Türkiye’nin 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda, iklim değişikliğiyle mücadele yerel düzeyde daha planlı ve ölçülebilir hale getirilecek. İklim Kanunu kapsamında hazırlanan “Yerel İklim Değişikliği Eylem Planları ile İl İklim Değişikliği Koordinasyon Kurulları Hakkında Yönetmelik”, 4 Ağustos’ta Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle 81 ilin kendi iklim riskleri ve sera gazı emisyonları belirlenecek. Her il, bu veriler doğrultusunda emisyon azaltım hedeflerini ve hayata geçirilecek projeleri ortaya koyacak. Enerji, ulaşım, sanayi, tarım, su yönetimi ve şehircilik gibi alanlardaki politikaların iklim hedefleriyle uyumlu hale getirilmesi amaçlanıyor. Hazırlanacak sera gazı envanterleriyle binalar, ulaşım, sanayi ve atık gibi sektörlerin enerji tüketimleri ayrı ayrı değerlendirilecek. Böylece enerji verimliliği yatırımlarına ihtiyaç duyulan alanlar, yenilenebilir enerji kapasitesinin artırılabileceği bölgeler ve yüksek emisyon azaltımı sağlayacak projeler tespit edilecek. 

Belediye binalarında enerji verimliliği, çatı tipi güneş enerjisi sistemleri, elektrikli belediye araçları, toplu taşıma yatırımları ve atıktan enerji üretimi gibi projelerin enerji tasarrufu ve emisyon azaltımına katkısı ölçülecek. Yerel yönetimlerin planları hazırlayıp uygulayabilmesi için İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından teknik kılavuzlar hazırlanacak. Belediyelere sera gazı envanteri, iklim riskleri, izleme-değerlendirme ve iklim finansmanı konularında da teknik destek verilecek. Yönetmelik kapsamında her iklim eylemi için tahmini bütçe ve olası finansman kaynakları da planlama aşamasında belirlenecek. Böylece GES, enerji verimliliği, elektrikli ulaşım ve düşük karbonlu altyapı projelerinin maliyetleri ve uygulama takvimleri önceden ortaya konulacak. Düzenleme doğrudan yeni bir finansman fonu oluşturmasa da belediyelerin ulusal destekler, İller Bankası kaynakları, uluslararası finans kuruluşları ve hibe programlarına sunabileceği daha nitelikli proje portföyleri hazırlamasına katkı sağlayacak.

İLK PLANLAR 2028-2032 DÖNEMİNİ KAPSAYACAK

İl İklim Değişikliği Koordinasyon Kurulları, 31 Aralık 2026’ya kadar valilerin başkanlığında oluşturulacak. Belediyeler, kamu kurumları, üniversiteler ve ilgili kuruluşlar kurullarda yer alacak. İlk Yerel İklim Değişikliği Eylem Planları ise 2028-2032 dönemini kapsayacak ve 31 Aralık 2027’ye kadar karara bağlanacak. Planlar E-YİDEP sistemine aktarılacak ve İklim Portal üzerinden kamuoyuyla paylaşılacak. Planların uygulanması her yıl takip edilecek. Güneş enerjisi kapasitesi, yenilenebilir enerji üretimi, enerji tasarrufu, elektrikli araç sayısı, toplu taşıma kullanımı ve azaltılan sera gazı miktarı gibi göstergeler üzerinden ilerleme ölçülecek. Planlar 5 yılda bir güncellenecek, yıllık değerlendirme sonuçları ise kamuoyuna açıklanacak.