Muhalefet, hükümetin gelecek sene yapılması beklenen genel seçimler öncesinde gittikçe güç kazanan yeni aşırı sağcı parti Ulusal Gelecek'e seçmen kaptırma çekincesiyle göç korkusunu kullanmaya çalıştığını savunuyor.

Muhalefetteki 5 Yıldız Hareketi'nin lideri eski başbakan Giuseppe Conte, "(Ulusal Gelecek partisi lideri) Vannacci psikozu, İtalyan hükümetini çakallığa itiyor" dedi.

Demokrat Parti Genel Sekreteri Elly Schlein da, "Meloni, Vannacci'nin izinden giderek aşırıcılığın yolunu izlemeye çalışıyor, ancak ideoloji onu kör ediyor. 2023 yılında, onun hükümeti döneminde düzensiz göçmen sayısı 158.000'e ulaştığında, diğer Avrupa ülkeleri bize aynı şeyi yapsaydı ne olurdu bir düşünün" dedi. Schlein ayrıca İtalya hükümetini "Avrupa'da Trump'ın ajanı" gibi hareket etmekle suçladı.

Avrupa Parlamentosu'ndaki Avrupalı Demokratlar Partisi Genel Sekreteri Sandro Gozi de sosyal medyadaki mesajında "Meloni, Schengen anlaşmasını Sanchez yüzünden değil, yeni aşırı sağcı rakibi Vannacci yüzünden askıya alıyor. Roma kontrolleri açıkladığında, Ceuta'ya giren 50.000 kişiden 48.300'ü çoktan Fas'a geri dönmüştü" diye yazdı.

Muhalefetten çok sayıda isim ayrıca, Ceuta'dan Avrupa kıtasına kontrolsüz girişlere zaten izin verilmediğini hatırlatarak hükümeti 'korku körüklemekle' de suçluyor.

İspanya'dan İtalya'ya eleştiri

İspanya'dan da İtalya'ya ve Schengen uygulamasını tartışmaya açan diğer AB üyelerine tepki geldi. İspanya İçişleri Bakanı Fernando Grande Marlaska, "Ceuta Schengen'in bir parçası değil. Siyasi amaçlar için kullanılıyor" dedi.

Marlaska, İspanya'nın Schengen bölgesinden geçici olarak dışlanmasını savunanları, '"Bu kötü niyet, cehalet veya anlayış eksikliğidir" diye eleştirdi.

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez de Cumartesi günü AB kurumlarına yolladığı mektupta bazı Avrupa hükümetlerinin tepkisinden duyduğu "ciddi endişeyi" dile getirdi.

Sanchez'in AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'e yazdığı mektup, İspanyol El Pais gazetesi tarafından yayımlandı. Sanchez burada, "50.000 göçmen düzensiz ve beklenmedik bir şekilde İspanyol topraklarına girdi. Hükümetim, 48 saatten kısa bir sürede sınır kontrolünü tamamen yeniden sağlamayı, kapsamlı insani yardım sağlamayı, düzensiz geçen göçmenlerin neredeyse tamamını geri göndermeyi ve kıta Avrupasına doğru yetkisiz herhangi bir ilerlemeyi engellemeyi başardı" dedi.

İspanya'nın Afrika ile kara sınırı olan tek AB üyesi olmasına rağmen "AB'nin en güvenli ikinci dış sınırına" sahip olduğunu belirten Başbakan, "Frontex'e göre İspanya, Avrupa Birliği'nin en az geçirgen dış sınırlarından biridir; düzensiz giriş sayısı, örneğin son yıllarda (2021-2026) İtalya'da kaydedilenin yarısı kadardır" diye ekledi.

Sanchez sosyal medyada paylaştığı verilerle de 2021-2026 yılları arasında İtalya sınırlarından AB'ye düzensiz giriş sayısının 478 bin 600, İspanya sınırlarından ise 234 bin 760 olduğunu vurguladı.

'İçişleri Bakanları acil toplansın'

Pedro Sanchez AB kurumlarına mektubunda, "Ceuta'nın Schengen bölgesinin bir parçası olmadığını" da vurguladı ve buna rağmen İspanya'ya tedbir uygulanması taleplerini şöyle eleştirdi:

"Avrupa hükümetlerinin son birkaç saatteki tepkisi oldukça asimetrik oldu. Çoğu bize destek ve dayanışma gösterdi ve yardım teklifinde bulundu. Bazıları ise İspanya'ya saldırmayı ve Schengen Bölgesi'nden geçici olarak dışlanmasını talep etmeyi seçti. Önyargı, sahte haber, cehalet veya siyasi çıkar tarafından yönlendirilen bu tür bir tutum, yalnızca Avrupa hukukuna, insani hukuka ve bizi bir arada tutan dayanışma ilkelerine aykırı olmakla kalmaz. Bu durum aynı zamanda Avrupa'nın uzun vadeli çıkarlarına ve en temel sağduyuya da aykırıdır."

İspanya Başbakanı, bu tür durumlarda ortak bir yanıt belirlenmesi için AB İçişleri Bakanlarının acilen olağanüstü bir video konferans toplantısını düzenlemesini talep etti.

Shakhsanam KURBANOVA

Haberimin merkezinde 'model damıtma' (distillation) adı verilen bir teknik var. Bu yöntemde, güçlü bir yapay zekâ modelinin ürettiği cevaplar ve muhakeme adımları, çok daha küçük ve özelleştirilmiş bir modeli eğitmek için kullanılıyor. Sonuçta ortaya, devasa hesaplama gücüne ihtiyaç duymadan yerel sunucularda çalıştırılabilen, belirli bir göreve odaklanmış bir sistem çıkıyor. Bu teknik, sektörde yaygın olarak kullanılan meşru bir yöntem; asıl tartışma konusu, Çinli kurumların bu çıktıları yetkisiz biçimde elde edip etmediği.

Araştırma, Washington merkezli Jamestown Vakfı'nın derlediği belgelerle birlikte Reuters tarafından incelendi. Vakfın 60'tan fazla makaleyi analiz eden araştırmacısı Sunny Cheung'a göre Çinli askeri bilim insanları, yalnızca modellerin verdiği doğru cevapları değil, bu cevapların arkasındaki muhakeme sürecini de sistematik biçimde yakalamaya çalışıyor. Cheung, bir modele doğru cevabı öğretmenin bir şey, cevabın arkasındaki mantığı öğretmenin ise çok daha zor olduğunu belirtiyor.

SOSYAL MEDYA DENETİMİNDEN DENİZALTI SİMÜLASYONUNA

Reuters'ın incelediği belgeler, bu tekniğin sivil alanlardan doğrudan askeri sistemlere kadar geniş bir yelpazede kullanıldığını ortaya koyuyor. Çin'in silah sanayisiyle yakın bağları bulunan Kuzey Çin Üniversitesi'ndeki araştırmacılar, Anthropic'in Claude 3 Haiku modelini, sosyal medya izleme ve içerik denetimine yönelik bir metin sınıflandırma modeli için sentetik eğitim verisi üretmekte kullandı.

Çin Askeri Bilimler Akademisi'nde yayımlanan bir çalışmada ise damıtma tekniği, insansız deniz araçlarını, gemileri ve su altı sistemlerini kapsayan simüle edilmiş deniz operasyonlarında taktik donanım üzerinde çalışan bir hedef tanıma modeli için kullanıldı. Ulusal Savunma Teknolojisi Üniversitesi'nde 2024 yılında yayımlanan başka bir makale ise, canlı görüntü analiziyle dronların seyrüsefer desteği almasını sağlamak amacıyla bir görüntü işleme modelinin küçültülerek insansız hava araçlarına yüklendiğini anlatıyor.

Doğrulanan belgeler arasında en dikkat çekici örneklerden biri, Pekin merkezli bir askeri istihbarat ve siber savaş birimi olan PLA Birim 96941'e ait. Geçen yıl bu birimdeki araştırmacıların yayımladığı bir makale, hassas askeri kaynak kodunu işlemek için OpenAI'ın GPT-3.5 modelinin kullanıldığını belgeliyor. Reuters, gazetecilerin incelediği akademik literatüre ek olarak, askeri bağlantılı yaklaşık yirmi dört vaka daha tespit etti.

ANTHROPİC'İN YANITI VE 'KAÇAN' GÜVENLİK ÖNLEMLERİ

Anthropic, Çin'de ya da Pekin kontrolündeki şirketlere Claude modeline ticari erişim sağlamadığını ve politika ihlallerini tespit etmek için izleme sistemleri kullandığını açıkladı. Şirket ayrıca damıtılmış modellerin, orijinal sistemlerdeki güvenlik önlemlerini kaybedebileceğini ve bunun hassas yeteneklerin şirketin kontrolü dışındaki modellere aktarılmasına yol açabileceğini vurguladı. Beyaz Saray, Pentagon, Çin Dışişleri Bakanlığı, PLA ve OpenAI, Reuters'ın yorum taleplerine yanıt vermedi.

WASHİNGTON-PEKİN ARASINDA YENİ BİR CEPHE

ABD'li yetkililer daha önce de bazı Çinli kurumların, damıtma yoluyla Amerikan modellerinin yeteneklerini izinsiz biçimde elde ettiğini, bunun ihracat kontrollerini zayıflatabileceğini ve fikri mülkiyet haklarını ihlal edebileceğini öne sürmüştü. Çin ise bu iddiaları reddederek, Washington'ı yapay zekâda 'hegemonya' peşinde koşmakla suçluyor ve Amerikan şirketlerinin de benzer teknikleri kullandığını savunuyor. Geçtiğimiz hafta Çinli yapay zekâ girişimi Moonshot da, Trump yönetiminin Kimi K3 modelinin damıtma yoluyla geliştirildiği yönündeki iddialarını reddetmiş, sistemin kendi özgün yenilikleriyle inşa edildiğini belirtmişti.

Konu, ABD ile Çin arasında yapay zekâ yönetişimi ve güvenliği üzerine yapılacak görüşmeler öncesinde önemli bir gerginlik noktasına dönüştü. Uzmanlar yine de sınırları hatırlatıyor: yapay zekâ veri şirketi Sapien'in kurucu ortağı Trevor Koverko, damıtılmış sistemlerin öncü modellerden 'tam bağımsızlık' kazanamadığını belirtiyor. Başka bir deyişle, Çin'in geliştirdiği bu sistemler ABD modellerinin çıktılarından beslenmeye devam ettiği sürece, orijinal modellerin gerisinde kalmaya mahkûm.

ABD İç Güvenlik Bakanlığının internet sayfasından yapılan yazılı açıklamada, Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nden üretim yapan 43 şirkete daha yaptırım uygulanacağı belirtildi.

Açıklamada, söz konusu şirketlerin ürünlerinin, "Uygurların zorla çalıştırılması sonucu elde edilmesinden ötürü" ABD'ye girişinin yasaklandığı ve mevcut 2 kuruluşta teknik güncellemeler yapıldığı ifade edildi.

Yeni şirketlerin eklenmesiyle yaptırım listesindeki yasaklı kuruluş sayısının 187'ye çıkacağı, bunun mevcut listedeki sayıda yüzde 30'luk bir artış anlamına geldiği bilgisi paylaşıldı.

Bugüne kadar tek seferde en fazla şirketin yaptırım altına alındığı anlamına gelen yeni uygulamanın, 3 Ağustos'tan itibaren geçerli olacağı kaydedildi.

Açıklamada, İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin'in "Amerikalı işçi, köle emeği kullanan yabancı şirketler tarafından haksızlığa uğratılmamalı ve aldatılmamalıdır." şeklindeki ifadesine yer verildi.

- Uygurların Zorla Çalıştırılmasını Önleme Yasası

Türk ve Müslüman azınlıklara yönelik hak ihlalleriyle dünyanın gündemine gelen Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde devlet eliyle zorla çalıştırma programlarının uygulandığı iddia edilmişti.

ABD Kongresi, 2021'de çıkardığı Uygurların Zorla Çalıştırılmasını Önleme Yasası ile "aksi ispat edilene dek hukuken geçerli öngörü" tanımı çerçevesinde tüm ürünlerin zorla çalıştırma yoluyla elde edildiği kabulüyle bölgeden ithalatı yasaklamıştı.

Bugüne dek 75 şirket Sincan'da zorla çalıştırılan iş gücü kullandıkları veya tedarik zincirlerinde zorla çalıştırma sonucu elde edilen ürünlere yer verdikleri gerekçesiyle yasa kapsamındaki yaptırım listesine alındı.

Tokyo merkezli Japon şirket, nisan-haziran bilançolarını duyurdu.

Bilançolara göre şirket, yılın ikinci çeyreğinde net karını geçen yılın aynı dönemine kıyasla 46 kat artarak 842,17 milyar yene yükseltti.

Söz konusu artışta, veri merkezleri için güçlü bellek çipi satışları ile yapay zeka sektörü dolayısıyla artan çip talebinin etkisi oldu.

Satış gelirlerini de 5 kattan fazla artırarak 1,77 trilyon yene (11,2 milyar dolar) çıkaran şirket, işletme karını ise 28 kat artışla 1,27 trilyon yene (8 milyar dolar) yükseltti.

Bilgisayarlar, akıllı telefonlar dahil dijital cihazlara yönelik bellek çipi üreten Kioxia, Nisan 2026-Mart 2027'yi kapsayan tüm 2026 mali yılı beklentilerini ise duyurmadı.

Kioxia Baş Finans Direktörü Yoshihiko Kawamura, gazetecilere yaptığı açıklamada, "(Çip) Pazarın büyümesinin erken aşamada olduğuna ve talebin artacağına inanıyoruz." dedi.

Michigan Üniversitesi, Amerikalı tüketicilerin eğilimlerini ölçen tüketici güven endeksinin temmuz ayına ilişkin nihai verilerini açıkladı.

Buna göre, tüketici güven endeksi temmuzda bir önceki aya kıyasla 5,7 puan artarak 55,2 oldu.

Böylece, endeks şubat ayından bu yana en yüksek seviyesini kaydetti.

Endeksin temmuz ayına ilişkin öncü verisi 54,4 olarak açıklanmıştı.

Tüketici güven endeksi haziranda ise 49,5 seviyesinde gerçekleşmişti.

Amerikalıların ekonomik koşullara ilişkin değerlendirmelerini ölçen mevcut ekonomik koşullar endeksi, temmuzda 7,1 puan artarak 54,8'e yükseldi.

Tüketicilerin geleceğe yönelik ekonomik beklentilerini yansıtan tüketici beklentileri endeksi de aynı dönemde 4,7 puan artışla 55,4 seviyesine çıktı.

- Enflasyon beklentisi geriledi

Tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi temmuzda yüzde 4,6'dan yüzde 4,2'ye geriledi.

Bu oran, ABD ile İran arasındaki gerilimin başlamasından önce şubatta görülen yüzde 3,4 seviyesinin ve 2024 yılı boyunca kaydedilen seviyelerin üzerinde kalmaya devam etti.

Uzun vadeli enflasyon beklentisi ise temmuzda yüzde 3,3 seviyesinde sabit kaldı.

Bu oranın, 2024 yılında görülen yüzde 2,8 ila yüzde 3,2 aralığının hafif üzerinde seyretmeyi sürdürdüğü görüldü.

- İyileşmelere rağmen ekonomiye yönelik karamsar görünüm sürüyor

Açıklamada değerlendirmelerin yer verilen Tüketici Anketleri Direktörü Joanne Hsu, tüketici güveninin son dönemdeki iyileşmelere rağmen bir yıl önceki seviyenin yüzde 11 altında kaldığını belirtti.

Hsu, bunun beş yıldır devam eden yüksek enflasyon ve kalıcı yüksek fiyatlar nedeniyle tüketicilerin ekonomiye ilişkin genel olarak karamsar bakış açısını yansıttığını ifade etti.

Tüketicilerin satın alma gücü gibi doğrudan bütçelerini etkileyen konulara odaklandığını belirten Hsu, siyasi veya askeri gelişmelerin ise daha geri planda kaldığını kaydetti.

Almanya Federal İş Ajansı (BA), işsizlik rakamlarına ilişkin temmuz ayı verilerini açıkladı.

Buna göre, Almanya’da Temmuz 2026'da işsiz sayısı 71 bin kişi artarak 3 milyon 7 bine yükseldi.

Ülkede mevsimsellikten arındırılmış işsiz sayısı temmuzda önceki aya göre 6 binlik artış kaydetti. Piyasa beklentileri, işsiz sayısındaki artışın 5 bin kişi düzeyinde gerçekleşeceği yönündeydi.

İşsiz sayısı bu yılın temmuz ayında geçen senenin aynı dönemine kıyasla 28 bin kişi daha fazla oldu.

Almanya'da işsizlik oranı temmuz ayında hazirana göre 0,2 puan artarak yüzde 6,4'e yükseldi.

Mali takviminde 27 Haziran'da biten üç aylık dönemi 2026 mali yılının üçüncü çeyreği olarak kabul eden Apple, bilançosunu açıkladı.

Buna göre, şirketin geliri bu dönemde yıllık bazda yüzde 16,4 artarak 109,4 milyar dolara yükseldi. Apple, geçen yılın aynı döneminde 94 milyar dolar gelir elde etmişti.

Şirketin net karı da aynı dönemde yüzde 27,1 artarak 29,8 milyar dolara ulaştı. Firma, geçen yılın aynı döneminde 23,4 milyar dolar net kar açıklamıştı.

Apple'ın hisse başına karı da söz konusu dönemde 1,57 dolardan 2,02 dolara yükseldi.

- iPhone ve Mac satışları arttı, iPad geriledi

Bu dönemde Apple'ın iPhone ve Mac satışlarında artış kaydedilirken, iPad satışlarında düşüş görüldü.

iPhone satışlarının tutarı, 27 Haziran'da biten üç aylık dönemde yıllık bazda yüzde 21,7 artışla 54,3 milyar dolara ulaştı.

Aynı dönemde Mac satışları yüzde 28,7 artarak 10,4 milyar dolara yükselirken, iPad satışları yüzde 5,9 azalışla 6,2 milyar dolara geriledi.

- Amazon'un satışlarında yüzde 20'lik artış

Amazon da 2026'nın nisan-haziran dönemine ilişkin bilançosunu yayımladı.

Buna göre, Amazon'un net satışları bu yılın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 20 artarak 200,6 milyar dolara yükseldi. Şirketin net satışları, geçen yılın aynı döneminde 167,7 milyar dolar olarak kaydedilmişti.

Amazon'un net karı, büyük oranda yapay zeka şirketi Anthropic yatırımlarından elde edilen faaliyet dışı gelirlerin etkisiyle, ikinci çeyrekte yüzde 244,9 artarak 62,6 milyar dolara çıktı. Şirket, geçen yılın aynı döneminde 18,2 milyar dolar net kar elde etmişti.

E-ticaret devinin geçen yılın ikinci çeyreğinde 1,68 dolar olan hisse başına karı da bu yılın aynı döneminde 5,75 dolara yükseldi.

Amazon, bu yılın üçüncü çeyreğinde ise 197 milyar dolar ile 202 milyar dolar arasında net satış beklediğini açıkladı.

Şirketin bulut bilişim birimi Amazon Web Services (AWS) satışlarının ikinci çeyrekte yüzde 37 artışla 42,2 milyar dolara ulaştığı ve bunun son 18 çeyrekteki en yüksek büyüme oranı olduğu bildirildi.

BoJ'dan yapılan açıklamada, bankanın iki günlük para politikası toplantısının ardından politika faizini beklentilere paralel yüzde 1'de sabit bıraktığı, kararın 8'e karşı 1 oyla alındığı bilgisi verildi.

BoJ üyesi Hajime Takata, faiz artırımı yönünde oy kullandı. Hajime, durumun yurt dışı gelişmelerden kaynaklanan talep şokları ve yurt dışı finansal koşullardaki değişikliklerden kaynaklanan fiyat artış risklerine karşı bankanın çevik bir yaklaşım benimsemesi gereken yeni bir aşamaya geçtiğini değerlendirdi.

Açıklamada, Japonya ekonomisinin 2026 mali yılında da yavaşlamış bir hızda da olsa ılımlı bir şekilde büyümesini sürdürmesinin beklendiği belirtildi.

Orta Doğu'daki gelişmelerin etkisiyle ilkbahar başından bu yana yükselen ham petrol fiyatlarının ekonomik aktiviteyi baskılamasının beklendiği aktarılan açıklamada, buna karşın ekonominin, hükümetin çeşitli destekleyici tedbirleri, elverişli finansal koşullar ve küresel yapay zeka talebindeki artışın etkisiyle büyümesini sürdürmesinin beklendiği ifade edildi.

Açıklamada, yüksek ham petrol fiyatlarının olumsuz etkilerinin azalacağı ve gelir-harcama döngüsünün kademeli olarak yoğunlaşacağı öngörüldüğünden, Japonya'nın ekonomik büyüme oranının 2027 mali yılından itibaren ılımlı bir şekilde artmasının muhtemel görüldüğü kaydedildi.

Açıklamada, şu değerlendirmelere yer verildi:

"Tüketici fiyat endeksindeki (TÜFE) (taze gıda hariç tüm kalemler) yıllık artış oranının, 2026 mali yılının ikinci yarısından itibaren yüzde 2'nin oldukça üzerine çıkması bekleniyor. Bunun nedeni, ücret artışlarının satış fiyatlarına yansıtılmasına yönelik adımların devam etmesiyle, bugüne kadarki ham petrol fiyatlarındaki artışın, başta enerji ve tüketim malları olmak üzere fiyatları yukarı çekmesi ve küresel yapay zekaya ilişkin talebin artışını yansıtan yarı iletkenler ve diğer kalemlerin fiyatlarındaki artışın ve yenin son dönemdeki değer kaybının, başta dayanıklı tüketim malları olmak üzere fiyatlarda artışa yol açmasıdır. Daha sonra, yüksek ham petrol fiyatlarının etkilerinin azalmasıyla, artış oranının tahmin döneminin ikinci yarısında yaklaşık yüzde 2'ye doğru düşmesi bekleniyor."

Açıklamada, Orta Doğu'daki durumun finans ve döviz piyasaları ile Japonya'nın ekonomik faaliyeti ve fiyatları üzerindeki etkisine özellikle dikkat edilmesi gerektiği vurgulandı.

Ayrıca, küresel yapay zeka ile ilgili talepteki gelişmelerin ve gelecekteki döviz kurlarındaki gelişmelerin Japonya'nın ekonomik faaliyeti ve fiyatları üzerindeki etkilerine de dikkat edilmesi gerekliliğinin altı çizilen açıklamada, şu ifadeler yer aldı:

"Risk dengesi açısından, ekonomik aktiviteye yönelik riskler genel olarak dengelidir. TÜFE görünümüne ilişkin riskler yukarı yönlüdür. Temel TÜFE enflasyonuna gelince, firmaların davranışlarının ücret ve fiyat artışlarına doğru kayması ve orta ila uzun vadeli enflasyon beklentilerinin yükselmeye devam etmesi gibi faktörler göz önüne alındığında, enflasyonun yüzde 2'lik fiyat istikrarı hedefinin üzerine çıkma riski bulunmaktadır. Bu tür bir riskin gerçekleşmesini ve dolayısıyla ekonomiyi olumsuz etkilemesini önlemek için gereken özen gösterilmelidir. Banka, ekonomik faaliyet, enflasyon ve finansal koşullardaki gelişmelere bağlı olarak politika faizini artırmaya ve para politikasındaki destekleyici duruşu kademeli olarak ayarlamaya devam edecektir."

