Tüm Kırtasiyeciler Derneği (TÜKİD), Avrupa Birliği (AB) ile Hindistan arasında gerçekleşen Serbest Ticaret Anlaşması’nın (STA) Türkiye ve kırtasiye sektörü açısından yakından izlenmesi gereken yapısal sonuçlar doğurduğuna dikkat çekti. Dünya ticaretinin yaklaşık beşte birini, dünya nüfusunun ise dörtte birini kapsayan bu anlaşmanın; Avrupa ile yoğun ticari ilişkilere sahip üçüncü ülkeler açısından dikkatle analiz edilmesi gerektiğini vurgulayan TÜKİD, ihracatının yaklaşık yüzde 40’ını AB pazarına gerçekleştiren Türkiye için gelişmenin kritik önemde olduğuna işaret etti. Hindistan’ın AB pazarına erişiminin daha da kolaylaşmasının, Türk ihracatçılarının mevcut pazar payı üzerinde ek bir baskı yaratma potansiyeli taşıdığı belirtildi. Türkiye’nin anlaşmanın tarafı olmamasına rağmen sonuçlarından doğrudan etkilendiğine dikkat çeken TÜKİD, Türkiye-AB Gümrük Birliği’nin sanayi ürünlerinde serbest dolaşım sağlarken; Türkiye’yi AB’nin üçüncü ülkelerle imzaladığı serbest ticaret anlaşmalarının karar alma mekanizmalarının dışında bıraktığını hatırlattı. 

İhracat odaklı firmaların rekabet koşullarını zorlaştırır

TÜKİD Yönetim Kurulu Başkanı Taha Keresteci, konuya ilişkin değerlendirmesinde, “AB-Hindistan Serbest Ticaret Anlaşması, Türkiye gibi AB ile yoğun ticari ilişkilere sahip ülkeler için sadece bir ticaret anlaşması değil; rekabet dengesini yeniden tanımlayan yapısal bir gelişmedir. İhracatının yaklaşık yüzde 40’ını AB pazarına yapan Türkiye açısından, Hindistan’ın AB pazarına daha avantajlı koşullarla erişiminin artması; özellikle fiyat rekabetinin yüksek olduğu sektörlerde Türk firmalarının pazar payı üzerinde ek bir baskı yaratma potansiyeli taşıyor” dedi. Keresteci, “Gümrük Birliği yükümlülükleri nedeniyle Türkiye, AB üzerinden gelen Hindistan menşeli ürünlere karşı gümrük vergisi uygulayamazken; Türkiye ile Hindistan arasında bir serbest ticaret anlaşması bulunmaması, Türk firmalarının Hint pazarına gümrüksüz erişim imkânı elde edememesi sonucunu doğuruyor. Bu asimetrik yapı, Türkiye açısından yapısal rekabet dezavantajı riskini de beraberinde getiriyor. Türkiye’nin Avrupa’ya coğrafi yakınlığı önemli avantaj; ancak lojistik altyapının güçlendirilmemesi ve taşıma maliyetlerinin düşürülmemesi durumunda, Hindistan’ın düşük maliyetli ve ölçek ekonomisine dayalı üretim yapısı AB pazarında Türkiye’ye kıyasla daha güçlü bir alternatif tedarik merkezi hâline gelebilir” diye konuştu.

TÜKİD: Pazar çeşitliliği daha da önemli hale geldi

Gümrük Birliği’nin Türkiye’ye belirli avantajlar sunduğunu vurgulayan Keresteci, “Teknik mevzuata uyum, üretim süreçlerinin uyumu ve coğrafi yakınlık gibi unsurlar, Türkiye’yi AB açısından önemli bir tedarik ortağı olarak konumlandırmaya devam ediyor. Ancak yeşil ve dijital dönüşüm süreçleri, sınırda karbon düzenlemesi ve AB’nin Hindistan, Güney Ortak Pazarı (MERCOSUR) ve diğer ülkelerle imzaladığı her yeni STA, Türkiye’nin AB içindeki görece ayrıcalıklı konumunu giderek zayıflatıyor” ifadelerini kullandı. TÜKİD, kırtasiye sektöründe rekabet gücünün korunması için 2026 döneminde ürün güvenliği, izlenebilirlik, sertifikasyon, sürdürülebilir ambalaj, markalaşma ve dijitalleşme odaklı uyum yatırımlarının hızlandırılmasının kritik önem taşıdığını vurguladı. TÜKİD; Avrupa pazarındaki artan rekabet baskısına karşı firmaların pazar çeşitliliğine; Orta Doğu, Afrika, Kuzey Amerika ve Körfez ülkelerinde yeni ihracat fırsatlarına yönelmesini önerdi.