Orta Doğu’da tırmanan savaş gerilimi yalnızca enerji piyasalarını değil, dünyanın en büyük ekonomisi olan ABD’nin iç piyasasını da sarsmaya başladı. Özellikle İran eksenli askeri operasyonların ardından artan savunma harcamaları, Amerikan ekonomisinde yeni bir mali baskı oluştururken, bunun ilk etkisi market fiyatlarında hissedildi.

Ekonomistler ve piyasa uzmanları, savaş ekonomisinin ABD’de en hızlı şekilde gıda fiyatları üzerinden hissedildiğini belirtiyor. Temel tüketim ürünlerinde yaşanan yükseliş, Amerikan halkının günlük yaşam maliyetini artırırken, enflasyon üzerindeki baskının da güçlenmesine neden oluyor. Özellikle sebze, et ve lojistik maliyetlerinde yaşanan artış dikkat çekiyor.

ABD’de savaşın maliyetine ilişkin farklı rakamlar gündeme gelirken, bağımsız analizlerde savunma ve operasyon giderlerinin 100 milyar doları aşabileceği ifade ediliyor. Pentagon daha düşük maliyet açıklamaları yaparken, Amerikan basınında yer alan değerlendirmelerde gerçek harcamanın resmi rakamların çok üzerinde olduğu öne sürülüyor.

Uzmanlara göre savaş dönemlerinde yalnızca enerji değil, taşımacılık, tarım ve tedarik zinciri maliyetleri de hızla yükseliyor. Bu durum doğrudan market raflarına yansıyor. ABD’de domates ve kırmızı et gibi temel ürünlerde yaşanan fiyat artışı, tüketicinin alım gücünü zayıflatırken, halkın ekonomik memnuniyetsizliğini de büyütüyor.

Türkiye açısından durum daha vahim

Türkiye açısından tablo ise daha çarpıcı görülüyor. Tarımsal üretimde dünyanın önde gelen ülkeleri arasında yer almasına rağmen, yüksek enflasyon nedeniyle vatandaşın gıdaya erişim maliyeti giderek ağırlaşıyor. Ekonomistler, Türkiye’de aylık enflasyonun bazı gelişmiş ülkelerin yıllık enflasyonunu aşmasının fiyat baskısını daha görünür hale getirdiğine dikkat çekiyor.

Kırmızı et fiyatları da iki ülke arasındaki yaşam maliyeti farkını yeniden gündeme taşıdı. ABD’de savaş ortamına rağmen et fiyatlarının Türkiye’ye kıyasla daha düşük seviyelerde kalması, iç piyasadaki maliyet sorunlarını yeniden tartışmaya açtı. Uzmanlar, üretim maliyetleri, kur baskısı, enerji giderleri ve zincir market fiyatlamalarının Türkiye’de gıda enflasyonunu daha sert hale getirdiğini belirtiyor.

Küresel piyasalarda savaş riskinin büyümesiyle birlikte gıda fiyatlarında yeni dalgalanmaların yaşanabileceği belirtilirken, özellikle enerji ve lojistik maliyetlerindeki artışın önümüzdeki dönemde hem ABD’de hem de Türkiye’de tüketici fiyatlarını yukarı çekmeye devam edeceği değerlendiriliyor.