Öte yandan banka, yıl sonu enflasyon tahminlerini aşağı yönlü revize etti. Buna göre, nisan ayında yüzde 2,8-3 aralığında öngörülen 2026 yılı enflasyon (taze gıda hariç) tahmini, son toplantıda yüzde 2,3-2,7 aralığına çekildi. Banka ayrıca çekirdek enflasyon (gıda ve enerji hariç) tahminini de sınırlı ölçüde aşağı revize ederek medyan beklentiyi yüzde 2,6'dan yüzde 2,5'e indirdi.

Shakhsanam KURBANOVA

Brezilya Dışişleri Bakanlığı, Arjantin nezdindeki büyükelçisi Julio Bitelli'yi 'istişare' gerekçesiyle Brasília'ya geri çağırdığını duyurdu. Kararın arkasında, Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei'nin São Paulo'da katıldığı bir etkinlikte Lula için 'hırsız' ve 'hükümlü' ifadelerini kullanması yatıyor. Dışişleri Bakanı Mauro Vieira, Lula ile yaptığı istişarelerin ardından bu adımı attığını açıkladı ve açıklamaları 'son derece ciddi ve kabul edilemez' olarak nitelendirdi.

PİYASALAR İÇİN ASIL SORU: MERCOSUR'UN GELECEĞİ

Krizin siyasi boyutunun ötesinde, yatırımcıların ve iş dünyasının gözü şimdi Mercosur ticaret bloğunun akıbetinde. Gözlemciler, söylemin bu şekilde devam etmesi halinde blok içi ekonomik ve ticari iş birliğinin donma noktasına gelebileceği uyarısında bulunuyor. Lula, Mercosur'u Güney Amerika'nın küresel etkisini güçlendirecek temel bir araç olarak görürken, Milei bloğu Arjantin'in hareket kabiliyetini kısıtlayan bir engel olarak değerlendiriyor bu köklü görüş ayrılığı, günlük siyasi gerginliğin ötesinde yapısal bir risk oluşturuyor.

Arjantin tarafında tepki daha da sert oldu. Buenos Aires eyaleti valisi Axel Kicillof, Brezilya'nın Arjantin'in başlıca ticaret ortağı olduğunu hatırlatarak Milei'nin "provokasyonlarıyla yatırımları, ihracatı ve binlerce iş yerini riske attığını" savundu. Lula ise Milei'nin çıkışlarına doğrudan yanıt vermek yerine, The Washington Post'ta yayımlanan bir makalede ABD'nin Brezilya'ya yönelik gümrük tarifelerini 'stratejik bir hata' olarak tanımlayarak dolaylı bir mesaj verdi.

KRİZ NEDEN ŞİMDİ BÜYÜDÜ?

Milei'nin son çıkışı, São Paulo'da eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro'nun oğlu Flávio Bolsonaro'nun aday gösterildiği bir Liberal Parti kongresinde geldi. Milei, Lula ile protokol gereği görüşmeyi reddederek doğrudan rakip cepheye destek verdi; bu da krizin sadece kişisel bir söz düellosu değil, 2026 seçim stratejisiyle iç içe geçmiş bir siyasi hamle olduğunu gösteriyor. Analistler, bu tablonun iki ülke arasındaki ilişkiyi Bolsonaro döneminden bu yana görülen en keskin diplomatik çöküşe taşıdığını belirtiyor.

TARİHSEL EMSAL: TİCARET SİYASİ KRİZLERE GENELDE DAYANIKLI ÇIKTI

Brezilya ile Arjantin arasındaki gerilim yeni değil. Milei'nin 2023'teki seçim zaferinin ardından da benzer bir kriz yaşanmış, ancak iki ülke arasındaki karşılıklı ticaretin büyüklüğü özellikle Arjantin'in tahıl ve mineral ihracatındaki Brezilya bağımlılığı ilişkilerin tamamen kopmasını şimdiye dek engellemişti. Piyasa gözlemcileri, mevcut krizde de 'pragmatizmin' hâkim olabileceğini, ancak söylemin bu denli sertleşmesinin blok içi yatırım kararlarını erteletebileceğini vurguluyor.

JPMorgan ABD Başekonomisti Michael Feroli tarafından kaleme alınan analiz notunda, piyasaların ve merkez bankası yönetiminin karşı karşıya olduğu yeni dinamikler değerlendirildi.

Feroli, Fed Başkanı Kevin Warsh’ın son basın toplantısında, enflasyonla mücadele konusundaki sert kararlılığını nasıl hayata geçireceğine dair somut bir çerçeve çizmekte yetersiz kaldığını vurguladı.

Ayrıca Warsh’ın, orta vadede PCE enflasyonunun merkez bankasının temel hedefi olmaya devam edip etmeyeceği konusunda şüphe uyandıran ifadeler kullandığına dikkat çekildi.

Bu durumun, yeni başkanın enflasyonu düşürme konusundaki inandırıcılığına ilişkin soru işaretlerini beraberinde getirdiği ifade edildi.

Aralık ayında faiz artışı beklentisi

JPMorgan uzmanları, yaşanan bu güven tartışmasının Fed Para Politikası Kurulu’nun (FOMC) diğer üyeleri üzerinde kendi sorumluluk alanlarında harekete geçme konusunda bir aciliyet yaratacağını öngörüyor.

Banka, tahminlerdeki bu değişikliği piyasanın Fed üzerinde kurduğu bir baskıdan ziyade, merkez bankasının kendi kurum saygınlığını ve inandırıcılığını koruma arzusuyla hareket etmesi olarak yorumluyor.

Bu doğrultuda daha önce 2027 yılının ikinci yarısı olarak tahmin edilen faiz artış zamanlaması 2026 yılının aralık ayına çekilmiş durumda.

İran devlet televizyonunda yer alan haberlere göre, ülkenin güneyinde bulunan Hürmüzgan eyaletine bağlı Bender Abbas kentinde 2 ayrı patlama sesi duyuldu.

Eyalet sınırları içinde yer alan stratejik konumdaki Ebu Musa ve Kiş adalarında da patlamalar meydana geldi.

Keşm Adası'nda Hürmüz Boğazı yönünden ve ülkenin güneybatısındaki Huzistan eyaletine bağlı Abadan kentinde patlama sesleri duyuldu.

- CENTCOM'dan açıklama

Saldırılara ilişkin eş zamanlı açıklama yapan CENTCOM'un ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda "İran'daki askeri hedeflerin vurulmaya başlandığı" bildirildi.

Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"ABD kuvvetleri, bugün yerel saatle 20.00 itibarıyla İran'a yönelik saldırılar başlatmıştır. Söz konusu saldırılar, dün Orta Doğu'da konuşlu ABD güçlerine karşı gerçekleştirilen İran'ın saldırı girişimlerine verilen güçlü bir yanıttır."

Facebook, Instagram ve WhatsApp'ın sahibi Meta, bu yılın ikinci çeyreğine ilişkin bilançosunu açıkladı.

Buna göre, şirketin yılın ikinci çeyreğinde elde ettiği gelir geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 28 artarak 60,8 milyar dolara yükseldi. Meta, 2025'in aynı döneminde 47,52 milyar dolar gelir elde etmişti.

Meta'nın net karı ise ikinci çeyrekte yıllık bazda yüzde 14 azalarak 15,85 milyar dolara geriledi. Şirket, geçen yılın aynı döneminde 18,34 milyar dolar kar açıklamıştı.

Firmanın geçen yılın ikinci çeyreğinde 7,14 dolar olan hisse başına karı da bu yılın aynı döneminde 6,18 dolara geriledi.

Şirket, yılın üçüncü çeyreğinde 61 milyar dolar ile 64 milyar dolar arasında gelir beklendiğini bildirdi.

Meta, 2026 yılının tamamına ilişkin toplam giderlerinin ise 165 milyar dolar ila 169 milyar dolar gerçekleşmesini beklediğini açıkladı.

Ayrıca şirket, 2026 yılı sermaye harcamalarına ilişkin beklentisini daha önce öngörülen 125-145 milyar dolar aralığından 130-145 milyar dolar aralığına revize etti.

Meta Üst Yöneticisi (CEO) Mark Zuckerberg, finansal sonuçlara ilişkin açıklamasında, yapay zekanın temel iş süreçlerini hızlandırdığını, şirketin yeni nesil ürünlerine güç verdiğini ve tamamen yeni kurumsal fırsatların kapısını açtığını belirtti.

Zuckerberg, "Sonuçlar şimdiden kendini gösteriyor ve önümüzdeki potansiyel konusunda iyimserim." ifadelerini kullandı.

- Microsoft'un karı yüzde 31 arttı

Mali takviminde 30 Haziran'da biten üç aylık dönemi 2026 mali yılının dördüncü çeyreği kabul eden Microsoft da bilançosunu yayımladı.

Buna göre, şirketin geliri söz konusu dönemde yıllık bazda yüzde 18 artarak 90 milyar dolara çıktı. Microsoft, önceki mali yılın aynı döneminde 76,44 milyar dolarlık gelir elde etmişti.

Microsoft'un net karı da aynı dönemde yüzde 31 artışla 35,8 milyar dolara yükseldi. Firmanın net karı önceki yılın aynı döneminde 27,23 milyar dolar olmuştu.

Şirketin hisse başına karı ise bu dönemde 3,65 dolardan 4,81 dolara yükseldi.

Şirketin Azure ve diğer bulut hizmetlerinden elde edilen geliri bu dönemde yüzde 43 arttı.

Microsoft Üst Yöneticisi (CEO) Satya Nadella, finansal sonuçlara ilişkin değerlendirmesinde, bu yıl Azure gelirlerinin ilk kez 100 milyar doları aştığını belirtti.

Microsoft 365 Copilot'un 30 milyonu aşkın ücretli kullanıcı sayısına ulaştığına işaret eden Nadella, bunun müşterilerin yapay zeka dönüşümlerini hayata geçirme konusunda şirkete duydukları güveni yansıttığını aktardı.

Yeni bir çalışma, Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasının ardından Basra Körfezi'nde mahsur kalan binlerce geminin, bölgede midye ve sülükayaklılar gibi istilacı deniz türlerinin kitlesel yayılımını istemeden tetikleyebileceği uyarısında bulunuyor.

Gemiler denizde uzun süre demir attıklarında, gövdelerinde yosunlar, sülükayaklılar, midyeler ve diğer omurgasızlar gibi deniz organizmaları, yoğun topluluklar halinde birikme eğilimi gösteriyor.

"Biyolojik kirlilik" canlıları diye adlandırılan bu organizmalar, gemiler normal ticaret rotalarına geri döndüğünde dünyanın dört bir yanına taşınabilir.

Daha önceki araştırmalar da modern deniz taşımacılığının, istilacı deniz türlerinin yayılmasındaki başlıca yollardan biri olduğunu göstermişti.

Araştırmacılar, bu şekilde taşınan istilacı organizmaların aynı zamanda dayanıklı olduğu ve yeni çevresel koşullara hızla uyum sağladığı uyarısını da paylaşıyor.

Bilim insanları, hakemli dergi Biological Invasions'ta yayımlanan çalışmada, "Ortadoğu'da devam eden çatışmalar, insani, ekonomik ve jeopolitik açıdan ciddi etkilere ve küresel ticaretin aksamasına yol açıyor" diye yazıyor.

İnsani ve ekonomik etkiler en acil endişe kaynağı olmaya devam ederken, kapıda bekleyen ekolojik bir kriz de büyüyor.

 Araştırma, Basra Körfezi'nde 1500'den fazla geminin eşi benzeri görülmemiş biçimde uzun süre beklemesinin, küresel çapta biyolojik deniz istilasında "süper yayıcı" olayı yaşanma potansiyeline zemin hazırladığı uyarısında bulunuyor.

Araştırmacılar, halihazırda Körfez'de hareketsiz bekleyen gemilerin küresel nakliye ağına yeniden girdiklerinde, ekonomik ve ekolojik açıdan zararlı istilacı türlerin birikip geniş çapta yayılmasına olanak sağlayabileceğine dair uyarıyor.

Massachusetts'teki Woods Hole Oşinografi Enstitüsü'nden (WHOI) çalışmanın ortak yazarı Carolyn Tepolt, "İstilacı deniz türleri, dünya genelindeki kıyı şeritlerinde derin ekolojik ve ekonomik etkilere sahip... Ve bir kez yerleştikten sonra ortadan kaldırılmaları son derece zor, hatta belki de imkansız bir hal alıyor" diyor.

Araştırmacılar örnek olarak, Bender Abbas ve Keşm Petrol Terminalleri yakınlarında yerli olmayan Margalefidinium polykrikoides mikroorganizması da dahil zararlı yosun patlamalarının, "Körfez bölgesinde tekrarlayan ve giderek artan bir sorun" olduğunu belirtiyor.

Bilim insanları, "Gemilerin balast sularının, M. polykrikoides ve yerli olmayan diğer alg türlerinin bölgeye taşınmasının başlıca yolu olduğu düşünülüyor" diye yazıyor.

Amphibalanus improvisus türündeki sülükayaklıların da 30 derecede her yetişkin birey başına günde 36'ya kadar larva saldığı biliniyor.

Bilim insanları, "Kirlilik organizmalarının gemi gövdelerinde ve özel alanlarda yüksek yoğunlukta oluşabildiği göz önüne alındığında, tek tek gemiler bu bekleme döneminde milyonlarca larva salmış olabilir" diye yazıyor.

Araştırmacılar,  bu tür biyolojik kirlenme organizmalarının deniz parazitleri ve patojenleri için "rezervuar ve taşıyıcı" görevi gördüğüne dair uyarıyor.

Bilim insanları, gemilerin Basra Körfezi'nde son dönemde zorunlu olarak beklemesinin ölçek ve süre bakımından "daha önce kaydedilmiş hiçbir örneğe benzemediğini" ve benzeri görülmemiş küresel bir biyogüvenlik sorunu yarattığını belirtiyor.

Dr. Tepolt, "Küresel deniz taşımacılığındaki bu aksaklığın birçok yankısı var ve sıcak su türlerinin yeni limanlara yayılması için ideal koşulları da sessizce yaratıyor" diyor.

Araştırmacılar, yetkililere gemilerdeki biyolojik kirlilik yönetimini güçlendirme ve yüksek riskli limanlarda denetimi artırma çağrısı yapıyor.

Ekip, "Gemi işletmecileri, liman yetkilileri ve çevre yöneticileri de dahil dünya çapındaki ilgili paydaşları, gemilerdeki biyolojik kirlilik yönetimi gereksinimlerinin birikmesine şimdiden hazırlanmaya ve bu olağanüstü biyogüvenlik tehdidini azaltmak için uygun önlemleri almaya çağırıyoruz" diye yazıyor.

Trump yönetiminin küresel sağlık fonlarında önemli kesintiler yapmasının ardından düşük ve orta gelirli ülkelerde HIV'yle mücadeleye ayrılan fonlar geçen yıl 2,1 milyar dolar azaldı.

KFF ve Birleşmiş Milletler HIV/AIDS Ortak Programı'nın yeni raporlarına göre bağışçı fonları bir önceki yıla göre dörtte bir oranında azaldı ve bu durum HIV'yle mücadelede onlarca yıldır süren ilerlemeyi riske attı. Bu, 2007'den bu yana kaydedilen en düşük finansman seviyesine işaret ederken, toplam ödemeler 2024'te 8,3 milyar dolardan 2025'te 6,2 milyar dolara düştü.

BM kuruluşu, HIV'yi önleme programları ve toplum temelli hizmetlerdeki kesintilerle birleşen bu düşüşün AIDS salgınının yeniden canlanmasına yol açabileceği uyarısında bulundu.

Düşüşün temel nedeni, Trump yönetiminin Önce Amerika Küresel Sağlık Stratejisi kapsamında yabancı yardım programları için ayrılan fonları kesme kararıydı. Bu, toplam dış yardım harcamalarının 2030'a kadar yaklaşık 7,3 milyar dolar azaltılmasını öngörüyor.

ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı dağıtıldı ve yurtdışındaki binlerce yardım programı sonlandırıldı. Bu durumdan özellikle sağlık sistemleri olumsuz etkilendi.

ABD, dünya genelinde HIV önleme ve tedavi programlarına hâlâ en büyük bağışçı ülke olsa da yetkililer diğer ülkelerin daha fazla katkıda bulunmasını istediklerini belirtti. Diğer bağışçı ülkelerden gelen katkılar 2011'den bu yana yaklaşık yüzde 50 azaldı.

Geçen hafta yayımlanan bir araştırma, kesintilerin dünya genelinde 1700'den fazla HIV tedavi kliniğiyle hizmet noktasının kapanmasına ve en az 16 bin sağlık çalışanının işini kaybetmesine yol açtığını ortaya koydu.

AIDS Araştırma Vakfı'ndan araştırmacılar, kesintilerin dünya genelinde düzinelerce ülkede "ciddi ve yıkıcı" aksamalara neden olduğunu tespit etti.

Araştırmacılar, neredeyse hiçbir kuruluşun kesilen ABD fonlarını telafi edemediğini, yerel hükümetlerin ise hizmetleri devralacak kaynaklara sahip olmadığını ve LGBTQI bireylerle seks işçileri gibi kilit nüfus gruplarının sıklıkla suçlu ilan edildiğini belirtti.

AIDS Araştırma Vakfı'nda politika uzmanı olan Elise Lankiewicz, The Independent'a, "Bu, deliği yamamadan batan bir gemiyi kurtarmaya çalışmak gibi" diye konuştu.

Etkiler özellikle Doğu ve Güney Afrika'nın büyük bir bölümünde belirginleşti; burada hükümetler kesintilerden sonra tedaviyi sürdürmeye odaklanırken, topluluk HIV testlerini, önleme programlarını ve insanları bakıma yönlendirmeye yardımcı olan akran destek çalışanlarının sayısını azalttı.

Dış haberler baş muhabiri Bel Trew'un Independent TV için hazırladığı Hunted: Kidnapped, blackmailed and tortured for being LGBTQ+ (Avlananlar: LGBTQ+ oldukları için kaçırılan, şantaja uğrayan ve işkence görenler) belgeseli, Nijerya'daki "kito" saldırılarının dünyasını ortaya koydu. LGBTQ+ topluluğu üyeleri, şiddet ve nefretin giderek arttığı bir dönemde, internet üzerinden kandırılıyor, kaçırılıyor, işkence görüyor ve çeteler tarafından gasp ediliyor.

Yardımlar eşi benzeri görülmemiş bir şekilde kesilirken, hayatta kalanlar bir zamanlar kendilerine yardım eden kliniklerin ve barınakların çöküşüyle de mücadele ediyor.

Warsh, Fed'in politika faizini beklentiler doğrultusunda yüzde 3,50-3,75 aralığında tutmasının ardından basın toplantısı düzenledi.

Ekonominin "etkileyici" bir direnç gösterdiğine işaret eden Warsh, "Son şoklara rağmen, eğilimler olumlu ve sağlam bir büyüme ortaya koyuyor." dedi.

Warsh, istihdam kazanımlarının iş gücüyle aynı hızda ilerlediğini ve işsizlik oranının çok az değiştiğini belirterek, enflasyonun ise Federal Açık Piyasa Komitesinin (FOMC) yüzde 2'lik hedefine göre yüksek kalmaya devam ettiğini aktardı.

Fed Başkanı Warsh, "Komite kararlılığını koruyor. Bunu daha önce de duydunuz ancak fiyat istikrarını sağlayacağız." diye konuştu.

- "Beş yıldır süren yüksek enflasyon, ortadan kaldırılması zor bir yanlış izlenim bıraktı"

Belirsizliğin yüksek olduğu bu dönemde tahminlerden kaçınmayı özellikle ihtiyatlı bir yaklaşım olarak gördüklerini belirten Warsh, ancak belirsizliğin netliğin olmadığı anlamına gelmediğini ifade etti.

Warsh, bazı hanehalkları, işletmeler ve piyasa profesyonelleri nezdinde beş yıldır süren yüksek enflasyonun Fed'in enflasyon hedefinin bir şekilde yüzde 2'nin üzerinde olduğu yönünde ortadan kaldırılması zor bir yanlış izlenim bıraktığını aktardı.

Fed Başkanı Warsh, "Yumuşak bir enflasyon hedefi yok, yumuşak bir örtülü hedef de yok. Bu Komite görevde olduğu sürece böyle bir durum söz konusu değil. Sadece tek bir hedef var ve o da yüzde 2." dedi.

Komitenin hiçbir üyesinin bu konuda yanılgı içinde olmadığını belirten Warsh, yeni bir döneme başladıklarını ve beş yılı aşkın süredir hedefin üzerinde seyreden enflasyonun 9 haftada ya da fiyatlarda görülecek tek aylık sınırlı bir düşüşle çözülemeyeceğinin farkında olduklarını dile getirdi.

- "Piyasanın dikkati gerçek veriler ve ekonomik gelişmelere odaklandı"

İki ekonomik gelişmeye vurgu yapan Warsh, bunlardan ilkinin son toplantıdan bu yana geçen 42 günde yaşanan dikkat çekici değişim olduğunu, ABD Hazine tahvili getiri eğrisinin tamamında nominal ve reel faizlerin belirgin şekilde yükseldiğini kaydetti.

Warsh, FOMC toplantıları arasındaki dönemde piyasa faizlerindeki artışların son 20 yılın en önemli yükselişleri arasında yer aldığını ve tarihsel dağılımda en yüksek yaklaşık yüzde 10'luk dilime girdiğini aktardı.

Toplantılar arası dönemde piyasanın dikkatinin gerçek veriler ve ekonomik gelişmelere odaklandığını belirten Warsh, fiyatların gelen yeni bilgilere anlık tepki verdiğini ve ileriye dönük yönlendirmedeki (forward guidance) azalmanın da bunda etkisinin olmuş olabileceğini dile getirdi.

Warsh, "Piyasa katılımcıları artık hakeme bakmayı değil, topla oynamayı öğreniyor ve piyasa fiyatları da uygun yön ve büyüklükte yanıt vermeye devam edecek." diye konuştu.

Merkez Bankasının her zaman ve her koşulda ilgi odağı olması gerekmediğini belirten Warsh, "Komite'den sürekli güncellenen tahminler ve değerlendirmeler istenmesini anlıyorum. Ancak bizim açımızdan, gelişmelere karşı piyasanın tepkisini doğrudan ve filtrelenmemiş bir şekilde izlememiz gerekiyor." değerlendirmesinde bulundu.

