Hakan ÖZBAY

İstanbul’da yaşanan olay, evlerinde acil tamirat gerektiren vatandaşların internet üzerinden ulaştıkları "sözde" ustalar tarafından nasıl bir dolandırıcılık ağına düşürüldüğünü tüm çıplaklığıyla gözler önüne serdi. Evindeki su tesisatında ani bir sorun yaşayan M.K., internet arama motorlarına girerek bir tesisatçı aradı. Karşısına çıkan ve kurumsal gibi görünen numaralardan birini arayan vatandaş, aslında organize bir şebekenin tuzağına düştüğünden habersizdi.

ÖNCE İŞÇİLİK SONRA MALZEMEDEN KÂR İTİRAFI 

Telefonda yapılan ilk görüşmede M.K.'ye "1.500 TL işçilik ve servis ücreti alınacağı, malzeme gerekirse bunun ayrıca faturaya yansıtılacağı" söylendi. Kısa süre sonra adrese iki kişilik bir ekip geldi. Yapılan incelemede, sadece taharet musluğunun ve eskimiş bir flex hortumunun değiştirilmesi gerektiği belirtildi.

Piyasa koşullarında, en kaliteli malzemeler kullanıldığında dahi işçilik dahil maksimum 2.500 TL tutması gereken bu basit işlem için ekipler, iş bitiminde M.K.'den tam 7.000 TL talep etti. Durumun aciliyeti ve eve gelen kişilerin "Piyasa artık böyle, her yerde fiyatlar yüksek" şeklindeki baskıcı tutumu nedeniyle M.K., istenen fahiş rakamı ödemek zorunda kaldı.

Olayın hemen ardından durumdan şüphelenen M.K., konuyu ev sahibine açtı. Ev sahibinin, yıllardır tanıdığı güvenilir bir tesisatçı ustasından aldığı fiyat bilgisiyle dolandırıcılık tam anlamıyla gün yüzüne çıktı. Gerçek tesisat ustası, yapılan işlemin maliyetinin bunun çok altında olduğunu belirterek, "Bu çok yüksek bir meblağ, resmen haksız kazanç. Paranızı derhal geri isteyin" uyarısında bulundu.

400 LİRALIK MUSLUK 4 BİN LİRA 

Bu uyarının ardından işlemi yapan kişileri tekrar arayan ve "Hem servis hem işçilik adı altında para almışsınız, 4 bin liralık malzeme masrafı nereden çıktı?" diye soran M.K., telefonda adeta bir itirafla karşılaştı. Sektördeki piyasa araştırmalarına göre; M.K.'nin evinde kullanılan sıradan bir taharet musluğunun ortalama fiyatı 400-500 TL civarında. Yanına eklenen flex hortumla birlikte taş çatlasa 600-700 TL'yi geçmeyecek malzeme maliyeti için faturaya tam 4.000 TL yansıtılması, vurgunun boyutunu bir kez daha ortaya koydu. Şebeke üyeleri ise telefonda, "Biz malzemeyi toptan satın alıyoruz, onun üzerinden de kâr koyup üstüne para alıyoruz" diyerek yaptıkları bu astronomik fiyatlandırmayı soğukkanlılıkla savundu.

İTESO DEVREYE GİRDİ 

Yaşadığı mağduriyetin peşini bırakmayan ve hakkını aramak için harekete geçen M.K., Esnaf ve Sanatkârlar Odası ile iletişime geçti. Yaptığı araştırmalar sonucunda İstanbul Tesisatçılar Esnaf ve Sanatkârlar Odası'na (İTESO) yönlendirilen mağdur tüketici, odanın yetkili ismine ulaştı. İTESO'nun olaya müdahil olması ve sahte ustalar üzerinde kurduğu baskı sonuç verdi. Köşeye sıkışan sözde tesisatçılar, aldıkları haksız kazancın 2.500 TL'sini M.K.'ye iade etmek zorunda kaldı.

İNTERNETTEN RASTGELE USTA ÇAĞIRMAYIN

Yaşanan bu çarpıcı dolandırıcılık olayının ardından İTESO yetkilileri, vatandaşları arama motorlarındaki büyük tehlikeye karşı bir kez daha uyardı. Sektördeki kayıt dışılığa dikkat çeken yetkililer, gazetemize şu önemli açıklamaları yaptı:

"Vatandaşlarımız, acil durumlarda panikle internet arama motorlarında en üstte çıkan, dükkânı, adresi ve vergi levhası dahi belli olmayan, 'çantacı' tabir ettiğimiz sahte ustalara kesinlikle itibar etmemelidir. Bu kişiler bir şebeke mantığıyla çalışıyor; aradığınız numara başka, evinize gelen başka, kesilen fiş bambaşka oluyor. Piyasa değerinin 3-4 katı fiyatlar çekerek haksız kazanç elde eden bu dolandırıcılara karşı çok dikkatli olunmalı. Tüketicilerimizden ricamız; evlerine alacakları, can ve mal güvenliklerini emanet edecekleri ustaları mutlaka odamıza kayıtlı resmi esnaftan seçmeleridir. İnternetten çağrılan ve kayıt dışı çalışan kişilere işlem yaptırılmamalıdır. Kayıtlı ustalarımız üzerinden hizmet alınması, hem bu tür fahiş fiyat dolandırıcılıklarının önüne geçecek hem de olası bir sorunda karşınızda muhatap bulmanızı sağlayacaktır."

Aranan numara farklı gelen kişi farklı makbuz bambaşka

Dolandırıcılığın boyutları sadece fahiş fiyatla sınırlı kalmadı. Bu kişilerin adeta bir "şebeke" mantığıyla, birbirlerine iş paslayarak çalıştıkları ortaya çıktı. Mağdur M.K.'nin internetten bularak aradığı ilk numara (Caner Tesisat), kendisini işlemi yapacak olan bambaşka bir kişiye yönlendirdi. Eve gelip işlemi yapan kişilerin numarası farklıyken, iş bitiminde kesilen ve hiçbir resmi geçerliliği olmayan makbuzun üzerindeki iletişim bilgileri tamamen başkaydı.

Gözler Hazine ve Maliye Bakanlığı'nda 

Kesilen uydurma makbuzlar, farklı isimler ve numaralar üzerinden dönen bu kayıt dışı para trafiği, işin sadece fahiş fiyat değil, aynı zamanda ciddi bir vergi kaçakçılığı boyutu olduğunu da gösteriyor. Her gün yüzlerce vatandaşın düştüğü bu internet tuzağına ve kayıt dışı dönen milyonlarca liralık haksız kazanca karşı gözler Hazine ve Maliye Bakanlığı'na çevrildi. Tüketiciler ve sektörün dürüst temsilcileri, arama motorları üzerinden reklam vererek müşteri avlayan ve vergi levhası dahi belli olmayan bu şebekelere yönelik Bakanlığın acilen konuya eğilmesini, Maliye ekiplerinin sanal platformlardaki bu kayıt dışı hizmet ağlarına yönelik sıkı denetimler başlatmasını bekliyor.