Warsh, Komite'nin aldığı kararların büyük önem taşıdığını vurgulayarak, "Gerekli ve uygun olduğu durumlarda, harekete geçmekten çekinmeyeceğiz." dedi.

- Yüksek teknoloji sermaye harcamalarındaki artışa dikkati çekti

İkinci ekonomik gelişmenin ise “ekonominin en dikkat çekici özelliği” olarak nitelendirdiği işletme yatırımlarındaki güçlü büyüme olduğunu aktaran Warsh, yüksek teknolojiye yönelik sermaye harcamalarındaki sıçramanın dikkati çektiğini kaydetti.

Warsh, ancak bu durumun Fed'in işini kolaylaştırmadığını belirterek, yapay zeka ile bağlantılı yüksek teknoloji ekipmanları ve yazılım kategorisinde en son verilerin dört çeyrekte yaklaşık yüzde 20'lik büyümeye işaret ettiğini, bu gelişmenin imalat sanayindeki sağlıklı üretim ivmesini desteklediğinin altını çizdi.

Genel olarak sermaye harcamalarının gelecekteki büyümenin temelini hazırladığını vurgulayan Warsh, bununla birlikte arz tarafındaki etkilerin zamanlamasını ve büyüklüğünü kesin olarak öngörmenin hala zor olduğunu dile getirdi.

Warsh, toplantıda tartışmaların dört soru etrafında şekillendiğini belirterek, son 5 yıldaki yüksek enflasyonun mevcut politika ortamı üzerindeki etkilerini, son yıllarda yaşanan ekonomik şokları, şoklardan kaynaklanan fiyat artışlarını ve fiyat istikrarını sağlamak için kullanılacak para politikası araçları ile stratejileri ele aldıklarını söyledi.

- "Piyasa sinyaline müdahale etmemeye çalışıyoruz"

Basın mensuplarının sorularını da yanıtlayan Warsh, piyasalardan nasıl bir mesaj aldığının sorulması üzerine, piyasalardan "filtrelenmemiş", doğrudan bir mesaj almaya, alıcılarla satıcıların hazine tahvillerinin fiyatları ve döviz kuru konusunda bir araya gelmelerine izin vermeye ve bunun ne anlama geldiğini değerlendirmeye çalıştıklarını kaydetti.

Warsh, "Piyasa sinyaline müdahale etmemeye çalışıyoruz. İleriye dönük yönlendirmelerde geri adım atmamızın nedenlerinden biri de budur." dedi.

Fed Başkanı Warsh, piyasaların gelişmelere nasıl tepki verdiğini izlemeyi sürdüreceklerini, bunun alacakları kararların şekillenmesine katkı sağlayabileceğini dile getirdi.

- "İyi bir aile içi tartışma istemiştim ve istediğimi aldım"

Üç Fed yetkilisinin politika faizinin sabit tutulması kararına karşı oy kullanmasına ilişkin soruyu yanıtlayan Warsh, "İyi bir aile içi tartışma istemiştim ve istediğimi aldım. Amaç da buydu." dedi.

Warsh, tartışmalarının büyük bölümünün para politikasının yürütülmesi açısından önem taşıyan temel sorular üzerine olduğunu, bu soruları görmezden gelmediklerini ya da üzerlerini örtmeye çalışmadıklarını ifade etti.

- "Yaptığımız şeyi bir tür duraklama olarak nitelendirmezdim"

Warsh, bir basın mensubunun faiz kararını "duraklama" olarak nitelendirmesi üzerine ise "Yaptığımız şeyi bir tür duraklama olarak nitelendirmezdim." diye konuştu.

Yaptıkları şeyi ekonomik durumun titizlikle gözden geçirilmesi olarak tanımladığını belirten Warsh, bunu büyük ve zor soruların değerlendirilmesi olarak nitelendirdiğini kaydetti.

ABD Merkez Bankası (Fed), politika faizini beklentiler doğrultusunda yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tuttu.

Fed'den yapılan açıklamada, faiz oranının sabit tutulmasına ilişkin kararın 3'e karşı 9 oyla alındığı bildirildi.

Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari ve Dallas Fed Başkanı Lorie Logan'ın para politikası kararına karşı oy kullandığı belirtilen açıklamada, üç yetkilinin bu toplantıda politika faizinin 25 baz puan artırılmasından yana olduğu aktarıldı.

Açıklamada, Federal Açık Piyasa Komitesi'nin (FOMC) Fed'in iki temel görevini desteklemek amacıyla federal fon oranı için hedef aralığını yüzde 3,50-3,75 seviyesinde tutma kararı aldığı kaydedildi.

Ayrıca açıklamada, Komite'nin bankacılık sisteminde yeterli düzeyde rezerv bulundurma politikasını sürdürdüğü belirtildi.

Orta Doğu'daki çatışmalardan kaynaklanan yüksek belirsizliğe rağmen ekonomik faaliyetin sağlam bir hızla genişlediğine işaret edilen açıklamada, verimlilik artışı ve sermaye yatırımlarının güçlü seyrettiği aktarıldı.

Açıklamada, istihdam artışının işgücündeki büyümeyle paralel seyrettiği ve işsizlik oranının çok az değiştiği belirtildi.

Enflasyonun enerji dahil bazı sektörlerde fiyat artışlarına yol açan arz şoklarının da etkisiyle Komite'nin yüzde 2 hedefinin üzerinde kalmaya devam ettiği kaydedilen açıklamada, Komite'nin fiyat istikrarını sağlayacağı vurgulandı.

- Üst üste beşinci toplantıda politika faizi değişmedi

Fed, geçen yılın ilk beş toplantısında politika faizini sabit tutarken, eylül, ekim ve aralık aylarında toplam 75 baz puan indirime gitmişti.

Banka, geçen yıl art arda üç faiz indirimi yapmasının ardından bu yılın ilk dört toplantısında da politika faizini sabit tutmuştu.

Son kararla birlikte, Fed'in yeni Başkanı Kevin Warsh'un görevdeki ikinci toplantısında politika faizinde değişikliğe gidilmemiş oldu.

ABD Hazine Bakanlığından yapılan açıklamada, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan gelir elde etme çabalarına karşı yeni adımlar atıldığı bildirildi.

Açıklamada, İran Devrim Muhafızları Ordusu destekli olduğu belirtilen bir "şantaj" mekanizmasında yer alan Persian Gulf Marine Insurance Company ile HormuzSafe Marine Services Authority adlı 2 şirketin yaptırım listesine eklendiği kaydedildi.

ABD Hazine Bakanlığının açıklamasında, söz konusu mekanizmanın, ticari gemileri Hürmüz Boğazı'ndan geçebilmek için zorunlu denizcilik sigortası satın almaya mecbur bıraktığı, bu yolla İran'ın deniz taşımacılığı üzerinden gelir elde ettiği öne sürüldü.

Ayrıca, İran'ın enerji sevkiyatlarına yönelik baskıyı artırmak amacıyla İran ham petrolü ve petrokimya ürünleri taşıyan 8 geminin de yaptırım kapsamına alındığı belirtilen açıklamada, bu gemilerin sahibi veya işletmecisi olan Çin, Hong Kong ve Marshall Adaları merkezli 8 şirkete de yaptırım uygulandığı bildirildi.

Açıklamada, yaptırım kapsamına alınan gemilerin Marshall Adaları, Mozambik, Barbados ve Vanuatu bayraklı olduğu, bir geminin ise bayrağının bilinmediği bilgisine yer verildi.

Mortgage Bankalar Birliği (MBA), 24 Temmuz'da sona eren haftaya ilişkin mortgage başvuru verilerini açıkladı.

Buna göre, mortgage başvuruları geçen hafta bir önceki haftaya kıyasla yüzde 6,4 azaldı. Bu dönemde konut satın almaya yönelik mortgage başvuruları yüzde 4, yeniden finansman başvuruları ise yüzde 10 geriledi.

Ülkede 30 yıl vadeli mortgage için ortalama faiz oranı geçen hafta yüzde 6,69'dan yüzde 6,76'ya yükseldi. Aynı dönemde 15 yıl vadeli mortgage için ortalama faiz oranı da yüzde 6,04'ten yüzde 6,15'e çıktı.

MBA Başkan Yardımcısı Joel Kan, geçen hafta petrol fiyatlarında görülen yükselişin ardından mortgage faizlerinin arttığını ve 30 yıl vadeli mortgage faizinin Ağustos 2025'ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştığını belirtti.

Faizlerdeki yükseliş eğiliminin yeniden finansman başvurularını önemli ölçüde etkilemeye devam ettiğini kaydeden Kan, bazı piyasalarda konut arzı artsa da yüksek faiz oranlarının birçok alıcı için konutun karşılanabilirliğine ilişkin sorunları artırdığını ve bunun da satın alma amaçlı mortgage başvurularındaki düşüşte etkili olduğunu ifade etti.

ABD Başkanı Donald Trump, Orta Doğu'daki çatışmalara kısa bir süre ara verilmesi ve sonrasında gerilimin yeniden tırmandığı ortamda, İran'a yönelik tehditlerini sürdürdü.

Fox News'in haberine göre Trump, İran'ın Ürdün'deki bir ABD üssünü hedef alan son saldırısının ardından "Onları sert bir şekilde vuracağız, ağır bir darbe alacaklar" diye konuştu.

Trump’ın açıklamaları, petrol fiyatlarını seansın en yüksek seviyelerine taşıdı.

ABD ve Suudi Arabistan Irak'ta Tahran destekli örgütleri hedef aldı. İran medyası da, İslam Devrim Muhafızları'nın "ABD'nin saldırgan eylemlerine" yanıt olarak Ürdün'deki bir üssü hedef aldığını bildirdi.

ABD ve İran, savaşa diplomatik bir çözüm bulunmasına zaman tanımak amacıyla geçen hafta sonunda karşılıklı saldırılara ara vermiş, bu durum enerji fiyatlarında önemli bir düşüşe yol açmıştı. Trump, Salı günü de yaptığı açıklamada yeni saldırılar yerine görüşmeleri tercih ettiğini belirtmişti.

İran destekli milisleri 'dünyanın kanseri' olarak nitelendiren Trump, İran destekli gruplara da 'uyarı' yapmayı düşündüğünü dile getirdi.

Öte yandan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile dün yaptıkları görüşmeye ilişkin Trump, 'muhteşem' yorumunu yaparak iki ülke ilişkilerinin güçlendiğini aktardı.

Akdeniz'de Türkiye ve Kuzey Kıbrıs ile Güney Kıbrıs arasında tartışma konusu olan 6 numaralı parselde gerilimi artıracak bir adım daha geldi.

İtalyan ENI ve Fransız TotalEnergies şirketleri, AB üyesi Kıbrıs Cumhuriyeti'nin tek taraflı ilan ettiği Münhasır Ekonomik Bölgede (MEB) bulunan Kronos doğal gaz sahasında nihai yatırım kararı aldı.

Kıbrıs Rum kesiminin ruhsatlandırdığı sahada üretimin 2028'de başlaması ve çıkarılan doğal gazın Mısır üzerinden Avrupa'ya taşınması öngörülüyor. TotalEnergies, sahadan yılda yaklaşık 2,8 milyon ton sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) elde edileceğini ve üretimin iki şirket tarafından yarı yarıya pazarlanacağını açıkladı.

Ada kıyılarının yaklaşık 185 kilometre açıklarındaki Kronos, Doğu Akdeniz'de şimdiye kadar keşfedilmiş en önemli doğal gaz yatakları arasında yer alıyor. Çıkarılabilecek durumdaki rezervlerin 85 milyar metreküpü bulduğu tahmin ediliyor.

Türkiye ve KKTC tepki göstermişti

Çıkarılacak doğal gazın boru hattı yoluyla ENI'nin Mısır'daki tesislerine taşınması, burada işlenerek sıvılaştırıldıktan sonra Mısır'daki Damietta LNG terminali üzerinden Avrupa pazarına ihraç edilmesi planlanıyor.

Proje, Rusya'nın Ukrayna'ya saldırısıyla başlayan savaş nedeniyle enerji kaynaklarını çeşitlendirmek isteyen Avrupa açısından stratejik önem taşıyor.

Türkiye, Kıbrıs adasının güneyindeki 6 numaralı parselin önemli bir bölümünün Türkiye Cumhuriyeti'nin kıta sahanlığı sınırları içinde kaldığını savunuyor. Dünyada sadece Türkiye'nin tanıdığı Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) de bölgede Kıbrıs Rum kesiminin tek taraflı yürüttüğü ekonomik faaliyetlerin Kıbrıslı Türklerin haklarını gasp ettiğini vurguluyor.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 28 Temmuz'da gerçekleşen saldırıdaki tüm füzelerin "başarıyla önlendiğini" bildirdi. Komutanlık, hedef alınan yerleri açıklamadı.

CENTCOM'a göre ABD ve Suudi Arabistan güçleri de İran kaynaklı insansız hava aracı saldırılarına misilleme olarak Irak'ta "İran yanlısı teröristleri" hedef aldı.

Tahran konuyla ilgili henüz yorum yapmadı.

CENTCOM, ABD ve Suudi Arabistan'ın Irak'ın doğusunda "teröristlere ait çok sayıda lojistik ve silah tesisini" vurduğunu açıkladı.

ABD ordusu bunun, son 72 saat içinde İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun (DMO) yönlendirdiği 30'dan fazla insansız hava aracı saldırısına "güçlü bir yanıt" olduğunu söyledi.

CENTCOM, İran ordusunun "ve ona bağlı terörist vekil güçlerin" ABD'nin daha güçlü bir yanıt vermesini istemiyorlarsa "saldırıları durdurması gerektiğini" ifade etti.

Bundan önce Suudi Arabistan, ordusunun ülkenin doğu bölgesindeki petrol tesislerini hedef alan insansız hava araçlarını engelleyip imha ettiğini duyurmuştu.

Savunma Bakanlığı Sözcüsü Tümgeneral Türki el Maliki, söz konusu insansız hava araçlarının Irak topraklarında faaliyet gösteren İran bağlantılı milis gruplar tarafından fırlatıldığını öne sürdü.

Yeniden alevlenen çatışmalar, ABD Başkanı Donald Trump'ın bir gün önce İran ile "çok dostane müzakereler" yürütüldüğünü söylemesinin ardından geldi. O noktada iki taraf üst üste üçüncü gün de birbirine saldırı düzenlememişti.

Çatışmalara verilen ara, ABD'nin İran'ın güneyindeki tünelleri ve köprüleri imha ettiğini söylediği 13 gece süren bombardımanın ardından gelmişti. Saldırılarda onlarca kişinin öldüğü bildirilmişti.

Hürmüz Boğazı'na erişim ve boğazın kontrolü, Tahran'ın varlığını dahi reddettiği görüşmelerde temel anlaşmazlık konularından biri olmaya devam ediyor.

Çatışmanın tırmanmasının boğaz üzerinden yapılan enerji sevkiyatlarını yeniden aksatabileceği endişesiyle petrol fiyatları 29 Temmuz sabahı yükseldi.

Asya piyasalarında sabah işlemlerinde Brent petrolün varil fiyatı %4,3 yükselerek 87,70 dolara çıkarken, ABD'de ham petrolün fiyatı %4,2 artışla 82,62 dolara ulaştı.

Son saldırılar, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Washington ziyaretiyle aynı döneme rastladı.

Netanyahu Beyaz Saray'da Trump ile görüştü ve İran'a karşı sert tutumuyla tanınan ABD Senatörü Lindsey Graham'ın cenaze törenine katıldı.

Pentagon'un son verilerine göre, Trump'ın Şubat ayında İran'a yönelik saldırı emri vermesinden bu yana en az 624 ABD askeri yaralandı.

Pentagon, bu personelin 417'sinin ABD ile İsrail'in İran'a karşı ortak askeri harekâtı olan Epic Fury Operasyonu kapsamında yaralandığını açıkladı.

13 gün süren saldırılara ara verildi

ABD ve İran 25 Temmuz'da karşılıklı saldırılarını durdurmuştu.

Arabulucuların talebiyle, müzakerelere alan açmak için saldırıları durdurma emri verdiğini belirten Trump, İran'la "derinlemesine müzakere" içinde olduklarını açıkladı ve ekledi:

"Ben olmasaydım İran nükleer silaha kavuşacaktı ve İsrail yok olacaktı."

Reuters haber ajansına konuşan üst düzey bir İranlı kaynak, ABD saldırılara ara verdiği sürece İran'ın da saldırılarını durduracağını, ancak Tahran'ın ABD'nin niyetine dair şüphelerini koruduğunu belirtti.

Washington art arda 13 gece süren hava saldırılarını 25 Temmuz'da durdurmuştu.

Bundan bir gün sonra Reuters'a demeç veren kaynak, "İran'ın tutumu 'saldırıya karşı saldırı' yönünde; saldırılar durursa İran da operasyonlarını durduracaktır. Bu mesaj ABD'ye çoktan iletildi" dedi.

Kaynak ayrıca, "Saldırıların durdurulması konusunda iyimserlikten ziyade şüphe hakim. Genel kanı, bu duraklamanın samimi olmaktan çok taktiksel nitelikte olduğu yönünde" diye ekledi.

ABD'nin Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Mike Waltz da pazar günü yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump'ın diplomasiye daha fazla alan tanımak amacıyla İran'a yönelik saldırıları durdurduğunu belirtti.

Waltz, Fox News'e verdiği demeçte, Trump'ın görüşmelere "biraz nefes alma alanı" ve "biraz hareket alanı" tanıdığını ifade etti.

Waltz görüşmelerin içeriğine dair ayrıntı vermedi; ancak hafta sonu boyunca İran ile ABD arasındaki çatışmalarda duraklama gözlendi.

Pentagon, yaklaşık iki hafta süren ve giderek şiddetlenen hava saldırılarının ardından bombardıman operasyonlarını durdurdu; ayrıca hafta sonu boyunca İran'ın komşularına yönelik herhangi bir saldırı haberi de gelmedi.

Beyaz Saray İletişim Direktörü Steven Chong da 25 Temmuz Cumartesi günü yaptığı açıklamada, "Başkan Donald Trump, diplomatik bir çözümü tercih ettiğini her fırsatta vurgulamıştır; ancak İran'ın Hürmüz Boğazı'nda veya müttefiklere karşı terör faaliyetlerini sürdürmesi halinde, tüm seçenekler masada kalmaya devam edecektir" dedi.

ABD ve İran 17 Haziran'da askeri saldırıları durdurmak, Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak ve önümüzdeki 60 gün içinde savaşı sona erdirmek için 14 maddelik bir Mutabakat Zaptı üzerinde anlaştılar.

Ancak anlaşmanın imzalanmasından üç hafta sonra, İran'ın boğazdaki gemilere yönelik saldırıları ve ABD'nin buna karşılık olduğunu söylediği hava saldırılarının ardından Trump, ateşkesin "sona erdiğini" ilan etmişti.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) 13 gece boyunca İran'da çeşitli bölgelere saldırılar düzenledi.

İran da ABD'nin Körfez'deki üslerine füze ve İHA saldırılarında bulundu.

Brent petrol fiyatı varil başına Mayıs ayından sonra ilk kez 100 doları aştı.

ABD Başkanı Trump'ın açıklaması, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun ABD ziyaretinin hemen öncesinde geldi.

Ülke içi bir ziyaret sırasında uçakta basın mensuplarının gündeme ilişkin sorularını yanıtlayan Trump, Netanyahu'nun, Türkiye'ye F-35 savaş uçaklarının satılmasına karşı çıktığının anımsatılması üzerine şunları söyledi:

"Türkiye iyi bir müttefik oldu. Kimse bana kime neyi satıp satmamamız gerektiğini söyleyemez."

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun resmi temaslarda bulunmak üzere 27 Temmuz'da ABD'nin başkenti Washington'a gitmesi planlandı. Netanyahu'nun ziyareti sırasında Beyaz Saray'da ABD Başkanı Donald Trump ile biraraya gelmesi bekleniyor.

Netanyahu, Trump ile yapacağı görüşmede İran dahil gündemdeki tüm konuları ele alacaklarını belirtti.

Erdoğan: 'F-35'ler teslim edildiğinde dünya 'ABD sözünü tuttu' diyecek'

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ankara'daki NATO Zirvesi'nin son günü olan 8 Temmuz'da düzenlediği basın toplantısında, ABD ile F-35'ler konusundaki müzakerelere ilişkin soruları yanıtlamıştı.

Reuters muhabirinin "ABD Başkanı Donald Trump, F-35 konusunda 'Kararımı henüz tamamen vermedim' dedi. Size tam olarak ne söyledi? Türkiye'nin F-35 alabilmesi için Amerikan yasalarına göre S-400'lere sahip olmaması gerekiyor. Türkiye, S-400'leri ne yapacak?" sorusuna şu yanıtı vermişti:

"Bizi izlemeye devam edin."

Erdoğan açıklamalarının devamında da "Trump F-35'lerde olumlu bir yaklaşım içerisinde. F-35'ler teslim edildiğinde tüm dünya 'ABD sözünü tuttu' diyecek" dedi.

NATO Zirvesi'nin başarılı olduğunu dile getiren Erdoğan, "Biliyorsunuz Başkan Trump da zirveye katılımında ülkemizin ev sahipliğinin belirleyici olduğunu vurguladı. Şahsi dostluğumuzun altını çizmesi anlamlıydı. Hassasiyetinden ötürü değerli dostuma teşekkür ediyorum" dedi.

NATO misyonlarına Türkiye'nin önemli katkılar sunduğunu kaydeden Erdoğan, "F-16 uçaklarımız ağustos ayından itibaren NATO hava polisliği kapsamında Estonya'da konuşlanacak" dedi.

Erdoğan ayrıca, "NATO birbirine bağlı değil, birbirine güç katan müttefiklerin ittifakı olmalıdır" ifadelerini kullandı.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun Türkiye'ye F-35 satılmamasını istemesi ve Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis'in benzer açıklamalarının sorulması üzerine Erdoğan, "Her iki açıklamanın da benim dünyamda yeri yok. Zira Netanyahu'nun hangi sularda yüzdüğü belli. Miçotakis'in böyle bir yanlışa düşmemesi gerekirdi. Zira biz Miçotakis'in Yunanistan için aldığı savunma araçlarına 'Niçin bunları aldın' gibi bir düşünce sarf ettik mi?" yanıtını verdi.

Trump'ın CAATSA ve F-35 açıklamaları

ABD Başkanı Donald Trump, 7 Temmuz'da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yaptığı görüşme sırasında basına yaptığı açıklamada Türkiye'ye yönelik CAATSA yaptırımlarının kaldırılacağını söyledi.

"Amerika'nın Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası"nın İngilizce kısaltması olan CAATSA yaptırımları resmen, Aralık 2020'den bu yana Türkiye'ye uygulanıyor.

ABD Kongresi, Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının CAATSA'nın 231'inci maddesini ihlal ettiğini savunuyor.

Trump ayrıca Türkiye'ye F-35 savaş uçakları satılmasının değerlendirileceğini vurguladı. Türkiye yine S-400 füzeleri nedeniyle bu programdan çıkartılmıştı.

Trump "Bu vereceğimiz bir karar. Harika bir uçak, açık ara en iyi uçak ve bu da kesinlikle değerlendireceğimiz bir şey" dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan da "F-35 bizim için yeni bir konu değil, 5 uçağın da sözünü aldık ve Sayın Trump'ın bize bu konuda ayrıca sözü var. Sayın Trump her zaman sözünün arkasındadır. Hayırlı bir karar çıkacağına inanıyorum" ifadelerini kullandı.

Erdoğan ayrıca KAAN ve motorları ile ilgili konuyu tekrar görüşeceklerini söylerken "Sayın Trump bununla ilgili bize verdiği müjdeyi tekrar edecektir, biz de teşekkür edeceğiz" ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı, görüşmede iki ülke arasında ticari ilişkiler ve askeri konuların da ele alınacağını belirtti.

Erdoğan ise Rusya-Ukrayna savaşındaki gelişmelerin de gündemlerinde olduğunu belirtti. Trump her iki tarafın da anlaşmadan yana olduğunu düşündüğünü söyledi.

NATO Zirvesi kapsamında Türkiye'yi ziyaret eden Donald Trump'ı taşıyan uçak, yenilenen Etimesgut Havalimanı'na iniş yaptı. Trump'ı Cumhurbaşkanı Erdoğan resmi törenle karşıladı.

Turkuaz halıda yürüyen ABD Başkanı, Muhafız Alayı Tören Kıtası'nı Türkçe "Merhaba asker" diyerek selamladı.

Daha sonra Şeref Salonu'na geçen iki lider burada hatıra fotoğrafı çektirdi.

Beyaz Saray'ın açıklamasına göre Trump'ı ayrıca ABD'nin Türkiye Büyükelçisi ve Suriye ile Irak Özel Temsilcisi Tom Barrack, ABD'nin NATO Büyükelçisi Matt Whitaker ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine karşıladı.

Nvidia'dan yapılan açıklamada, "Açık Güvenli Yapay Zeka İttifakı"nın (Open Secure AI Alliance), açık teknolojiler kullanarak güvenlik açıklarını gidermeyi ve ifşa etmeyi hedeflediği bildirildi.

Son dönemde yaşanan Hugging Face güvenlik ihlalinin, siber savunucuların kendi altyapılarında çalıştırabilecekleri açık ve gelişmiş yapay zeka sistemlerine ihtiyaç duyduğunu gösterdiğine işaret edilen açıklamada, şirketler ile ülkelerin açık ve gelişmiş savunma araçlarına sahip olmasının önem taşıdığı ifade edildi.

Açıklamada, ittifakın temel amacının dünyanın her yerindeki siber savunucuların güvenebilecekleri ve kontrol edebilecekleri açık ve gelişmiş araçlara erişimini sağlamak olduğu vurgulandı.

Bulut bilişim, siber güvenlik, kurumsal yazılım, açık kaynak vakıfları ve yapay zeka araştırmaları alanlarında faaliyet gösteren çok sayıda kuruluşun ittifaka katıldığı belirtilen açıklamada, Adobe, Cadence, Capital One, Cisco, Cloudera, Cloudflare, Cognition, CrowdStrike, Databricks, Dell Technologies, DoorDash, Elastic, HPE, Hugging Face, IBM, LangChain, Linux Foundation, Microsoft, NAVER, NetApp, Nous Research, OpenClaw, Palantir, Palo Alto Networks, Red Hat, Reflection AI, Salesforce, SAP, ServiceNow, Siemens, SK Telecom, Snowflake, SpaceXAI, Synopsys, Thinking Machines Lab ve TrendAI'ın ilk ortaklar arasında yer aldığı bildirildi.

Yapay zeka alanında öne çıkan şirketlerden OpenAI, Anthropic ve Google'ın ise açıklanan ortaklar arasında yer almaması dikkati çekti.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, Johnson & Johnson, federal ve eyalet mahkemelerinde devam eden ve yaklaşık 76 bin yumurtalık kanseri kaynaklı talebi kapsayan talk davalarının kapsamlı şekilde çözümlenmesi için davacıları temsil eden hukuk bürolarıyla anlaşmaya vardı.

Önerilen uzlaşmanın yürürlüğe girmesinin, diğer koşulların yanı sıra kalan taleplerin en az yüzde 95'ini temsil eden davacıların sürece katılmasına bağlı olduğu bildirildi.

Söz konusu uzlaşma, mahkemenin şirket lehine verdiği kararın yanı sıra davacı tarafın, Johnson & Johnson'ın talk ürünlerinin herhangi bir davacıda yumurtalık kanserine yol açtığını kanıtlayamadığını kabul etmesinin ardından geldi.

Anlaşma kapsamında Johnson & Johnson toplam 5,5 milyar dolarlık ödeme taahhüdünde bulunurken, ilk ödemenin 2027 yılında en fazla 3 milyar dolar olarak yapılması, 2028 yılından önce ise ek bir ödeme yapılmaması öngörülüyor.

Bu adımla, şirket aleyhine yaklaşık 15 yıldır devam eden davaların nihai olarak sonuçlandırılması amaçlanıyor.

Johnson & Johnson, küresel ürün portföyünü değerlendirmesi kapsamında 2023 yılında talk bazlı "Johnson's Baby" pudrasının dünya genelindeki satışını durdurmuştu.

Şirket, araştırmaların talkın güvenli olduğunu, asbest içermediğini ve kansere yol açmadığını gösterdiğini savunuyor.

Şubat ayından bu yana ABD/İsrail-İran Savaşı'na ilişkin jeopolitik gerilimler, Fed'in güvercin para politikası uygulayacağına yönelik tahminleri tersine çevirmişti.

Hürmüz Boğazı kaynaklı enerji tedarikine ilişkin sıkıntılara karşın açıklanan makroekonomik verilerin enflasyonist baskıların endişe edildiği kadar etkili olmadığını ortaya koyması, Fed'in sıkı para politikası uygulayacağına dair ihtimalleri zayıflatmıştı.

Ancak çatışmaların tekrar yoğunlaşması ve petrol fiyatlarının 100 dolar seviyelerini görmesi, bankanın faiz artırabileceğine dair endişelerin yeniden yükselmesine neden oldu.

Uzmanlar, enflasyonist etkilerin hala sınırlı olduğunu ve gümrük tarifelerinin de zaten fiyatlara yansımış olduğunu belirterek, Fed'in yılın geri kalanında faiz artırımına gitmeyeceğini öngörüyor.

ABN Amro Ekonomik Modelleme Sorumlusu ve Kıdemli ABD Ekonomisti Rogier Quaedvlieg, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, Fed'in temmuz ayı toplantısında politika faizini sabit bırakacağını öngördüğünü söyledi.

Hürmüz Boğazı çevresinde yeniden tırmanan gerginlik ve petrol fiyatlarında yaşanan keskin artışın Fed üzerindeki baskıyı artırdığını aktaran Quaedvlieg, "Federal Açık Piyasa Komitesinin (FOMC) son tutanakları, yetkililerin genel olarak iki olası senaryo öngördüğünü gösteriyor. Bu senaryolardan bir tanesi, enflasyonun kısa sürede düzelmesi ve faiz oranlarının sabit kalmasına olanak sağlaması, diğer senaryo ise enerji fiyatları ve yapay zeka kaynaklı talep baskılarının etkisiyle enflasyonun daha inatçı bir seyir izlemesi ve bu durumun belli ölçüde ilave para politikası sıkılaşmasını gerektirmesi." ifadelerini kullandı.

Quaedvlieg, Fed'in son dönemde yaptığı açıklamaların büyük ölçüde üyelerin ekonomiye ilişkin bu senaryolardan hangisini benimsediklerini yansıttığını belirtti.

Son dönemde gelen geçmişe dönük verilerin "kısa sürede düzelmesi ve faiz oranlarının sabit kalması" senaryosunu desteklediğini söyleyen Quaedvlieg, petrol fiyatlarının hızla yükselmesine yol açan İran'daki gelişmelerin ise "enerji fiyatları ve yapay zeka kaynaklı talep baskılarının etkisiyle enflasyonun daha inatçı bir seyir izlemesi ve bu durumun belli ölçüde ilave para politikası sıkılaştırmasını gerektirmesi" senaryosunun olasılığını artırdığını vurguladı.

- Yeni tarifelerin etkileri de takip ediliyor

Enerji şokuna ek olarak yeni bir tarife döneminin de yürürlüğe girmek üzere olduğuna dikkati çeken Quaedvlieg, şunları kaydetti:

"Bu gümrük tarifeleri 301. Bölüm kapsamında uygulanmaktadır ve bizim görüşümüze göre, bu tarifeler yani Yüksek Mahkeme tarafından iptal edilen Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası'na (IEEPA) ilişkin tarifeler ve süreleri dolmak üzere olan 122. Bölüm tarifelerine kıyasla çok daha sağlam hukuki temellere dayanmaktadır. Ticaret ağırlıklı bazda, genel gümrük vergisi yükü, 122. Bölüm paketi ile karşılaştırıldığında genel olarak değişmemiştir. Sonuç olarak, enflasyonda kayda değer yeni bir artış beklemiyoruz. Yeni paketteki bazı ayrıntılar, belirli ticaret ortaklarından gelen belirli mallar üzerinde fiyat baskısı yaratabilse de paket genel olarak mevcut gümrük vergisi rejimine büyük ölçüde benzemektedir. Tarifeye ilişkin fiyat etkileri zaten fiyatlara yansımış durumda, bu da ek bir enflasyonist etki olasılığını sınırlıyor. Temel senaryomuz, politika faizinin yılın geri kalanında sabit kalacağı yönünde ancak eylül ayını faiz artırımının hala gerçekçi bir olasılık olarak görüldüğü bir toplantı olarak değerlendiriyoruz."

Quaedvlieg, faiz oranlarının sabit kalabilmesi için İran çevresindeki gerilimlerin aylar değil haftalar içinde önemli ölçüde azalması gerekeceğini belirtti.

ING Uluslararası Başekonomisti James Knightley de enflasyonun yavaşlamasının Fed'i şahin politikalardan uzak tuttuğunu ifade etti.

Haziran ayında Fed'in şahin bir tutum sergilemesinin ardından enflasyonun yavaşlaması ve istihdam verilerinin zayıf gelmesinin piyasaların Fed'in olası faiz artışlarına ilişkin beklentilerini azalttığını dile getiren Knightley, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Fed, sonunda faiz artışı yapıp yapmayacağı konusunda tam olarak ikiye bölünmüş durumda. Bankada dokuz üye faiz artışı olacağını düşünürken, dokuz üye ise faizlerin sabit kalacağını öngörmektedir. İstihdam artışının ılımlı seyri ve enflasyon baskılarının hafiflemesi göz önüne alındığında, biz de politikayı sabit tutacağını öngören dokuz üyenin görüşüne katılıyoruz. Bu nedenle, Fed'in önümüzdeki yaza kadar politika faiz oranlarının sabit kalacağını öngörmeye devam ediyoruz."

İran Petrol Bakanlığı, ülkenin petrol satışlarına ilişkin açıklama yaptı.

Açıklamada, 21 Mart-22 Temmuz dönemindeki petrol satışlarının 11 milyar doları aştığı belirtildi.

Geçen yılın aynı dönemine ilişkin verilerin yer almadığı açıklamada, 22 Aralık 2025-20 Mart 2026 döneminde ise petrol satışlarının yaklaşık 8 milyar dolar olduğu ifade edildi.

Açıklamanın, ülkenin döviz kaynaklarındaki azalmanın petrol satışlarındaki zayıflıktan kaynaklandığı ve İran ekonomisinin Petrol Bakanlığının performansı nedeniyle çöküşün eşiğinde olduğu yönündeki iddialar üzerine yapıldığı vurgulandı.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarından önceki yıllarda ülkenin yıllık petrol gelirinin 50-60 milyar dolar civarında olduğu öne sürülürken, ABD'nin Umman Denizi'nde uyguladığı ablukanın ardından petrol satışlarının gerilediği belirtiliyor.

Shakhsanam KURBANOVA

Birleşmiş Milletler'e bağlı beş kurumun ortaklaşa hazırladığı yıllık "Dünyada Gıda Güvenliği ve Beslenmenin Durumu" (SOFI 2026) raporuna göre, 2025 yılında dünya genelinde açlıkla mücadele eden insan sayısı 645 milyona geriledi. Bu rakam, küresel nüfusun yüzde 7,8'ine denk geliyor ve art arda üçüncü yıl kaydedilen bir iyileşmeyi işaret ediyor. Ne var ki raporu hazırlayan uzmanlar, kazanımların bölgeler arasında eşit dağılmadığını ve İran krizi gibi jeopolitik şokların bu ilerlemeyi hızla tersine çevirebileceğini vurguluyor.

RAKAMLAR NE ANLATIYOR?

FAO, IFAD, UNICEF, Dünya Gıda Programı (WFP) ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından imzalanan rapora göre açlık oranı 2024'te yüzde 8,1, 2022'deki zirve noktasında ise yüzde 8,6 seviyesindeydi. Bu da 2022'den bu yana açlıkla mücadele eden insan sayısında 43 milyonluk, geçen yıla kıyasla ise yaklaşık 14 milyonluk bir azalışa işaret ediyor. Buna karşın 2025'te 2,1 milyar insan orta veya ciddi düzeyde gıda güvensizliği yaşamaya devam etti; bu da bir önceki yıla göre yaklaşık 86 milyon kişilik bir iyileşme anlamına geliyor.

İyileşmenin büyük bölümü Güney Amerika ve özellikle Güney Asya'da yoğunlaşırken, Afrika kıtası tabloda geride kalmaya devam ediyor. Kâr amacı gütmeyen Action Against Hunger'ın verilerine göre Afrika'da 309 milyon kişi, yani her 5 kişiden biri açlıkla boğuşuyor ve kıta nüfusunun yüzde 66,6'sı sağlıklı bir beslenmeyi ekonomik olarak karşılayamıyor.

FAO Genel DirektörüQu Dongyu, "Açlık kader değildir. Güçlü ekonomik politikalar, sosyal koruma ve daha verimli, kapsayıcı ve dayanıklı tarım-gıda sistemlerine sürdürülebilir yatırımlarla açlık eğrisini bükebiliriz."

SOFRA SADECE DOYURMAKLA KALMIYOR, PAHALILAŞIYOR

Bu yılki raporun alt başlığı, sağlıklı bir diyetin yüksek maliyetini anlamaya ve bu maliyetle mücadeleye ayrıldı. Rapora göre dünya nüfusunun neredeyse üçte biri sağlıklı bir diyeti ekonomik olarak karşılayamıyor. FAO Baş Ekonomisti Máximo Torero, meyve, sebze ve hayvansal gıdaların fiyatını depolama, işleme, taşıma ve perakende aşamalarında biriken maliyetlerin şişirdiğini; yetersiz altyapı, zayıf soğuk zincir sistemleri ve güvenilmez enerji arzının bu sorunu derinleştirdiğini belirtiyor.

Torero'nun asıl uyarısı ise ileriye dönük: İran'a yönelik hava saldırılarının sürdüğü ve Hürmüz Boğazı'nda gerilimin tırmandığı bu günlerde, enerji ve gübre fiyatlarındaki olası bir sıçramanın gıda enflasyonunu yeniden hızlandırabileceğini söylüyor. Torero'ya göre krizin etkisi üretim ve verimlilik üzerinden hissedilecek ve bu durum ileride açlığı yeniden artırabilecek; yapılan simülasyonlara göre 2030 yılında hâlâ 510-520 milyon kişi açlıkla mücadele ediyor olabilir.

YARDIM BÜTÇELERİ KÜÇÜLÜRKEN İHTİYAÇ BÜYÜYOR

Tabloyu daha da zorlaştıran bir başka veri, kalkınma yardımlarındaki sert düşüş. Action Against Hunger'ın açıklamasına göre, OECD Kalkınma Yardım Komitesi (DAC) üyesi ülkelerin resmi kalkınma yardımları 2025'te bir önceki yıla kıyasla yüzde 23,1 azaldı. Bu kesinti, örgütün 20 ülkede 50'den fazla projeyi kapatmak zorunda kalmasına yol açtı; Madagaskar'da beş alt üsten üçü ve 10 gezici klinik kapandı, bu da 5 binden fazla akut yetersiz beslenmeli çocuğun tedavisini doğrudan etkiledi. Burkina Faso'da ise 2025-2026 arasında sekiz üsten altısı kapatıldı.

Rapor, tüm bu tabloya rağmen kadınlar, küçük çocuklar ve kırsal topluluklar arasındaki eşitsizliklerin sürdüğünü ve beslenme kalitesinin dünya genelinde geride kaldığını da not ediyor. Buna karşın Afrika'da 2030 Gündemi'nin kabulünden bu yana ilk kez bir iyileşme sinyali alınmış olması, raporun öne çıkardığı nadir olumlu ayrıntılardan biri.

SOFI 2026'nın genel resmi, iyimserlikle ihtiyatı bir arada barındırıyor: Açlık üç yıldır geriliyor, ama bu kırılgan eğilim hem bölgesel eşitsizlikler hem de İran krizi gibi ani şoklar karşısında hızla tersine dönebilir. FAO yetkilileri, 2030 hedeflerine ulaşmak için mevcut ilerlemenin çok daha kararlı bir siyasi iradeyle desteklenmesi gerektiği konusunda ısrarcı.

ABD'de Adalet Bakanlığı'nın Başkan Donald Trump'ın yüzünün yer aldığı devasa pankartları Washington DC'deki genel merkezine asmak için yaklaşık 1 milyon dolar harcadığı bildirildi.

Adalet Bakanlığı'nın merkezi, Robert F. Kennedy Adalet Bakanlığı Binası.

Politico'nun ulaştığı kayıtlara göre bakanlık, binanın dış duvarlarının temizlenmesini, dış aydınlatmanın yenilenmesini ve Trump'ın yüzünün yer aldığı "Kutlama Pankartları"nın asılmasını kapsayan "RFK Güzelleştirme Projesi" için ocak ayında bir sözleşme imzaladı.

Belgelere göre Adalet Bakanlığı proje için toplam 892 bin 192 dolar 7 sent harcadı. Kayıtlara göre bu hafta "ek bir anlaşma" kapsamında projeye 54 bin 768 dolar daha harcandı.

Politico'ya göre, bakanlığın Trump pankartlarına tam olarak ne kadar harcadığını gösteren kalemler sansürlendi. Adalet Bakanlığı, bilgilerin karartılmasını "ticari sırların" korunması gerekçesiyle açıkladı.

Adalet Bakanlığı sözcüsü, "Pankartlar, mevcut bir Adalet Bakanlığı inşaat sözleşmesi kapsamında yürütülen, tarihi RFK binası için daha geniş bir güzelleştirme projesinin parçasıydı" dedi.

Adalet Bakanlığı olarak, büyük ülkemizin 250. yılını ve Başkan Trump'ın talimatıyla Amerika'yı yeniden güvenli hale getirme yolundaki tarihi çalışmalarımızı kutlamaktan gurur duyuyoruz.

Adalet Bakanlığı'nın genel merkezi, başkentte dış cephesine Trump'ın portresi asılan tek bina değil. Bu tür pankartların ilki yılın başlarında Tarım Bakanlığı binasına asılmış ancak daha sonra kaldırılmıştı. Abraham Lincoln'ın tasvir edildiği başka bir pankartın yanına yerleştirilen bu çalışma, bakanlığa 16 bin 400 dolara mal olmuştu.

Başkan ayrıca Washington DC'deki çeşitli yapılara kendi adını vermeye çalışıyor. Adını Kennedy Center'a ekletmiş ancak daha sonra kaldırmak zorunda kalmıştı. ABD Barış Enstitüsü'nün dış cephesine de kendi adını yazdırmıştı.

Trump'ın pankartları başkentin yakınındaki Virginia'nın Alexandria kenti merkezli Llorente Enterprises tarafından üretildi. Adalet Bakanlığı'nın dışındaki pankartlarda, Trump'ın yüzünün yanı sıra "AMERİKA'YI YENİDEN GÜVENLİ YAP" ifadesi de yer alıyor.

Başkan Donald Trump'ın yüzünün olduğu pankart, Washington DC'deki Çalışma Bakanlığı genel merkezinin dış cephesinde asılı duruyor

Başkanı ve pankartları eleştiren Senatör Adam Schiff, bu fotoğrafları asan kurumları soruşturuyor.

Geçen hafta, İçişleri Bakanlığı'nın Trump'ı George Washington'la birlikte gösteren pankartları için 39 bin dolarlık bir sözleşme imzaladığını tespit ettiğini söyledi.

Senatör, pankartların kamu vergilerinin israfı olduğunu söyledi.

"Bu, Amerikalıların zor kazanılmış paralarının korkunç bir israfı olmakla kalmıyor, aynı zamanda alenen yasalara aykırı" dedi.

Kongre, vergi mükelleflerinin parasının propaganda ve kişisel yüceltme amacıyla kullanılmasını uzun zaman önce yasakladı. 8 kat yüksekliğindeki Donald Trump portresi de kesinlikle propaganda kapsamına giriyor.

İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun, Hürmüz Boğazı'ndan "belirlenen güzergahın dışında izinsiz geçiş yapmaya çalışan" 6 gemiyi uyarı ateşi açarak durdurduğu belirtildi.

İran devlet televizyonunun haberine göre, Hürmüz Boğazı'ndan "izinsiz geçiş" girişiminde bulunan gemilerin geçişine izin verilmedi.

Haberde, İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetlerinin, Hürmüz Boğazı'nda son 24 saatte izinsiz geçiş yapmaya çalışan 6 gemiyi uyarı ateşi açarak durdurduğu ve gemilerin rotalarını değiştirdiği ifade edildi.

Devrim Muhafızları Ordusu Cumartesi günü yaptığı açıklamada Hürmüz Boğazı'nda "izinsiz geçiş" girişiminde bulunduğu belirlenen 4 geminin durdurulduğunu duyurmuştu.

Fed'in Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısı, 28-29 Temmuz'da gerçekleştirilecek.

ABD'de açıklanan son veriler, enflasyon baskılarının hafiflediğine işaret ederken Orta Doğu'daki çatışmaların yeniden tırmanması ve petrol fiyatlarının yükselişe geçmesi, enflasyon görünümüne ilişkin değerlendirmelerde önemli bir risk unsuru olan enerji maliyetlerini yeniden gündeme taşıdı.

Piyasalarda Fed'in gelecek haftaki toplantısında politika faizini sabit tutacağı beklentisi öne çıkarken enerji fiyatlarındaki yükseliş ve enflasyonun hedefin üzerinde seyretmeye devam etmesi nedeniyle faiz artışı ihtimali de göz ardı edilmiyor.

CME Group verilerine göre 25 Temmuz itibarıyla piyasalar, Fed'in temmuz toplantısında politika faizini yüzde 3,5-3,75 aralığında sabit tutma ihtimalini yüzde 65,8, faiz artırımı ihtimalini ise yüzde 34,2 olarak fiyatlıyor.

Fed'in yeni Başkanı Kevin Warsh'ın, göreve gelmesinin ardından yaptığı açıklamalarda fiyat istikrarını yeniden sağlama konusundaki kararlılığını vurgularken para politikasının gelecekteki seyrine ilişkin sınırlı yönlendirmede bulunması da belirsizliği artırıyor.

- Enerji maliyetlerindeki gerilemeyle yıllık enflasyon haziranda yavaşladı

ABD'de açıklanan son ekonomik veriler, Fed'in temmuz toplantısında faizleri sabit tutacağı beklentisini destekleyen temel unsurlar arasında yer alıyor.

ABD Çalışma Bakanlığının verilerine göre, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), haziranda aylık bazda yüzde 0,4 azalırken yıllık bazda yüzde 3,5 arttı. Böylece yıllık enflasyon, piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti.

TÜFE, aylık bazda Mayıs 2020'den bu yana ilk kez düşüş kaydetti.

Enerji maliyetleri, martta aylık yüzde 10,9, nisanda yüzde 3,8 ve mayısta yüzde 3,9 yükseldikten sonra haziranda yüzde 5,7 geriledi. Enerji endeksindeki düşüş, barınma ve gıda dahil diğer kalemlerdeki fiyat artışlarını dengeleyerek aylık TÜFE'deki gerilemenin temel belirleyicilerinden biri oldu.

Enerji fiyatlarında aylık bazdaki düşüşe karşın enerji endeksi, haziranda yıllık bazda yüzde 15,7 arttı.

Değişken enerji ve gıda fiyatlarını içermeyen çekirdek TÜFE ise haziranda aylık bazda yatay seyrederken yıllık bazda yüzde 2,6 yükseldi.

Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) de haziranda aylık bazda yüzde 0,3 gerilerken yıllık bazda yüzde 5,5 artarak piyasa beklentilerinin altında kaldı.

ABD'de tarım dışı istihdam ise haziranda 57 bin kişi artarak beklentilerin altında gerçekleşirken işsizlik oranı yüzde 4,2'ye geriledi. İstihdam artışındaki yavaşlamaya rağmen işsizlik oranındaki düşüş, iş gücü piyasasının genel olarak dirençli kaldığına işaret etti.

- Orta Doğu'da yeniden tırmanan gerilim petrol fiyatlarını yukarı çekiyor

Orta Doğu'da yeniden artan tansiyon ve petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar, ABD'de enerji maliyetlerine ilişkin endişeleri de yeniden gündeme taşıdı.

Brent petrolün varil fiyatı geçen hafta mayıs ayından bu yana ilk kez 100 doların üzerini görürken ABD'de benzinin ortalama fiyatı da haziran ayından bu yana ilk kez 4 dolar seviyesini aştı.

Amerikan Otomobil Birliği (AAA) verilerine göre, benzinin ülke genelindeki ortalama fiyatı 25 Temmuz itibarıyla galon başına 4,11 dolara yükseldi.

ABD ile İran arasında çatışmaların durdurulmasına yönelik haziran ayında varılan mutabakatın ardından petrol fiyatlarındaki gerilemeyle benzinin ortalama fiyatı da galon başına 4 doların altına inmişti.

- "Fed'in bu yıl ve gelecek yıla girerken faiz oranlarını sabit tutmasını bekliyorum"

Moody's Analytics Başekonomisti Mark Zandi, AA muhabirine, "Fed'in bu yıl ve gelecek yıla girerken faiz oranlarını değiştirmeden sabit tutmasını bekliyorum." dedi.

Enflasyonun muhtemelen zirve yaptığına, enflasyon beklentilerinin iyi çıpalanmış göründüğüne ve iş gücü piyasasının zayıfladığına işaret eden Zandi, pek çok şeyin ABD ile İran arasındaki çatışmaların nasıl seyredeceğine bağlı olduğunu belirtti.

Zandi, ABD Başkanı Donald Trump ile İran rejiminin gelecek haftalarda anlaşmaya varacağını, Hürmüz Boğazı'nın kademeli olarak yeniden açılacağını ve petrol fiyatlarının yılı varil başına 80 dolar seviyelerine yakın noktada tamamlayacağını varsaydığını, her iki tarafın da daha kalıcı anlaşmaya varması yönünde güçlü teşviklerin bulunduğunu ifade etti.

Bununla birlikte savaşın sürmesi, petrol fiyatlarının yüksek kalması ve enflasyonun gerilememe riskinin de yüksek olduğuna dikkati çeken Zandi, ABD'de eylül ayının ilk haftasında kutlanacak İşçi Bayramı'na kadar durumun bu yönde olması halinde Fed'in eylül toplantısında faiz artırması ihtimalinin daha yüksek olacağını kaydetti.

Zandi, yeni Fed Başkanı Warsh'ın ileriye dönük yönlendirme (forward guidance) konusunda eskisi kadar şeffaf olmayacağını açıkça ortaya koyduğunu belirterek, yatırımcıların Fed'in bir sonraki adımına ilişkin ipuçları arayacağını ve tahvil faizlerindeki oynaklığın artacağını ifade etti.

Fed Başkanı Kevin Warsh'ın piyasalardan daha fazla sinyal alacağını da söylediğini anımsatan Zandi, bunun Hazinenin enflasyona endeksli tahvillerinden elde edilen başa baş enflasyon oranları gibi göstergelerin Fed'in faiz kararları için daha önemli bir gösterge haline gelmesi anlamına geldiğini dile getirdi.

- "Son TÜFE verileri, Fed'e rahatlaması için pek neden vermiyor"

Fitch Ratings ABD Ekonomik Araştırmalar Başkanı Olu Sonola da "Son TÜFE verileri, Fed'e faiz oranlarını sabit tutması için iyi bir neden sunuyor ancak rahatlaması için pek neden vermiyor." diye konuştu.

Enflasyonun haziranda yavaşladığını ve iş gücü piyasasının iyi durumda kalmaya devam ettiğini belirten Sonola, buna karşın üretici fiyatları ve ithalat fiyatlarına ilişkin verilerin enflasyon baskılarının sürdüğüne işaret ettiğini anlattı.

Sonola, "Orta Doğu'daki gelişmelerin enerji maliyetlerini yeniden yükseltme tehdidi oluşturmasıyla Fed'in gelecek hafta faiz oranlarını değiştirmemesini ve eylül ayına kadar bu eğilimi değerlendirmesini bekliyoruz." dedi.

Temel beklentilerinin Fed'in yılın geri kalanında faiz oranlarını sabit tutacağı yönünde olduğunu ifade eden Sonola, faiz artışı ihtimalinin de göz ardı edilemeyeceğini vurguladı.

Sonola, dayanıklı iş gücü piyasasının politika yapıcıların enflasyona odaklanmaya devam etmeleri için alan sağladığını, Orta Doğu'daki çatışmanın tırmanması, petrol fiyatlarının yükselmeye devam etmesi ve çekirdek kişisel tüketim harcamaları endeksinin artışını sürmesi halinde Fed'in bu yılın ilerleyen dönemlerinde yeniden sıkılaştırmaya gitmek zorunda kalabileceğine işaret etti.

Fed Başkanı Warsh'ın özellikle çekirdek enflasyonun hala yüksek seyretmesi ve Orta Doğu'daki gerilimin enerji fiyatları üzerinde yeni yukarı yönlü riskler yaratması nedeniyle haziran ayında TÜFE'deki yavaşlamayı kalıcı olarak değerlendirmesinin pek olası görünmediğini belirten Sonola, piyasaların Warsh'ın bu riskleri ne kadar güçlü bir şekilde vurgulayacağına ve hangi koşulların yeni faiz artışını tetikleyebileceğine odaklanacağını ifade etti.

Sonola, Warsh'ın ileriye dönük sınırlı yönlendirme yapması halinde açıklanacak enflasyon verileri ve Orta Doğu'daki gelişmelerin para politikası görünümüne ilişkin en net sinyaller haline geleceğini vurguladı.

- "Fed'in sonraki toplantılarda faiz artırımına gitme ihtimali yüksek"

American Enterprise Institute (AEI) Kıdemli Uzmanı Steven Kamin de "Enflasyonist baskıların hafiflediğine işaret eden haziran ayı TÜFE verilerinin, Fed'in temmuz toplantısında faizleri sabit tutmasını sağlamaya yeteceğini düşünüyorum." dedi.

İş gücü piyasasının görünüşe göre bir tür denge durumunda olması ve Orta Doğu'daki çatışmanın yeniden alevlenmesiyle petrol fiyatlarının yükselmesi nedeniyle Fed’in sonraki toplantılarda faiz artırımına gitme ihtimalinin de yüksek olduğunu belirten Kamin, enflasyonun birkaç yıldır Fed'in hedefinin üzerinde seyretmesi ve Warsh'ın enflasyon karşıtı duruşunu pekiştirmek istemesinin bu durumu bilhassa geçerli kıldığını ifade etti.

- "Faiz artışı beklemiyoruz"

Oxford Economics ABD Başekonomisti Nancy Vanden Houten da Fed'in temmuz ayı toplantısının piyasa beklentileriyle çelişen öngörülerini değiştirmesini beklemediklerini dile getirdi.

Houten, "Faiz artışı beklemiyoruz ancak Federal Açık Piyasa Komitesinin enflasyonun faiz indirimini gerektirecek kadar düşük bir seviyeye gerileyeceğini öngördüğümüz gelecek yılın eylül ayına kadar politika faizini sabit tutmasını bekliyoruz." diye konuştu.

Fed Başkanı Warsh'ın son dönemdeki tutumundan daha fazla veya daha az "şahin" bir tavır takınmasını beklemediklerini anlatan Houten, beklenenden iyi gelen son enflasyon verilerini not ederken ABD ile İran arasında yeniden tırmanan gerilimin enflasyon üzerinde yukarı yönlü risk oluşturduğuna dikkati çekeceğini düşündüğünü belirtti.

Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, AB Komisyonu tarafından Google'a verilen son para cezasına tepki gösterdi.

AB'nin "büyük Amerikan şirketlerini hedef aldığını" savunan Trump, Apple, Meta ve Amazon gibi şirketlere uygulanan cezaların ardından Google'ın da 1 milyar dolarlık yeni bir cezaya çarptırıldığını anımsattı.

Donald Trump, Google'a verilen son cezayla birlikte şirketin AB kaynaklı toplam cezalarının 18 milyar doların üzerine çıktığına işaret ederek, söz konusu uygulamaları "yasa dışı ve son derece ayrımcı" olarak nitelendirdi.

Amerikan şirketlerine yönelik bu tür cezaların Eski ABD Başkanı Joe Biden yönetiminin ilk yılında yüksek seviyelere ulaştığını ileri süren Trump, bu uygulamaların kendi yönetimi döneminde devam etmeyeceğini vurguladı.

Trump, "ABD, Avrupa için bir kumbara değildir, buna izin vermeyeceğiz." değerlendirmesinde bulundu.

AB'nin söz konusu uygulamalarına karşı Ticaret Yasası'nın 301. Bölümü kapsamında soruşturma başlatılacağını belirten Trump, "AB, kendilerini sürekli olarak uyardığım bu yasa dışı ve son derece etik dışı uygulamanın bedelini çok ağır ödeyecek. Bu cezalar tamamen geri çekilecek ve en kısa sürede önemli bir tarife uygulanacağını öngörüyoruz." ifadesini kullandı.

AB Komisyonu, 23 Temmuz'da, Google'ın, Dijital Piyasalar Yasası'nı iki farklı alanda ihlal ettiğini belirlemesinin ardından şirkete toplam 890 milyon avro ceza kesmişti.

ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin, 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 301. Bölümü kapsamında 60 ticaret ortağına uyguladığı gümrük vergilerine karşı dava açıldı.

İki işletmenin ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesinde açtığı toplu davada, ABD ithalatının yaklaşık yüzde 99,4'ünü kapsayan ticaret ortaklarına getirilen yüzde 10 ila yüzde 12,5 oranındaki gümrük vergilerinin, yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle iptal edilmesi talep edildi.

Mahkemeye sunulan dava dilekçesinde, 301. Bölüm kapsamında atılan son adımın Kongre'nin yürütme organına tanıdığı yetki sınırlarını aştığı savunuldu. Dilekçede ayrıca tarifelerin uygulanma biçiminin "keyfi ve gerekçesiz" olduğu öne sürüldü.

ABD Ticaret Temsilciliği (USTR), zorla çalıştırma yoluyla üretilen malların ithalatının yasaklanması ve bu yasağın etkin şekilde uygulanması konusunda yetersiz kaldıkları gerekçesiyle, 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 301. Bölümü kapsamında yürütülen soruşturmalar sonucunda 60 ticaret ortağına yüzde 10 veya yüzde 12,5 oranında gümrük vergisi uygulanacağını açıklamıştı.

Trump yönetiminin son adımı, ABD Yüksek Mahkemesi'nin Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası'na (IEEPA) dayandırılarak uygulanan tarifelerin hukuka aykırı olduğuna hükmetmesinin ardından, 24 Şubat'ta 122. Bölüm kapsamında yürürlüğe alınan ve 150 gün süreyle uygulanan yüzde 10 oranındaki geçici küresel tarifelerin süresinin dolmasına kısa süre kala geldi.

ABD borsalarında teknoloji hisseleri bilanço sezonunun etkisiyle sert satış baskısı altında kaldı. Özellikle yapay zekâ yatırımlarına ayrılan dev bütçelerin kısa vadede şirket kârlılıklarını olumsuz etkileyeceği endişesi, yatırımcıların teknoloji hisselerinden çıkışını hızlandırdı. Bunun sonucunda Wall Street'in en büyük yedi teknoloji şirketinin toplam piyasa değeri tek işlem gününde yaklaşık 816 milyar dolar eridi. 

Yapay zekâ yatırımları sorgulanıyor

Son yıllarda küresel borsaların yükselişinde başrolü oynayan yapay zekâ temalı yatırım hikâyesi ilk kez ciddi biçimde sorgulanmaya başladı. Özellikle Alphabet ve Tesla'nın açıkladığı finansal sonuçlarda altyapı ve sermaye harcamalarının beklentilerin üzerine çıkması, yatırımcıların "Bu yatırımlar ne zaman gelir yaratacak?" sorusunu gündeme taşıdı. 

Bu gelişmelerin ardından teknoloji devlerini takip eden yatırım fonlarında da sert değer kayıpları yaşandı.

En büyük darbeyi Tesla aldı

Satış dalgasının merkezinde Tesla yer aldı. Şirket hisseleri bir günde yaklaşık yüzde 14 değer kaybederken, piyasa değerinden 226 milyar doların üzerinde silindi. Beklentilerin altında kalan finansal sonuçların yanı sıra, Elon Musk'ın önümüzdeki dönemi yüksek yatırım harcamalarının yapılacağı bir yıl olarak tanımlaması satış baskısını artırdı. 

Alphabet'te nakit akışı alarmı

Google'ın çatı şirketi Alphabet de yatırımcıların gözünden kaçmadı. Bulut gelirlerindeki güçlü büyümeye rağmen şirketin yapay zekâ yatırımlarına ayırdığı bütçeyi artırması ve serbest nakit akışının negatife dönmesi hisselerde sert düşüşe neden oldu. Şirketin piyasa değerindeki kayıp yaklaşık 290 milyar dolar olarak hesaplandı. 

Gözler yeni bilançolarda

Piyasalarda şimdi gözler bilanço açıklamaya hazırlanan Amazon, Microsoft ve Meta'ya çevrildi. Yatırımcılar, bu şirketlerin de benzer şekilde yüksek yapay zekâ yatırım harcamaları açıklaması halinde teknoloji hisselerinde satış baskısının sürebileceğini değerlendiriyor. Buna karşılık Apple ile Nvidia, daha sınırlı değer kayıpları yaşayarak diğer teknoloji devlerine göre daha dirençli bir görünüm sergiledi.

Bankadan yapılan açıklamada, ekonominin ikinci çeyrekte genel olarak ılımlı büyümesini sürdürdüğü, yaz aylarında fiyat artışları ve enflasyon beklentilerindeki yükselişin büyük ölçüde geçici faktörlerden kaynaklandığı belirtildi.

Açıklamada, "Rusya Merkez Bankası, politika faiz oranını 25 baz puan düşürerek yüzde 14'e indirmeye karar verdi." ifadesine yer verildi.

Ekonominin ikinci çeyrekte ılımlı büyümesini sürdürdüğü vurgulanan açıklamada, büyümenin ağırlıklı olarak tüketici talebinden kaynaklandığı, yılın ikinci yarısında tüketim artışının yavaşlayabileceği ve 2026 yılı büyüme tahmininin yüzde 0-1 aralığına düşürüldüğü ifade edildi.

Açıklamada, bankanın gelecek toplantılarda faiz kararlarını enflasyon, enflasyon beklentileri ile iç ve dış koşullardan kaynaklanan risklerin seyrine göre alacağı bildirildi.

Mevcut para politikası çerçevesinde yıllık enflasyonun 2026 sonunda yüzde 6-7 aralığında gerçekleşmesinin beklendiği belirtilen açıklamada, 2027’den itibaren enflasyonun hedef seviyeye dönmesinin öngörüldüğü ifade edildi.

Açıklamada, hane halkı, şirketler ve finans piyasası katılımcılarının enflasyon beklentilerinin yükseldiği, yüksek beklentilerin enflasyondaki kalıcı yavaşlamayı zorlaştırabileceği vurgulandı.

İş gücü piyasasındaki sıkılığın kademeli olarak azaldığı, işsizliğin tarihi düşük seviyelerde kalmayı sürdürdüğü belirtilen açıklamada, ücret artışlarının yavaşlamakla birlikte verimlilik artışının üzerinde seyretmeyi sürdürdüğü de kaydedildi.

Banka, Haziran 2025'te Eylül 2022'den bu yana ilk kez faiz indirerek oranı yüzde 21'den 20'ye çekmiş, sonraki indirimlerle politika faizini 2025 sonunda yüzde 15,5'e, Mart 2026'da yüzde 15'e ve geçen ay yüzde 14,25'e düşürmüştü.

İngiltere Ulusal İstatistik Ofisi (ONS), yılın ikinci çeyreğine ilişkin perakende satış rakamlarını açıkladı.

Buna göre, söz konusu dönemdeki satışlar önceki çeyreğe göre yüzde 0,6 yükseldi.

Özellikle mayıs ve haziran aylarındaki aşırı sıcaklar ve indirimlerin etkisiyle mağaza dışı satışlardaki güçlü büyüme toplam perakende satışlarını destekledi.

ONS Kıdemli İstatistikçisi Hannah Finselbach, verilere ilişkin değerlendirmesinde, çevrim içi satışların yılın ikinci çeyreğinde iyi performans gösterdiğini belirterek, söz konusu satışların toplam perakende satışlar içindeki payının Kovid-19 kısıtlamalarının sona erdiği 2021 bahar döneminden beri görülen en yüksek seviyeye ulaştığını ifade etti.

İngiltere'de mayıs ve haziran aylarında iki ayrı aşırı sıcak hava dalgası yaşanmış ve yetkililer sıcak hava koşullarında olabildiğince dışarı çıkılmaması tavsiyesinde bulunmuştu.

Intel, 2026 nisan-haziran dönemine ait bilançosunu açıkladı.

Buna göre şirketin geliri, yılın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 25 artarak 16,1 milyar dolara yükseldi. Intel, geçen yılın aynı döneminde 12,9 milyar dolar gelir elde etmişti.

Firma, bu yılın üçüncü çeyreğindeki gelir beklentisinin ise 15,8 milyar ila 16,8 milyar dolar aralığında olduğunu duyurdu.

Intel, bu yılın ikinci çeyreğinde 11 milyar dolar net zarar açıkladı. Şirket, geçen yılın aynı döneminde 2,9 milyar dolar zarar bildirmişti.

Çip üreticisinin hisse başına zararı bu dönemde 2,16 dolar oldu. Intel, geçen yılın ikinci çeyreğinde hisse başına 67 sent zarar etmişti.

Öte yandan, tek seferlik kalemler ve özel değerlemeler hariç tutulduğunda şirketin hisse başına düzeltilmiş karı 42 sent olarak gerçekleşti.

Intel Üst Yöneticisi (CEO) Lip-Bu Tan, finansal sonuçlara ilişkin değerlendirmesinde, yapay zekanın bilgi işlem gücüne yönelik benzeri görülmemiş bir talep yarattığını belirtti.

Tan, ikinci çeyrek sonuçlarının şirketin 15 yılı aşkın süredir elde ettiği en güçlü gelir artışını yansıttığını kaydetti.

Trump, sosyal medya hesabından İran'a ilişkin açıklamada bulundu.

ABD Başkanı, bir sonraki duyuruya kadar, Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilere, kargolara verilecek veya bunlarla ilgili oluşacak her türlü zararın "ABD'nin elinde bulunan ve kontrol ettiği İran parasıyla karşılanacağını" bildirdi.

Bu zararların çok büyük olabileceğini kaydeden Trump, bunu "yapılması gereken ve hakkaniyetli bir adım" olarak nitelendirdi.

USTR'den yapılan açıklamaya göre, çeşitli ekonomilerin zorla çalıştırma yoluyla üretilen malların ithalatına yasak getirmemesi ve bu yasağı etkin şekilde uygulamamasıyla bağlantılı eylem, politika ve uygulamalara ilişkin 301. Bölüm soruşturmaları kapsamında nihai karar verildi.

Karar kapsamında, belirli ürün muafiyetlerine tabi olmak üzere ABD'nin ithalatının yüzde 99,4'ünü kapsayan 60 ticaret ortağına yüzde 10 veya yüzde 12,5 oranında gümrük vergisi getirildi.

Söz konusu gümrük vergisi, zorla çalıştırma yoluyla üretilen ürünlerin ithalatına yasak getiren, karşılıklı ticaret anlaşmalarıyla bu yasağı taahhüt eden veya kısmi rejim uygulayan ticaret ortaklarına yüzde 10, böyle bir ithalat yasağı getirmeyen ticaret ortaklarına ise yüzde 12,5 olarak uygulanacak.

Arjantin, Bangladeş, Kamboçya, Kanada, Ekvador, El Salvador, Guatemala, Honduras, Hindistan, Endonezya, Ürdün, Malezya, Meksika, Pakistan, Sri Lanka, Trinidad ve Tobago ile Birleşik Krallık yüzde 10 oranında gümrük vergisine tabi olacak.

Avrupa Birliği (AB) ve Tayvan menşeli ürünler için En Çok Kayrılan Ülke vergi oranı dikkate alınarak toplam vergi yükü yüzde 10, Japonya, Güney Kore ve İsviçre ürünleri için ise yüzde 12,5 olacak.

Çin, Hong Kong, Avustralya, Yeni Zelanda, Filipinler, Singapur, Tayland, Vietnam, Türkiye, Rusya, Norveç, Kazakistan, Bahreyn, Mısır, Irak, İsrail, Kuveyt, Libya, Fas, Umman, Katar, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Cezayir, Angola, Nijerya, Güney Afrika, Bahamalar, Brezilya, Şili, Kolombiya, Kosta Rika, Dominik Cumhuriyeti, Guyana, Nikaragua, Peru, Uruguay, Venezuela için ise gümrük vergisi oranı yüzde 12,5 olarak uygulanacak.

Söz konusu vergiler 24 Temmuz itibarıyla ABD'ye giriş yapan veya depodan çekilen ürünler için geçerli olacak.

ABD yönetimi, mart ayında zorla çalıştırılan iş gücüyle üretilen malların ithalatını yasaklamada ve bu yasağı etkin şekilde uygulamada yetersiz kaldıkları gerekçesiyle 60 ticaret ortağı hakkında 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 301. Bölümü kapsamında soruşturma başlatmıştı.

USTR'nin yeni tarife açıklaması, ABD Başkanı Donald Trump'ın 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 122. Bölümü kapsamında uygulamaya koyduğu ve 24 Şubat'ta yürürlüğe giren, en fazla 150 gün süreyle uygulanabilen yüzde 10 oranındaki küresel tarifenin süresinin dolmasına kısa süre kala geldi.

ABD Başkanı Trump, söz konusu tarifeyi, ABD Yüksek Mahkemesi'nin Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası'na (IEEPA) dayandırılarak uygulanan tarifelerin yasaya aykırı olduğuna hükmetmesinin ardından duyurmuştu.

Yüzde 10 oranındaki küresel tarifenin uygulanmasına ilişkin 150 günlük süre 24 Temmuz Cuma günü sona eriyor.

Kongre'den yeni kaynak talep edilirken, savaş ekonomisinin ABD maliyesi üzerindeki baskısı da giderek büyüyor

ABD'nin İran'a yönelik askeri operasyonlarının maliyeti Washington'un bütçe dengesini zorlamaya başladı. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Senato'da yaptığı açıklamada, İran'la süren savaşın maliyetinin 37,5 milyar dolara ulaştığını duyurdu. Açıklanan tutarın 30 Eylül'e kadar öngörülen harcamaları da kapsadığı belirtilirken, Pentagon'un acil ek bütçe talebi Kongre'de yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi. 

Pentagon'da bütçe baskısı büyüyor

Savunma Bakanı Hegseth, mevcut bütçeyle operasyonların uzun süre sürdürülemeyeceğini belirterek ek finansmanın zorunlu hale geldiğini ifade etti. Pentagon yetkilileri, yeni kaynak sağlanmaması halinde askeri eğitim faaliyetleri, bakım-onarım programları ve modernizasyon yatırımlarında kesintilerin gündeme gelebileceği uyarısında bulundu. 

ABD Genelkurmay Başkanı Orgeneral Dan Caine ise asker maaşlarının kısa vadede risk altında olmadığını ancak operasyonel hazırlık seviyesinin korunabilmesi için ilave bütçeye ihtiyaç duyulduğunu dile getirdi. 

Harcamalar hızla yükseliyor

Pentagon'un açıkladığı 37,5 milyar dolarlık maliyet, birkaç ay önce açıklanan rakamın yaklaşık 8 milyar dolar üzerine çıktı. Bu durum, İran'la devam eden çatışmaların ABD bütçesi üzerinde beklenenden daha büyük bir yük oluşturduğunu ortaya koyuyor. 

Uzmanlara göre yalnızca mühimmat, hava operasyonları ve lojistik destek harcamaları değil; askeri personelin konuşlandırılması, üslerin korunması ve bölgedeki savunma sistemlerinin güçlendirilmesi de maliyetleri hızla artırıyor.

Kongre'de siyasi gerilim

Pentagon'un ek bütçe talebi Kongre'de sert tartışmalara neden oldu. Muhalefet, açıklanan maliyetin gerçek harcamaları tam olarak yansıtmadığını savunurken, yönetimi savaşın ekonomik sonuçları konusunda yeterince şeffaf olmamakla eleştiriyor. Öte yandan Trump yönetimi ise küresel güvenlik riskleri nedeniyle savunma harcamalarının artırılmasının kaçınılmaz olduğunu savunuyor. 

Savaş ekonomisinin yeni faturası

Ekonomistler, savunma harcamalarındaki hızlı artışın ABD'nin bütçe açığını büyütebileceğine dikkat çekiyor. Faiz giderlerinin yükseldiği, kamu borcunun tarihi seviyelere ulaştığı bir dönemde milyarlarca dolarlık yeni askeri harcama, mali disiplin üzerindeki baskıyı artırıyor.

Uzmanlara göre İran operasyonlarının uzaması halinde Pentagon'un sadece bu mali yıl içinde değil, gelecek yıllarda da ilave kaynak talebinde bulunması kaçınılmaz görünüyor. Bu durum, ABD'nin savunma bütçesini yeniden şekillendirirken kamu maliyesi ve küresel piyasalar üzerinde de önemli etkiler yaratabilecek gelişmeler arasında değerlendiriliyor. 

Lagarde, ECB'nin bugün 3 temel politika faizini sabit tutmasının ardından düzenlediği basın toplantısında, bankanın politika faizine yönelik kararlarını veriye dayalı ve toplantı bazında aldığını yineledi.

Bugünkü kararın oybirliğiyle alındığı bilgisini paylaşan Lagarde, "Mevcut gelişmeleri ve verileri kapsamlı şekilde değerlendirdik ve hepimiz oybirliğiyle, şu aşamada beklemek ve önümüzdeki haftalarda gelişmeleri ve gelecek verileri çok yakından takip etmek için uygun bir konumda olduğumuz sonucuna vardık." dedi.

Lagarde, belirli bir faiz patikasına önceden bağlı olmadıklarını dile getirerek, "Faiz kararlarımız gelecek ekonomik ve finansal veriler ışığında enflasyon görünümüne ve bu görünüm etrafındaki risklere, temel enflasyon dinamiklerine ve para politikasının ekonomiye aktarım gücüne ilişkin değerlendirmelerimize dayanacak." diye konuştu.

Bu kapsamda gelecekteki faiz kararlarına ilişkin bir yönlendirme yapmaktan kaçınan Lagarde, ECB'nin eylüldeki toplantısı için uzmanlarından petrol fiyat senaryolarının yanı sıra doğal gaz fiyatlarına ilişkin de kapsamlı analizler hazırlamalarını istediklerini söyledi.

- Enflasyona ilişkin riskler yukarı yönlü

Lagarde, Orta Doğu'daki savaş sonrasında yaşanan enerji şokunun özellikle enflasyona ilişkin etkilerinin henüz ortaya çıkmadığının altını çizerek, yıllık enflasyonun haziranda yüzde 2,8'e gerilediğini anımsattı.

Enerji şokunun fiyatlar üzerinde etkisini sürdürdüğünü aktaran Lagarde, "Şirketlerin girdi maliyetleri yükseliyor ve bu nedenle satış fiyatlarını artırmayı bekliyorlar. Temel enflasyondaki gelişmeler şu ana kadar kontrol altında kalmış olsa da enerji şokunun tüm etkileri henüz tamamen ortaya çıkmış değil. Ayrıca, enerji şokunun ikinci tur etkilerinin ortaya çıkabileceğine ilişkin riskleri de özellikle yakından izliyoruz. İkinci tur etkiler konusunda endişeliyiz ancak şu aşamada ikinci tur etkilerin ortaya çıktığına ilişkin belirgin işaretler görmüyoruz." şeklinde konuştu.

Lagarde, enflasyon görünümüne yönelik risklerin yukarı yönlü olduğu ve enerji şokunun daha da şiddetlenebileceği uyarısında bulunarak, bunun diğer fiyatlar ve ücretler üzerindeki etkisinin beklenenden daha güçlü olabileceğini söyledi.

Enerji fiyatları ne kadar yüksek kalırsa dolaylı ve ikinci tur etkileri yoluyla enflasyonu yukarı çekme ihtimalinin de artacağını belirten Lagarde, "Devam eden ticaret gerilimleri, küresel tedarik zincirlerinin daha parçalı hale gelmesine, kritik ham maddelerin arzının kısıtlanmasına ve Avro Bölgesi ekonomisindeki kapasite kısıtlarının daha da kötüleşmesine yol açabilir." dedi.

- Lagarde'dan görev süresiyle ilgili açıklama

Lagarde, görev süresi dolmadan ECB Başkanlığı görevinden ayrılmayı düşündüğüne ilişkin haberlerle ilgili bir soru üzerine ise "2027'den önce benden kurtulamayacaksınız." cevabını verdi.

"Ufukta bulutlar varsa, kaptan gemide kalır ve bu kaptan da ufukta bulutlar olduğu sürece bu gemide kalmaya devam edecek." ifadesini kullanan Lagarde, önemli olan konunun fiyat istikrarını sağlamak için doğru para politikasını uygulamak olduğunu sözlerine ekledi.

Burnham hükümeti, enerji faturalarındaki vergi yükünü azaltmak, sosyal konut yatırımlarını artırmak, yerli üretimi desteklemek ve ekonomik karar alma süreçlerinde bölgelere daha fazla yetki vermek gibi politikalarla İngiltere ekonomisinde yeni bir yön belirlemeyi amaçlıyor.

Bu kapsamda ilk olarak İngiltere'de enerji faturalarına uygulanan yüzde 5'lik katma değer vergisinin 1 Ekim'den itibaren 6 aylığına sıfırlanacağı açıklandı. Böylece, bir hane yıllık ortalama 45 sterlin tasarruf sağlayacak. Bu adımın enflasyonu ise yüzde 0,1 puan düşüreceği tahmin ediliyor.

- Yeni finans kaynağı ihtiyacı

İngiltere'de Burnham dönemi, ülke ekonomisinde büyümenin kaynağını değiştirme iddiasıyla başladı. Yeni Başbakan, ekonomik karar alma gücünün bölgelere yayılması, ülkenin yeniden sanayileştirilmesi ve kamu politikalarının yerli üretimi destekleyecek şekilde kullanılmasını hedefliyor.

Burnham başbakan olarak ilk konuşmasında "1980'lerde İngiltere bazı yanlış yönlere saptı. Siyasi güç merkezileşti, ekonomik güç özelleştirildi. Ülkenin büyük bölümü sanayisizleşti ve hala toparlanamadı. İngiltere'yi yeniden sanayileştireceğiz. Kamu alımlarını İngiliz sanayisini desteklemek için kullanacağız. Bu yılın ilerleyen döneminde İngiltere için yeni bir plan açıklayacağım. Bugün bulunduğumuz noktadan, hepimizin istediği İngiltere'ye giden yolu ortaya koyan 10 yıllık bir plan." ifadelerini kullandı.

Uzmanlara göre, Burnham'ın yeni ekonomi yaklaşımının temel başlıklarından biri İngiltere'nin üretim kapasitesini güçlendirmek ve sanayiyi yeniden canlandırırken ekonomik kararların yerel düzeyde alınmasını sağlayarak bölgelerin kendi büyüme stratejilerini oluşturabilmesi olacak.

Bu model, Burnham'ın bir önceki görevinde Manchester Belediye Başkanı olarak uyguladığı yerel kalkınma politikalarından esinlenen ve kamuoyunda "Manchesterism" olarak adlandırılan yaklaşımın temelini oluşturuyor. Manchesterism, ekonomik gücü Londra'dan uzaklaştırarak bölgelere daha fazla kontrol sağlamak olarak nitelendirilirken "büyüme" yerine "daha iyi bir büyüme" hedefi bu yaklaşımda öne çıkıyor.

Ancak Burnham'ın ekonomik modelinin başarısını belirleyecek en kritik unsur, bu dönüşümün sınırlı mali imkanlarla nasıl hayata geçirileceği olacak. Yaşam maliyetlerini düşürme ve çalışanların vergilerini artırmama sözü veren yeni hükümet, diğer yandan savunma harcamalarının artırılması, kamu yatırımlarının genişletilmesi ve sosyal politikaların güçlendirilmesi için yeni kaynak yaratmak durumunda.

Hükümetin gelecek dönemde savunma için ek kaynak bulması ve bazı alanlarda bütçe yeniden dağılımına gitmesi bekleniyor. Burnham, mali disiplin konusunda, hükümetin bütçe kurallarına bağlı kalacağını vurguladı ancak kamu maliyesinde oldukça sınırlı bir hareket alanı bulunuyor.

İngiltere merkezli düşünce kuruluşu Resolution Foundation'a göre, hükümetin mali kurallar çerçevesindeki hareket alanı 23,6 milyar sterlinden yaklaşık 10 milyar sterline geriledi. Kurum, "harcanmayı bekleyen fazladan bir kaynak bulunmadığı" uyarısında bulundu.

- IMF'den kamu harcamaları uyarısı

Uluslararası Para Fonu (IMF), İngiltere ekonomisine ilişkin analizinde, ülkenin "zorlu" bütçe görünümü nedeniyle kamu harcamalarını artıracak bir politika izleme imkanının bulunmadığı uyarısında bulundu. Fon, enerji faturalarına yönelik desteklerin başka alanlarda tasarruflarla dengelenmesi gerektiğini önerdi.

IMF ayrıca Orta Doğu'daki savaş nedeniyle ortaya çıkan enerji şokuna karşı İngiltere hükümetinin politikalarının "sıkı şekilde hedeflenmiş, geçici ve bütçe açısından dengeli" olması gerektiğini bildirirken fon, küresel dalgalanmaların ve tahvil piyasalarındaki hassasiyetin devam ettiği bir ortamda yeni mali baskılar karşısında "ihtiyatlı bir yaklaşım" gerektiği uyarısında da bulundu.

IMF'ye göre, ekonomik büyümenin yavaşlaması nedeniyle İngiliz hükümetinin, mali planlarının sekteye uğraması ihtimaline karşı vergi artışları ve harcama kesintileri için alternatif planlar hazırlamaya ihtiyacı var.

Fon, İngiltere ekonomisinin büyümesinin 2025’teki yüzde 1,4 seviyesinden 2026’da yüzde 1’e gerileyeceğini öngörüyor. IMF, küresel enerji arzındaki bozulmanın devam etmesi halinde daha sert bir ekonomik yavaşlama riskine de dikkati çekiyor.

- Enflasyon yeniden hızlanabilir

Mali kaynak kısıtlarının yanı sıra, Orta Doğu'daki savaşın İngiltere ekonomisine yönelik etkileri de özellikle yükselen enerji fiyatları nedeniyle oluşan enflasyonist baskılar nedeniyle Burnham hükümeti için yönetilmesi gereken bir diğer önemli alan olacak.

İngiltere'de dün açıklanan verilere göre, yıllık enflasyon haziranda yüzde 2,6'ya geriledi. Enflasyon mayısta yıllık bazda yüzde 2,8 olmuştu. ABD-İran arasında geçen ay varılan mutabakat sonrası enerji fiyatlarındaki düşüş enflasyonda yavaşlama getirdi. Ancak ABD-İran geriliminin yeniden artması ve enerji fiyatlarına yönelik endişeler, enflasyonda hızlanma ihtimalini güçlendirdi.

İngiltere'nin en eski düşünce kuruluşlarından NIESR analizine göre, son enflasyon rakamları yeni Başbakan için olumlu bir gelişme ancak bu olumlu hava kısa sürecek. Temmuza ilişkin enflasyon rakamlarının daha yüksek olması ve enflasyonun temmuzdan 2027'nin ilk çeyreğine kadar yeniden yükseliş eğilimine girmesi bekleniyor.

Bu durum da İngiltere Merkez Bankasının politika faiz oranlarını düşürme konusundaki hareket alanını sınırlayacak.

Trump'ın ticaret politikası kapsamında uygulamaya koyduğu geçici küresel tarifede sona yaklaşıldı.

Yönetimin, ABD Yüksek Mahkemesinin Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası'na dayandırılarak uygulanan tarifelerin yasaya aykırı olduğuna hükmetmesinin ardından 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 122. Bölümü uyarınca uyguladığı yüzde 10 oranındaki küresel tarifenin süresi 24 Temmuz Cuma günü sona erecek.

ABD Başkanı Trump, Yüksek Mahkeme'nin 20 Şubat'ta açıkladığı tarifelerle ilgili kararının ardından geçici çözüm olarak 122. Bölüm kapsamındaki yetkisini kullanmıştı.

Söz konusu düzenleme kapsamında, neredeyse tüm ülkelerden ithal edilen ürünler için 24 Şubat'tan itibaren yüzde 10 gümrük vergisi uygulanmaya başlanmıştı.

1974 Ticaret Yasası'nın 122. Bölümü, başkana ödemeler dengesi sorunlarıyla mücadele amacıyla geçici gümrük vergileri uygulama yetkisi verirken bu yetkinin Kongre tarafından uzatılmadığı sürece 150 günle sınırlı olması nedeniyle Trump yönetiminin tarife rejiminde hukuki dayanak arayışı yeniden gündeme geldi.

- 301. Bölüm soruşturmaları kapsamında yeni adımlar atılması bekleniyor

Trump yönetiminin, süresi dolacak tarifenin yerine daha kalıcı bir sistem oluşturmak amacıyla 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 301. Bölümü başta olmak üzere farklı hukuki araçlara başvurması beklenirken, mevcut tarife seviyelerinin büyük ölçüde korunacağı öngörülüyor.

Söz konusu yasanın 301. Bölümü, ABD Ticaret Temsilciliğine (USTR) ticaret anlaşmalarını ihlal eden veya ABD ticaretini dezavantajlı duruma düşüren yabancı ticaret uygulamalarını soruşturma yetkisi veriyor.

Soruşturmada haksız ticaret uygulamalarının tespit edilmesi halinde yürütme organı, gümrük vergileri dahil çeşitli ticaret önlemleri alabiliyor.

ABD yönetimi, halihazırda 301. Bölüm kapsamında çeşitli soruşturmalar yürütüyor.

Bu kapsamda USTR, mart ayında ilk olarak Çin, Avrupa Birliği (AB), Meksika ve Hindistan'ın da aralarında bulunduğu 16 ekonominin imalat sektöründe yapısal aşırı kapasite ve üretime ilişkin politika ve uygulamalarına yönelik soruşturma başlatmıştı.

Ardından zorla çalıştırma yoluyla üretilen malların ithalatını yasaklamada ve bu yasağı etkin şekilde uygulamada yetersiz kaldıkları gerekçesiyle 60 ticaret ortağı hakkında da soruşturmaya gidilmişti.

Çin, Avrupa Birliği (AB), Kanada, Meksika, Brezilya, Hindistan, Japonya, Rusya, Suudi Arabistan, Güney Kore, İsviçre, Norveç, Tayvan, Birleşik Krallık ve Türkiye, hakkında soruşturma yürütülen ticaret ortakları arasında yer almıştı.

USTR, "zorla çalıştırma" konusunda yürütülen soruşturmanın bulgularını ve eylem önerilerini haziran ayında açıklamıştı. Soruşturmaya ilişkin ön bulgularda, ABD'nin 60 ticaret ortağından ithal edilen ürünlere yüzde 10 ile yüzde 12,5 oranında ek gümrük vergisi uygulanması önerilmişti.

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, 21 Temmuz'da katıldığı bir televizyon yayınında, "zorla çalıştırma" gerekçesiyle 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 301. Bölümü kapsamında yürütülen ve 60 ülkeyi kapsayan soruşturmaya işaret ederek, "Yakında bazı adımlar atılmasını bekliyoruz." dedi. Greer, söz konusu soruşturmanın, ABD'nin ticaretinin yaklaşık yüzde 99'unu kapsadığını belirtti.

- Ortalama tarife oranında büyük değişiklik beklenmiyor

Trump yönetiminin 301. Bölüm kapsamında yürüttüğü soruşturmalar sonucunda yeni tarifeler uygulamaya koyması halinde ABD'nin ortalama tarife seviyesinde kısa vadede büyük bir değişiklik beklenmiyor.

Yale Üniversitesine bağlı Bütçe Laboratuvarı (Budget Lab) verilerine göre, 21 Temmuz itibarıyla ortalama tarife oranı yüzde 12,1 seviyesinde.

122. Bölüm uyarınca uygulanan tarifenin sona erme süresi de dahil mevcut yasalar kapsamında söz konusu oranın bu yıl sonunda yüzde 9,8'e gerilemesi bekleniyor. Buna karşılık yönetimin daha önce açıkladığı ancak henüz uygulamaya koymadığı 301. Bölüm kapsamında tarife uygulaması halinde yıl sonundaki ortalama tarife oranının yüzde 12,8 seviyesinde olması öngörülüyor.

- Trump tarife tehditlerini sürdürürken belirsizlik devam ediyor

ABD'de geçici küresel tarifenin süresinin dolmasıyla birlikte ticaret gündeminde yaklaşık 5 aylık sakinliğin sonuna gelinirken yeni bir belirsizlik dönemine giriliyor.

Uzmanlar, hukuki dayanak değişse bile Trump yönetiminin ticaretteki korumacı politikasının devam edeceği görüşünde birleşiyor. ABD Başkanı Trump, çeşitli ülkelere yönelik tarife tehditlerini sürdürüyor.

Trump, son olarak 17 Temmuz'da Kanada'yı orman yangınları ve bu yangınların ABD'de yol açtığı hava kirliliğinden sorumlu tutarak, "bu kirliliğin maliyetinin" ülkenin ödediği gümrük vergilerine eklenmesi gerektiğini belirtti.

ABD Başkanı, 20 Temmuz'da da Kanada'nın ABD'de üretilen otomobiller, alkollü içecekler ve süt ürünlerine "ayrımcı" uygulamalarda bulunduğunu öne sürerek, 1930 tarihli Tarife Yasası'nın 338. Bölümü uyarınca Kanada menşeli belirli ürünlere yüzde 50 oranında ek gümrük vergisi uygulanmasını öngören 3 ayrı başkanlık bildirisini imzaladı.

Kanada'dan ithal edilen bazı mallara yönelik yeni tarifenin 19 Ağustos'ta yürürlüğe girmesi beklenirken, Trump'ın bu ülkeye dönük son adımıyla ABD-Meksika-Kanada Anlaşması'nın (USMCA) gözden geçirilme sürecinde pazarlık gücü sağlamayı amaçladığı düşünülüyor.

Öte yandan, Trump yönetimi, 15 Temmuz'da da "Amerikan ticaretine zarar veren haksız uygulamaları" gerekçe göstererek 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 301. Bölümü uyarınca Brezilya'nın belirli mallarına yüzde 25 oranında gümrük vergisi uygulama kararı aldı.

- Mevcut tarifelerin hanehalkına maliyeti yıllık yaklaşık 550 dolar

Trump'ın tarife politikalarının ABD ekonomisi üzerindeki etkileri de yakından takip ediliyor.

Budget Lab verilerine göre, mevcut düzenlemelere dayalı tarife politikasının nihai tüketici fiyatları üzerindeki etkisinin yaklaşık yüzde 0,4 düzeyinde olduğu tahmin ediliyor.

301. Bölüm kapsamında gümrük vergilerinin uygulanması halinde ise bu oranın iki katından yüksek olacağı belirtiliyor.

Tarifelerin hanehalkı üzerindeki maliyetinin mevcut durumda yıllık yaklaşık 550 dolar olduğu, 301. Bölüm uyarınca tarifelerin uygulanması halinde ise 1.100 dolar seviyesine çıkabileceği tahmin ediliyor.

Gelecek 10 yılda mevcut yasa kapsamındaki gümrük vergilerinin yaklaşık 1,3 trilyon dolar gelir sağlayacağı öngörülüyor. Bu tutarın, 301. Bölüm kapsamında tarifelerin uygulanması durumunda yaklaşık 2 trilyon dolar olacağı hesaplanıyor.

ABD Temsilciler Meclisinde, savunmanın güçlendirilmesi, çiftçilere yardım ve seçmen kayıt kurallarının sıkılaştırılmasına ilişkin değişiklikleri içeren 95 milyar dolarlık bütçe teklifi oylandı.

Buna göre söz konusu teklif, 214 "hayır" oyuna karşı 216 "evet" oyuyla kabul edildi. Hayır oyu verenlerin içinde Demokratların yanı sıra 2 Cumhuriyetçi de yer aldı.

ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin İran'a saldırılarının fonlanmasında "ilk adım" olarak görülen teklif, şu anda yalnızca bir "plan" aşamasında.

Söz konusu teklifin Senato'da da oylanması gerekirken, oradaki akıbetinin ne olacağı belirsizliğini koruyor.

Tesla, 2026 yılının nisan-haziran dönemine ilişkin bilançosunu açıkladı.

Buna göre, şirketin toplam geliri ikinci çeyrekte yıllık bazda yüzde 26 artarak 28,2 milyar dolara ulaştı. Tesla, 2025'in aynı döneminde 22,5 milyar dolar gelir elde etmişti.

Elektrikli otomobil üreticisinin net karı ise ikinci çeyrekte yıllık bazda yüzde 5 azalarak 1,11 milyar dolara geriledi. Şirket, geçen yılın ikinci çeyreğinde 1,17 milyar dolar net kar bildirmişti.

Tesla'nın geçen yılın ikinci çeyreğinde 40 sent olan düzeltilmiş hisse başına karı, bu yılın aynı döneminde 33 sente geriledi.

Şirketin bu dönemde karı, beklentilerin altında kalırken geliri beklentileri aştı.

Yapay zeka, otonom sürüş ve üretim altyapısına yönelik yatırımlarını artıran Tesla'nın bu dönemdeki sermaye harcamaları yıllık yüzde 142 artışla 5,79 milyar dolara yükselirken, serbest nakit akışı eksi 1,09 milyar dolar olarak kaydedildi.

Tesla, 2 Temmuz'da yaptığı açıklamada, bu yılın ikinci çeyreğinde 451 bin 758 araç ürettiğini ve küresel teslimatlarının yıllık bazda yüzde 25 artışla 480 bin 126'ya ulaştığını duyurmuştu.

Google'ın ana kuruluşu Alphabet, 2026'nın nisan-haziran dönemine ilişkin bilançosunu açıkladı.

Buna göre, şirketin yılın ikinci çeyreğindeki geliri, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 24 artarak 119,8 milyar dolara yükseldi. Alphabet, 2025'in ikinci çeyreğinde 96,4 milyar dolar gelir sağlamıştı.

Şirketin net karı da aynı dönemde yüzde 298 artışla 112,1 milyar dolara ulaştı. Alphabet, geçen yılın ikinci çeyreğinde 28,2 milyar dolar net kar elde etmişti.

Firmanın geçen yılın ikinci çeyreğinde 2,31 dolar olan hisse başına karı ise bu yılın aynı döneminde 9,11 dolara çıktı.

Alphabet Üst Yöneticisi Sundar Pichai, finansal sonuçlara ilişkin değerlendirmesinde, "Yapay zeka yatırımlarımız, işimizin her alanında nelerin mümkün olduğunu yeniden tanımlıyor." ifadesini kullandı.

Yapay zeka altyapısı ve çözümlerine yönelik talebin etkisiyle Google Cloud gelirlerinin yüzde 82 büyüdüğüne dikkati çeken Pichai, Gemini uygulamasının aylık 950 milyon aktif kullanıcıya ulaştığını kaydetti.

ABD ile İran arasında devam eden çatışmaların etkisiyle küresel petrol tedarikinin merkez noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'ndan ticari gemi geçişleri neredeyse durma noktası geldi.

Buna bağlı olarak petrol fiyatlarında yükselişler devam ederken küresel enerji arzı ve deniz yolu taşımacılığında aksamalar meydana geliyor. Brent petrol 90 dolar seviyelerine yakın seyrederken, küresel deniz taşımacılığında yaşanan aksamalar navlun ve savaş riski primlerinde sert yükselişlere neden oldu.

Bölgede ABD ile İran arasındaki gerilim tırmanarak sürerken Yemen'deki Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik abluka kararı Hürmüz'den sonra Babülmendep Boğazı'nda tansiyonu artırdı.

Husiler, Suudi Arabistan'ın İran'daki bir cenaze töreninden dönen Husi liderlerini taşıyan uçağı hedef almak amacıyla Sana Uluslararası Havalimanı'na hava saldırısı düzenlediğini öne sürdü. Bunun üzerine misillemede bulunan Husiler, Suudi Arabistan'daki Abha Uluslararası Havalimanı'nı füze ve insansız hava araçları (İHA) ile hedef aldı.

Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun Yemen hava sahası ve limanları üzerindeki abluka kısıtlamalarına tepki gösteren Husiler, "Ablukaya ablukayla karşılık vereceğiz" mesajını paylaştı.

Bu gelişmelere paralel olarak Yemen'deki İran destekli Husiler, Suudi Arabistan'a karşı "deniz ablukası uygulamaya başladıklarını" duyurdu. Husilerin açıklamasının ardından enerji maliyetlerinin yükseleceğine yönelik endişeler artarken, küresel deniz taşımacılığında Hürmüz kaynaklı aksamalar ve maliyet artışlarının Babülmendep'e sıçraması endişeleri körükledi.

- Babülmendep Boğazı'ndan geçen ham petrol tankeri sayısı azaldı

Husilerin abluka açıklaması sonrası Babülmendep Boğazı'ndan geçen ham petrol tankeri sayısı yüzde 69 azaldı. 20 Temmuz'da boğazdan geçen gemi sayısı 16 iken, 21 Temmuz'da 5'e geriledi. Bugün ise şu ana kadar 9 gemi geçiş yaptı.

Hürmüz'de ise dün 1 ham petrol tankerinin boğazdan geçtiği görülürken, önceki 5 gün gemi geçişi olmadı.

- "Babülmendep Boğazı geçişleri için riskleri anında yükseldi"

ING Group Kıdemli Ulaşım ve Lojistik Sektör Ekonomisti Rico Luman, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, Husilerin bu açıklamasının henüz yeni bir saldırı gerçekleşmemiş olsa dahi Babülmendep Boğazı geçişleri için riskleri anında yükselttiğini söyledi.

Luman, navlun ve sigorta primlerinin halihazırda fırladığını ve bu durumun doğrudan daha yüksek maliyetlere yol açtığını belirterek şunları kaydetti:

"Yanbu Limanı'nın Suudi Arabistan için alternatif bir ihracat merkezi olarak çok daha yoğun bir şekilde kullanılması, petrol piyasaları üzerindeki baskıyı daha da artırmakta. Bu tehdidi bertaraf etmek amacıyla kuzeye doğru Afrika'yı dolaşarak Akdeniz'e ulaşmak ise çok daha fazla zaman alacaktır. Konteyner taşımacılığı açısından bu durum geçiş planlarını yeniden başlatma kararlarının ertelenmesine neden olabilir, Maersk ve Hapag Lloyd Kızıldeniz üzerinden bazı seferleri henüz yeni başlatmıştı. Bu da neticede Afrika çevresindeki rotanın uzatılmasına ve yolun uzamasına yol açacak."

İngiltere Ulusal İstatistik Ofisi (ONS), haziran ayına ilişkin enflasyon rakamlarını açıkladı. Buna göre, ülkede yıllık enflasyon haziranda yüzde 2,6 olarak hesaplandı. Beklenti, yıllık enflasyonun yüzde 2,7 olacağı yönündeydi. Enflasyon mayısta yüzde 2,8 hesaplanmıştı.

Böylece haziranda ölçülen yüzde 2,6'lık yıllık enflasyon Mart 2025'ten beri görülen en düşük seviye oldu.

Enerji ve gıda fiyatları hariç tutulan çekirdek enflasyon ise yıllık bazda yüzde 2,6 ile yatay seyir izlerken, hizmet sektörü enflasyonu mayıstaki yüzde 3,7 seviyesinden haziranda yüzde 3,6 seviyesine yavaşladı.

İngiltere'de aylık enflasyon ise yüzde 0,1 oldu. Aylık enflasyona en büyük aşağı yönlü katkı ulaşım ve gıda fiyatlarındaki düşüşten geldi.

ONS Başekonomisti Grant Fitzner, verilere ilişkin değerlendirmesinde, haziranda gıda fiyatlarının yanı sıra giyim sektöründeki fiyatların da azaldığını belirterek, petrol fiyatlarındaki gerilemenin etkisiyle ham madde maliyetlerinin ocak ayından beri ilk kez gerilediğini ifade etti.

Hegseth, Genelkurmay Başkanı Dan Caine ve Tarım Bakanı Brooke Rollins ile birlikte, Savunma Bakanlığı (Pentagon) için istenen ek bütçe konusunda ABD Senatosu Ödenekler Komitesi üyelerinin sorularını cevapladı.

"Bildiğiniz üzere, cesur ve hızlı adımlar atılması gereken tehlikeli bir dünyada yaşıyoruz. 2026 mali yılına yönelik bu ek ödenek talebinin nedeni de budur." diyen Hegseth, söz konusu bütçe talebini, Savunma Bakanlığının "acil ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik elzem ve ivedi bir kaynak takviyesi" olarak değerlendirdi.

Hegseth, bu ek finansman talebinin mevcut kaynakların yerini tutacak bir alternatif olmadığını dile getirerek, "Aynı zamanda farklı bir dönemdeyiz. Teknoloji, işlem gücü, yapay zeka, otonom sistemler ve uzay alanlarında kritik yatırımları hemen yapmazsak, hareketsiz kalma lüksümüz olmaz. Halihazırda bu tür yatırımları yapan hasımlarımız bizi geride bırakabilir." diye konuştu.

Savunma Bakanı, Demokrat Senatör Dick Durbin'in İran savaşının maliyetini sorması üzerine, "Bugün itibarıyla 37 milyar 500 milyon dolar." yanıtını verdi.

Söz konusu fonların sağlanmaması durumunda askerlerin maaşlarının ödenemeyebileceğini ifade eden Hegseth, ayrıca ABD ordusunun "ekipman ve mühimmatı hızla yenileme ve hayati operasyonları kesintisiz sürdürme kabiliyetini tehdit edecek" kritik eksikliklerle karşı karşıya kalabileceğini öne sürdü.

Hegseth'in açılış konuşması 4 kez protesto edildi

ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin ek ödenek talebine odaklanan oturumda Savunma Bakanı Hegseth'in Senatodaki açılış konuşması savaş karşıtları tarafından protesto edildi.

Hegseth henüz ilk cümlesinde salondaki bazı savaş karşıtları tarafından protesto edilirken, kısa aralıklarla 4 kez protestocular tarafından susturuldu.

Savaş karşıtı protestocular hızla salondan çıkarılırken, "Masum çocukları bombalamayı durdurun." sözleri duyuldu.

Trump yönetiminin savaş için Kongreden izin almaması eleştirildi

Senato Ödenekler Komitesi Başkan Yardımcısı Patty Murray, İran'a karşı başlatılan savaşın Trump yönetiminin kendi tercihi olduğunu söyledi.

Murray Cumhuriyetçi hükümeti, Kongre onayı olmaksızın İran'la savaşa girdiği için eleştirdiği konuşmasında, Trump yönetiminin "kendi tercihiyle bir savaş başlattığını" ifade etti.

Trump'ın Amerikan halkına bu konuda bir gerekçe sunmadığını ve ortaya çıkan bedelin "felaket" düzeyinde olduğunu belirten Murray, çatışmalarda ABD askerlerinin öldüğünü hatırlattı.

Murray, "Bu, Başkan (Trump) sağlık hizmetlerini, çocuk bakımını ve barınmayı karşılayacak bütçemiz olmadığını söylüyor ama nedense yeni bir savaşa her zaman bütçe bulabiliyor. Bunun için bir fiyat etiketi söz konusu değil." diye ekledi.

Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda konuya ilişkin açıklamalarda bulundu.

ABD'ye getirilen tüm jenerik ilaçlar için 1 Ağustos itibarıyla gümrük vergisi oranının iki yıllık bir süre boyunca yüzde 0 olarak uygulanmaya devam edeceğini belirten Trump, bu sürenin ardından vergi oranının bir yıl boyunca yüzde 100'e, sonrasında ise yüzde 200'e yükseltileceğini aktardı.

Trump, bunun jenerik ilaç üretiminin ABD'ye geri taşınmasını sağlamak amacıyla yapıldığını, belirtilen süre içinde fabrika ve ekipman yatırımı yapmamayı tercih eden şirketlere yaptırım uygulanacağını kaydetti.

Politikanın amacının "ABD halkını korumak" olduğunu savunan Trump, patentli, markalı veya inovatif ilaçlara yönelik mevcut politikanın aynı şekilde devam edeceğini belirtti.

Trump, "ABD'nin dört bir yanında, daha önce hiç görülmemiş düzeyde ilaç üretim tesisleri inşa ediliyor." ifadelerini kullandı.

Fars Haber Ajansına göre, Bane Kaymakamı Muhammed Rızayi, ABD güçlerinin ilçeye hava saldırısı düzenlediğini söyledi.

Hemedan Valiliğinden yapılan açıklamada ise Kebuder Aheng ilçesinin ABD güçleri tarafından hedef alındığı kaydedildi.

Saldırılardaki can ve mal kaybına ilişkin henüz açıklama yapılmadı.

ABD'nin gece saatlerinde saldırı başlattığını duyurmasının ardından İran'ın farklı bölgelerinden çok sayıda patlama sesi duyulduğu bildirilmişti.

Huzistan, Sistan-Belucistan, Hürmüzgan, Buşehr, Kirmanşah eyaletlerinin çeşitli bölgeleri ve Tebriz kenti ABD'nin füze ve hava saldırılarının hedefi olmuştu.

İran Ordusundan yapılan açıklamada, "Yıldırım Operasyonu"nun 21'inci dalgası kapsamında gerçekleştirilen saldırının, ABD'nin İran topraklarına saldırılarına misilleme olarak düzenlendiği ifade edildi.

Açıklamada, Kuveyt'in batısındaki Ed-Doha Askeri Üssü'nde bulunan ABD Kara Kuvvetleri Komutanlığının mühimmat depoları ve lojistik ekipmanlarının kamikaze İHA saldırısıyla hedef alındığı öne sürüldü.

ABD'nin gece İran'a saldırı başlattığını duyurmasının ardından ülkenin farklı bölgelerinden çok sayıda patlama sesi duyulduğu bildirilmişti.

Huzistan, Sistan-Belucistan, Hürmüzgan, Buşehr, Kirmanşah, Hemedan, Kürdistan eyaletlerinin çeşitli bölgeleri ve Tebriz kenti ABD'nin füze ve hava saldırılarının hedefi olmuştu.

İngiltere Ulusal İstatistik Ofisi (ONS), mart-mayıs dönemini kapsayan üç aya ilişkin işgücü piyasası verilerini açıkladı.

Buna göre, ülkede işsizlik bu dönemde yüzde 4,9 olarak hesaplandı. İşsizlik oranı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 0,2 artarken, şubat-nisan dönemini kapsayan üç aya göre değişiklik göstermedi.

ONS Ekonomik İstatistikler Direktörü Liz McKeown, verilere ilişkin değerlendirmesinde, işgücü piyasasının "görece istikrarlı" bir resim çizdiğini belirterek, işgücü, işsizlik ve ekonomik aktiviteye katılmayanların oranının son çeyrekte neredeyse yatay seyrettiğini ifade etti.

Özel sektörde çalışanların düzenli maaşlarındaki yıllık artışın mart-mayıs döneminde 2020'den beri ilk kez yüzde 3'ün altına düştüğünü kaydeden McKeown, kamudaki düzenli maaş artışlarının yüksek kalmaya devam ettiğini dile getirdi.

Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump'ın, Kanada'nın ABD ticaretine yönelik "ayrımcı" uygulamalarına karşılık olarak 1930 tarihli Tarife Yasası'nın 338. Bölümü uyarınca Kanada menşeli belirli ürünlere yüzde 50 oranında ek gümrük vergisi uygulanmasını öngören üç ayrı başkanlık bildirisini imzaladığı belirtildi.

Açıklamada, söz konusu adımla Kanada'nın ABD ticaretine yönelik "ayrımcı muamelesinden" kaynaklanan yük ve dezavantajın dengelenmesinin, otomobiller, alkollü içecekler ve süt ürünleri gibi kritik Amerikan ihracat kalemleri için eşit rekabet koşullarının sağlanmasının amaçlandığı ifade edildi.

Her bir bildirinin Kanada'dan ithal edilen farklı ürün gruplarına yüzde 50 oranında ek vergi getirdiği belirtilen açıklamada, bu kapsamda şaraptan hokey sopalarına ve çimentoya kadar çeşitli ürünlerin bulunduğu kaydedildi.

Açıklamada, söz konusu tarifenin bir ürünün ABD-Meksika-Kanada Anlaşması (USMCA) kapsamında olup olmadığına bakılmaksızın tüm ilgili mallara uygulanacağı bildirildi.

Beyaz Saray'ın açıklamasında, enerji ürünleri, potas, 232. Bölüm kapsamında tarifeye tabi ürünler ile balık veya kritik mineraller gibi bazı ürünlerin uygulama dışında tutulacağı belirtildi.

- Yeni tarife 19 Ağustos'ta yürürlüğe girecek

Açıklamada ayrıca, söz konusu tarifenin başkanlık bildirilerinin imzalanmasından 30 gün sonra yani 19 Ağustos'ta yürürlüğe gireceği kaydedildi.

Tarifenin gerekçelerine de değinilen açıklamada, Kanada'nın ABD'den ithal edilen otomobillere belirli tarifeler ve kotalar uygularken, diğer ülkelerden yapılan ithalatlara aynı uygulamaları getirmediği ifade edildi.

Açıklamada, Nisan 2025-Mart 2026 döneminde Kanada'nın ABD'den yaptığı motorlu araç ithalatının 2024-2025 döneminin aynı zaman aralığına kıyasla yaklaşık yüzde 22 azaldığı kaydedildi.

Kanada'da eyalet ve bölgelerin çoğunun ABD menşeli alkollü içeceklerin satın alınmasını, dağıtımını veya perakende satışını durdurduğuna işaret edilen açıklamada, Mart 2025-Şubat 2026 döneminde Kanada'nın ABD'den yaptığı alkollü içecek ithalatının yıllık bazda yaklaşık yüzde 81 azaldığı bilgisi paylaşıldı.

Açıklamada, Kanada'nın "karmaşık ve korumacı" olarak tanımlanan süt ürünleri sistemi de yeni tarifenin gerekçeleri arasında gösterildi.

Shakhsanam KURBANOVA

Gazze Şeridi'nde resmî olarak yürürlükte olan ateşkes, sahada büyük ölçüde işlemiyor. Filistin makamlarının güncel verilerine göre, anlaşmanın imzalandığı günden bu yana bölgede binden fazla can kaybı yaşandı; insani örgütler ise durumu "kâğıt üzerinde ateşkes, fiiliyatta çatışma" sözleriyle özetliyor.

Gazze Şeridi'ndeki çatışmaları durdurmayı amaçlayan ateşkes anlaşması 10 Ekim 2025'te yürürlüğe girmişti. Ancak aradan geçen dokuz aya rağmen, bölgedeki sivillerin günlük yaşamı bombardıman, topçu atışı ve nokta operasyonlarıyla şekillenmeye devam ediyor. Gazze Şeridi'ndeki Filistin Hükümeti Medya Ofisi'nin yayımladığı son rapora göre, İsrail ordusu ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana bölgede 3 bin 600'ün üzerinde ihlal gerçekleştirdi.

RAKAMLARLA DOKUZ AYIN BİLANÇOSU

Filistin makamlarının derlediği veriler, ateşkes sürecinin resmî söylemle sahadaki gerçeklik arasındaki farkı somut biçimde ortaya koyuyor. Rapora göre, anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten bu yana en az bin 110 kişi hayatını kaybetti, yaklaşık 3 bin 600 kişi yaralandı ve 142 Filistinli bölgede alıkonuldu.

SON GÜNLERDE ART ARDA SALDIRILAR

Geride kalan hafta, ateşkese rağmen süren saldırıların yoğunlaştığı bir dönem oldu. 19 Temmuz Pazar günü İsrail topçu birlikleri, Gazze kentinin doğusundaki Zeytun Mahallesi'ni hedef aldı; sağlık kaynakları saldırıda biri kadın olmak üzere 3 Filistinlinin hayatını kaybettiğini, çok sayıda kişinin de yaralandığını aktardı. Bir gün önce, 17 Temmuz'da ise Han Yunus'un batısındaki El-Mavasi bölgesinde bir aracı hedef alan hava saldırısında 5 kişi hayatını kaybetmişti.

Bu saldırılar tekil vakalar değil. 12 Temmuz'da Sabra Mahallesi'ne düzenlenen İHA saldırısında 4 sivil hayatını kaybetmiş, 14 Temmuz'da Tel el-Heva ve Selahaddin Caddesi çevresindeki saldırılarda ölü ve yaralılar bildirilmişti. Aynı günlerde Gazze kentinin kuzeyindeki Tuffah ve Cibaliye mahallelerinde İsrail güçlerinin evleri patlayıcılarla kullanılamaz hale getirdiği yönünde haberler de yer aldı.

ARABULUCULAR NE DİYOR?

Filistin makamları, ateşkesin garantör ve arabulucu ülkelerine çağrıda bulunarak İsrail'in anlaşmanın tüm maddelerine uymaya zorlanmasını istedi. Bölgedeki insan hakları örgütleri ise süregelen saldırıları, imzalanan metnin sahada karşılığının bulunmadığının kanıtı olarak gösteriyor ve gündelik yaşamın yıkım, belirsizlik ile arama-kurtarma çalışmaları etrafında şekillendiğini aktarıyor.

Sahadaki tablo, insani yardım erişimi açısından da kırılgan görünüyor. Sivil savunma ekipleri, güvenlik koşullarının yetersizliği nedeniyle enkaz altındaki kayıpları çıkarma çalışmalarında zorlanıyor; bölgede gıda kıtlığı ve yıkımın sürdüğü aktarılıyor.

SONUÇ: KAĞITTAKİ ANLAŞMA, SAHADAKİ GERÇEKLİK

Dokuz ay önce imzalanan ateşkes, uluslararası kamuoyunda çatışmaların sona erdiği bir dönüm noktası olarak sunulmuştu. Ancak güncel veriler, anlaşmanın sahada beklenen etkiyi henüz göstermediğini ortaya koyuyor. Bölgedeki insani durumun seyri, önümüzdeki günlerde arabulucu ülkelerin baskısının artıp artmayacağına ve tarafların anlaşmanın maddelerine ne ölçüde uyacağına bağlı olarak şekillenecek.

İsrail basınından Kanal 13 televizyonunun haberinde, Trump’ın arabulucu ülkelere gönderdiği iddia edilen mesaja yer verildi.

Haberde, Trump'ın arabulucu ülkelere ilettiği mesajda, "Bu hafta ateşkes sağlanamazsa tırmanışa hazırlanın." ifadesinin yer aldığı öne sürüldü.

Ayrıca haberde, Katar'ın ateşkes karşılığında Hürmüz Boğazı'nın İran'ın kontrolünde 10 gün süreyle deniz taşımacılığına açılmasını taraflara teklif ettiği de öne sürüldü.

Doha'da önerilen taslağın, ABD'nin, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz taşımacılığı güzergahlarının yeniden açılması karşılığında İran'a yönelik saldırıları durdurmasını içerdiği aktarıldı.

Yine Kanal 13'e konuşan ABD'li üst düzey bir yetkili ise söz konusu taslağın kabul edilme ihtimalinin düşük olduğunu belirterek, "Anlaşma ihtimalinin düşük olduğunu düşünüyoruz." dedi.

Üst düzey bir İsrailli yetkili ise son 24 saatte gerilimin tırmanma ihtimalinin önemli ölçüde arttığını savundu.

Söz konusu İsrailli yetkili, İran'dan fırlatılan füzelerin Eilat kentine isabet etmesi halinde İsrail'in karşılık vermek zorunda kalabileceğini söyledi.

İsrail'in İran'dan gelebilecek füze saldırılarına karşı hazırlıklarını artırdığı kaydedilen haberde, Tahran'a da "Saldırı planları hazır." mesajı gönderildiği aktarıldı.

Almanya Federal İstatistik Ofisi (Destatis), haziran ayına ilişkin Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verilerini açıkladı.

Buna göre, ülkede üretici fiyatları haziranda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 1,8 artarken, aylık bazda yüzde 0,3 geriledi. Piyasa beklentisi, üretici fiyatlarının haziranda yıllık bazda yüzde 1,9 yükseleceği yönündeydi. Almanya'da üretici fiyatları, mayısta yüzde 2,2 artışla 2023 Mayıs'tan beri en hızlı artışı kaydetmişti.

Üretici fiyatlarında haziranda görülen artışın temel nedeni ara malları fiyatlarının yüzde 5,1 yükselmesi oldu. Enerji fiyatları ise haziranda yıllık bazda yüzde 0,4 artarken, aylık bazda yüzde 1,8 geriledi.

Orta Doğu'daki savaşın yol açtığı enerji krizi sonrası fiyatlarda keskin artış yaşanmış ancak ABD-İran arasında haziranda varılan mutabakatın ardından düşüş görülmüştü.

Almanya'da enerji fiyatları hariç tutulduğunda üretici fiyatlarındaki artış yıllık bazda yüzde 2,4 ve aylık bazda yüzde 0,2 olarak hesaplandı.

Hamaney'in resmi sosyal medya hesaplarından ABD ile imzalanan mutabakata ilişkin mesaj paylaşıldı.

Hamaney, mesajında "Büyük Şeytan'ın mutabakatı tekrar ihlal etmesi, ABD Başkanı'nın imzasının ne kadar değersiz ve geçersiz olduğu gerçeğini bir kez daha herkese ispatlamıştır. Zorbalık ve vahşet ABD zihniyetinin ayrılmaz parçasıdır." ifadesini kullandı.

İran halkının, yasama, yürütme ve yargı erki başkanlarına duyduğu güveni sürdüreceğini ve ulusal çıkarların korunması için sahada olmaya devam edeceğini belirten Hamaney, ülkede birlik ve beraberliğin korunmasının önemine işaret etti.

Hamaney, ABD'nin, "savaş çığırtkanlığına" devam etmesi halinde İran ve direniş cephesinin unutulmaz dersler vereceğini bilmesi gerektiğini, İran Silahlı Kuvvetlerinin son günlerde ortaya koyduğu girişimlerin bunun örneği olduğunu kaydetti.

Shakhsanam KURBANOVA

Ortadoğu’da yeniden alevlenen ABD-İran çatışması, dünyanın diğer ucunda Latin Amerika ekonomilerini iki farklı yönden aynı anda vuruyor. Washington’ın İran limanlarına yönelik deniz ablukasını yeniden başlatması ve karşılıklı saldırıların üçüncü güne taşınmasıyla birlikte Brent petrol geçtiğimiz hafta bir ayın en yüksek seviyesi olan varil başına 85,92 dolara kadar yükseldi; bu, şubat sonunda savaşın başlamasından bu yana yaşanan yüzde 19’luk artışın son halkasını oluşturuyor. Bölgenin büyük petrol ihracatçıları için bu tablo bir gelir şölenine dönüşürken, aynı fiyat artışı enflasyonu tetikleyerek merkez bankalarının işini zorlaştırıyor.

HÜRMÜZ’DE TRAFİK ÇÖKTÜ, FİYATLAR YÜKSELDİ

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın İran’daki askeri hedeflere yönelik saldırılarını art arda beşinci güne taşımasının ardından dünya petrolünün yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndan geçen tanker sayısı iki ayın en düşük seviyesine indi. Reuters’ın aktardığına göre, ABD’nin İran limanlarına yönelik ablukayı yeniden ilan etmesinin ardından boğazdan yalnızca yedi gemi geçiş yaparken, bir önceki gün bu sayı 13’tü. Uluslararası Enerji Ajansı, 2026 küresel petrol dengesini daha önce öngördüğü arzın üzerinde bir tablodan günlük 1,78 milyon varillik bir açığa çevirdiğini açıkladı ve ticari stokların hızla eridiği uyarısında bulundu.

Küresel petrol piyasalarında standart bir göstergesi olan Brent crude, eylül vadeli kontratlarda 8 saatlik dilimde yüzde 3,8’e varan artışla 85,92 dolara ulaşarak 15 Haziran’dan bu yana görülen en yüksek seviyeyi test etti; bu, bir önceki günkü yüzde 9,6’lık sıçramanın da üzerine eklendi. IMF’nin küresel büyüme tahminini yüzde 3,0’a indirirken küresel enflasyon beklentisini yüzde 4,7’ye yükseltmesinin arkasında da büyük ölçüde bu tablo yatıyor.

BREZİLYA, GUYANA VE KOLOMBİYA İÇİN BEKLENMEDİK GELİR

Hürmüz’deki kesintinin ardından alıcıların Ortadoğu’daki boğaz noktalarına bağımlı olmayan Brezilya ve Guyana gibi üreticilere yönelmesiyle Güney Amerika, 2026’da dünya genelinde en fazla yeni petrol ihracatı yaratan bölge konumuna yükseldi. Ocak-mayıs döneminde bölgenin ihracatı 155 milyon varil artarak bu artışa en büyük katkıyı sağlayan bölge olarak Kuzey Amerika’yı geride bıraktı. Bölgenin en büyük üreticisi Brezilya, günlük 5 milyon varil petrol eşdeğerinin üzerinde üretimini korurken bu rakam yıllık bazda yaklaşık yüzde 16 arttı. Nüfusu bir milyonun altında olan Guyana ise günlük 913 binin üzerinde varil üretimiyle dikkat çekiyor. Amerikalar Diyaloğu (Inter-American Dialogue) araştırma merkezine göre yüksek petrol fiyatları Brezilya, Guyana, Meksika ve Kolombiya gibi ihracatçılar için doğrudan bir kazanç anlamına gelirken, ulusal petrol şirketleri ve devlet hazineleri ihracat gelirlerindeki artıştan anında yararlanıyor.

Buna karşın tablo bölge genelinde tek tip değil. BM’nin Latin Amerika ve Karayipler Ekonomik Komisyonu (ECLAC), bölgedeki ülkelerin çoğunluğunun net hidrokarbon ithalatçısı olduğunu ve bu ülkelerin şokun her aktarım kanalından olumsuz etkilendiğini vurguluyor. Meksika, ham petrol ihracatçısı olmasına rağmen düşen üretimi ve yurt içi yakıt sübvansiyonlarının maliyeti nedeniyle bu windfall’ın dışında kalıyor; Fitch, ülkedeki net mali etkiyi "büyük ölçüde nötr" olarak değerlendiriyor.

BREZİLYA MERKEZ BANKASI FRENE BASTI

Petrol gelirlerindeki artışın gölgesinde kalan asıl sorun enflasyon. Brezilya Merkez Bankası’nın Para Politikası Kurulu (Copom), Haziran’daki toplantısında Brezilya ekonomisinde kullanılan temel gösterge faiz oranı (Selic) faizini çeyrek puan daha indirerek yüzde 14,25’e çekti; bu, mart ayında başlayan gevşeme döngüsünde art arda üçüncü indirim oldu ve oy birliğiyle alındı. Ancak kurul, mayıs ayında enflasyonun hem başlıkta hem de çekirdekte hızlanarak yüzde 1,5-4,5 aralığındaki hedefin üst sınırını aştığını belirterek daha önceki toplantılara kıyasla belirgin şekilde daha şahin bir ton benimsedi. Yıllık enflasyon mayısta yaklaşık yüzde 4,7 ile yüzde 3’lük hedefin oldukça üzerinde seyrediyor.

Kurul, kararına ilişkin açıklamasında Ortadoğu’daki çatışmaların derinliğinin ve süresinin faiz kalibrasyonundaki gelecek adımları belirleyeceğini vurgulayarak "sükûnet ve temkinlilik" çağrısında bulundu. Analiz şirketi FocusEconomics’e göre Copom, açık bir yol haritası vermekten kaçınarak gelecekteki adımları veriye bağlı tutuyor; EIU analistleri ise bankanın yıl sonuna kadar yalnızca bir kez daha, çeyrek puanlık bir indirime gideceğini öngörüyor. Kurulun bir sonraki toplantısı 3-4 Ağustos’ta gerçekleşecek. Bu temkinli duruşa rağmen Selic, halen büyük ekonomiler arasındaki en yüksek politika faizlerinden biri olmaya devam ediyor ve bu da ülkeyi getiri arayan yabancı yatırımcılar için cazip kılıyor.

BÖLGEYİ İKİYE BÖLEN ŞOK

Goldman Sachs, petrol şokunun etkisiyle Latin Amerika’nın 2026 büyüme tahminini yüzde 2’den yüzde 1,9’a indirirken, net enerji ithalatçısı olan Meksika ve Şili için tahminleri daha da sert şekilde aşağı yönlü revize etti; Meksika için büyüme beklentisi yüzde 1,3’e, Şili için yüzde 1,9’a çekildi. ECLAC ise bölge genelinde 2026 büyüme tahminini yüzde 2,2’ye indirirken enflasyonun yüzde 3 civarında seyredeceğini öngörüyor. Kurumun değerlendirmesine göre bölge, Basra Körfezi’ne sınırlı doğrudan ticari bağımlılığı ve içinde barındırdığı büyük hidrokarbon ihracatçıları sayesinde diğer bölgelere kıyasla şoku nispeten daha iyi karşılayabilecek konumda; ancak bu genel tablo, ülkeler arasındaki derin farklılıkları gizliyor.

Uzmanlar, riskin yalnızca doğrudan enerji faturasıyla sınırlı kalmadığını da vurguluyor. Rio Times Online’ın aktardığına göre, Hürmüz Boğazı’ndan geçen tankerler için savaş riski sigorta primleri, geminin değerinin yüzde 0,125’inden yüzde 0,2-0,4’üne kadar yükseldi; en büyük tankerler için bu, geçiş başına çeyrek milyon dolarlık ek maliyet anlamına geliyor. Bu maliyetlerin nihayetinde dünyanın bir yerinde bir hane halkının faturasına yansıdığı belirtiliyor. Ayrıca ABD 10 yıllık tahvil getirisinin 2007’den bu yana en yüksek seviyesine çıkması, bölge ekonomilerini sıkıştıran ikinci bir kanal olarak öne çıkıyor; bu da hem ihracatçı hem ithalatçı ülkeler için finansman koşullarını zorlaştırıyor.

Sonuç olarak analistler, Latin Amerika’nın bu krizden tek bir kazanan ya da kaybeden olarak çıkmayacağını, tablonun ülkeden ülkeye keskin farklılıklar göstereceğini vurguluyor: Brezilya, Guyana ve Kolombiya gibi ihracatçılar hazine gelirlerinde şişkinlik yaşarken, Meksika ve Şili gibi ithalatçılar hem büyüme kaybı hem de enflasyon baskısıyla aynı anda mücadele ediyor. Bölgenin ortak paydası ise şu: savaş Ortadoğu’da sürdükçe, Latin Amerika’nın hem kazananları hem kaybedenleri için belirsizlik derinleşmeye devam edecek.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), güçlerinin İran'ın askeri kabiliyetlerini başarıyla vurduğunu belirtirken, İran devlet medyası Hürmüz Boğazı'ndaki Keşm Adası'nın hedef alındığını duyurdu.

CENTCOM ayrıca, Cuma günü Ürdün'de iki ABD askerinin ölümüne yol açan saldırıdan sorumlu İran Devrim Muhafızları birliklerini de hedef aldığını açıkladı. Aynı saldırıda kaybolan bir asker de hala bulunamadı.

Son saldırılara karşılık olarak İran ordusu, Kuveyt'teki iki ABD üssüne insansız hava araçlarıyla saldırı düzenlediğini açıkladı.

ABD ve İran son günlerde birbirlerine yönelik saldırılarını artırırken, her iki taraf da kritik altyapıyı hedef almakla suçlanıyor.

İran'daki Tasnim Haber Ajansı'na göre Cumartesi günü Kuveyt'teki Amerikan askerî "Camp Udairi deposu ve Ali Al Salem Hava Üssü'ne intihar dronlarıyla büyük çaplı saldırılar" düzenlendi.

CENTCOM üst üste sekizinci gece gerçekleştirilen ABD saldırılarının, "İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemiciliği tehdit etme kapasitesini daha da zayıflatmak amacıyla" tasarlandığını duyurdu.

Açıklamada, saldırıların ayrıca "dün gece Ürdün'de Amerikan askerlerine saldırı düzenleyen İslam Devrim Muhafızları güçlerini süratle cezalandırmak" amacı taşıdığı belirtildi.

Bu gelişme, Washington'un İran limanlarına yönelik ablukasını yeniden yürürlüğe koyduğu ve Tahran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapattığını ilan ettiği, ön ateşkesin başlamasından bir aydan kısa süre sonra çökmesiyle yeniden alevlenen bir haftalık çatışmanın devamı oldu.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, askerlerinin ölümüne sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımla tepki gösterdi, "Yolunuz açık olsun kahramanlar. Fedakârlıkları kararlılığımızı daha da güçlendiriyor" dedi.

Bu ayın başlarında kaybolan bir Amerikan Deniz Kuvvetleri pilotunun öldüğünün ilan edilmesinin ardından, çatışmadaki ABD can kaybı 16'ya yükseldi. Bu, kayıp sayısında bu hafta içindeki ikinci artış oldu.

İran Sağlık Bakanlığı, son üç haftadaki ABD saldırılarında en az 50 kişinin öldüğünü ve 500'den fazla kişinin yaralandığını açıkladı.

ABD de İran da sivil altyapıyı hedef almakla suçlanıyor.

ABD bu suçlamaları reddederek, İran'ın köprüler ve bir tren istasyonunun vurulduğunu duyurmasının ardından "yalnızca askerî hedeflere ve askerî lojistik altyapıya saldırılar düzenlediğini" belirtti.

Cumartesi günü Körfez İşbirliği Konseyi, Kuveyt'in bir elektrik santrali ile bir su arıtma tesisinin vurulduğunu açıklamasının ardından Tahran'ı sivil altyapıyı hedef almakla suçladı.

Uluslararası hukuka göre sivillere veya sivil alanlara saldırmak savaş suçu.

Bununla birlikte bazı durumlarda bir köprü veya elektrik santrali gibi sivil tesisler, düşmanın savaş çabalarını desteklemek amacıyla kullanıldıklarında koruma statülerini kaybedebilir.

Washington ve Tahran haziran ayında savaşı sona erdirmeye yönelik geçici bir anlaşmaya vardı, ancak anlaşma birkaç hafta içinde çöktü.

Başkan Donald Trump 8 Temmuz'da anlaşmanın "sona erdiğini" ilan etti.

Cumartesi gecesi İran'ın Dini Lideri Mojtaba Hamaney yazılı bir açıklamada, Amerika'nın "anlaşmayı tekrar tekrar ihlal etmesinin temel bir gerçeği ortaya çıkardığını" söyledi ve ekledi:

"ABD başkanının imzası tamamen değersizdir ve güvenilirlikten yoksundur."

İran'ın Huzistan kenti yakınlarındaki Salend ilçesinde 5 büyüklüğünde deprem meydana geldi.

İran Ulusal Sismoloji Merkezinin verilerine göre, merkez üssü Huzistan eyaletine bağlı Salend ilçesi olan 5 büyüklüğündeki deprem, yerel saatle 05.55'te kaydedildi.

Depremin, Huzistan eyaletinin yönetim merkezi Ahvaz ile Endimeşk ve Dezful kentlerinde de hissedildiği, 8 kilometre derinlikte meydana geldiği bildirildi.

Şu ana kadar depreme ilişkin herhangi bir can kaybı veya hasar bilgisi paylaşılmazken, Kızılay ekiplerinin olası zararları tespit etmek amacıyla bölgeye sevk edildiği aktarıldı.

Uluslararası Para Fonu (IMF), Temmuz 2026 Dünya Ekonomik Görünüm (WEO) güncellemesinde küresel ekonominin dirençli kalmayı başardığını, ancak büyümenin belirgin şekilde yavaşladığını açıkladı.

IMF, 2026 ve 2027 yıllarına ilişkin küresel büyüme tahminlerini sırasıyla yüzde 3,0 ve yüzde 3,4 seviyesinde korurken, dünya ekonomisinin son iki yıldaki ortalama büyüme hızının altında kalacağını öngördü.

Raporda, Orta Doğu'da süren çatışmaların enerji maliyetleri üzerinden büyümeyi baskıladığına dikkat çekilirken, yapay zekâ yatırımlarındaki ivmenin ise özellikle teknoloji odaklı ekonomilere önemli katkı sağlamasının beklendiği ifade edildi.

IMF, Nisan ayında yayımladığı tahminlere kıyasla büyüme görünümünde önemli bir değişiklik yapmadı. Ancak küresel ekonominin son iki yıldaki performansına kıyasla daha düşük bir büyüme patikasına girdiğine dikkat çekti.

Rapora göre küresel ekonomi son dönemde yaşanan jeopolitik şoklara karşı beklenenden daha dayanıklı olsa da, yüksek enerji maliyetleri ve artan jeopolitik belirsizlikler büyüme üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor.

Buna karşın yapay zekâ yatırımlarının hızlanması, teknoloji sektörüne entegre ülkelerde ekonomik aktiviteyi destekleyen önemli bir unsur olarak öne çıkıyor.

IMF, küresel görünümü şekillendiren iki temel dinamiğe dikkat çekiyor. Bunlardan ilki, Orta Doğu'daki savaş nedeniyle ortaya çıkan arz şoku. Enerji fiyatlarındaki yükseliş özellikle petrol ve doğal gaz ithalatçısı ülkelerin büyümesini olumsuz etkiliyor.

İkinci unsur ise yapay zekâ kaynaklı teknoloji yatırımları. Yapay zekâya yönelik güçlü yatırım iştahı, yarı iletken üreticileri, yazılım sektörü ve teknoloji tedarik zincirlerine entegre ekonomiler için yeni büyüme alanları yaratıyor.

Bu nedenle küresel büyüme görünümü ülkeler arasında giderek daha farklı bir yapı sergiliyor. Enerji ithalatına bağımlı ekonomiler baskı altında kalırken, teknoloji odaklı ülkeler görece daha güçlü performans gösteriyor.

IMF'nin temel senaryosu, Orta Doğu'daki çatışmanın kontrollü kalacağı ve enerji piyasalarının zaman içinde normalleşeceği varsayımına dayanıyor.

Raporda, Hürmüz Boğazı'nın 2027 yılı Mart ayına kadar yeniden tam kapasiteyle işlemeye başlayacağı varsayımı da tahminlerin temelini oluşturuyor. Ancak savaşın uzaması veya enerji arzında yeni kesintiler yaşanması halinde küresel büyümenin mevcut tahminlerin altında kalabileceği uyarısı yapılıyor.

Raporun dikkat çeken başlıklarından biri de enflasyon görünümü oldu. IMF, küresel manşet enflasyonun 2025'teki yüzde 4,1 seviyesinden 2026 yılında yüzde 4,7'ye yükseleceğini, 2027 yılında ise yüzde 3,9'a gerileyeceğini tahmin ediyor.

Böylece 2024 başından bu yana devam eden dezenflasyon sürecinin geçici olarak kesintiye uğradığı değerlendirmesi yapılıyor.Kuruluşa göre bu bozulmanın temel nedeni yeniden yükselen enerji fiyatları. Petrol ve doğal gaz maliyetlerindeki artışın ulaştırmadan sanayiye kadar birçok sektörde fiyat baskısını artırması bekleniyor.

Enflasyondaki yeniden yükseliş beklentisi, büyük merkez bankalarının para politikasında da ihtiyatlı davranmayı sürdüreceğine işaret ediyor.

IMF, fiyat baskılarının hedef seviyelerin üzerinde kalması nedeniyle faiz indirimlerinin beklenenden daha yavaş ilerleyebileceğini değerlendiriyor.

Özellikle enerji fiyatlarının yüksek seyretmesi halinde para politikasında ilave sıkılaşma ihtimalinin tamamen ortadan kalkmadığına dikkat çekiliyor.

Raporda yapay zekâ, küresel ekonomi açısından en önemli pozitif unsur olarak öne çıkıyor.

Üretken yapay zekâ yatırımlarındaki artışın verimlilik kazanımlarını hızlandırması, teknoloji sektöründe yeni yatırımları teşvik etmesi ve küresel talebi desteklemesi bekleniyor.

Ancak IMF, bu olumlu etkinin bütün ülkelere eşit şekilde yayılmayacağını vurguluyor. Teknoloji üretim zincirlerine entegre ekonomiler önemli avantaj elde ederken, enerji maliyetlerine daha bağımlı ülkeler büyüme açısından geride kalabilir.