Diyarbakır’da Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi’nde geliştirilen proje, tarımda su kullanımını kökten değiştirmeye hazırlanıyor. Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Neşe Yaman’ın yürüttüğü çalışma, çiftçilerin sulama kararlarını gözleme dayalı yöntemlerden çıkararak veri temelli sisteme taşımayı hedefliyor.

“Modern Sulama Şebekelerinde Çiftçilerin Teknolojiye Uyumu ve Suyun Hacim Esasına Göre Kullanımı Projesi”, GAP Bölge Kalkınma İdaresi tarafından yürütülen program kapsamında 8,4 milyon liranın üzerinde destek aldı. Projenin ilk uygulama alanı ise Diyarbakır’ın Ergani ilçesi olacak.

Proje kapsamında çiftçilere hem teorik hem de uygulamalı eğitimler verilecek. Eğitimlerde, toprağın yapısı, bitki fizyolojisi ve doğru sulama teknikleri anlatılacak. Ayrıca üreticilerin cep telefonlarına kurulacak uygulamalar ve tarlaya yerleştirilecek sensörler sayesinde sulama zamanlaması ve su miktarı anlık verilerle belirlenecek.

Doç. Dr. Neşe Yaman, mevcut uygulamalarda çiftçilerin çoğunlukla tecrübeye dayalı sulama yaptığını belirterek, “Sadece gözle ya da yıllardır süregelen tecrübelerden faydalanarak sulama yapılıyor” dedi.

Yanlış sulama yöntemlerinin hem su israfına hem de toprağın yapısının bozulmasına yol açtığına dikkat çeken Yaman, aşırı sulamanın tuzlanma gibi ciddi sorunlara neden olabileceğini vurguladı. Projeyle birlikte çiftçilerin, hangi bitkiye ne kadar su verileceğini, sulamanın ne kadar süreceğini ve en uygun zamanın ne olduğunu bilimsel verilerle öğrenmesi sağlanacak.

Yeni sistemle birlikte üreticiler, sensörlerden gelen veriler doğrultusunda cep telefonlarına gönderilen bildirimlerle sulama yapacak. Böylece gereksiz su kullanımının önüne geçilirken enerji maliyetlerinde de önemli düşüş sağlanacak.

Projenin bir diğer hedefi ise su kullanımının ekonomik karşılığını ortaya koymak. Çiftçilerin kullandıkları su miktarı ile elde ettikleri verim karşılaştırılacak, böylece hem fiziki hem de ekonomik üretkenlik analiz edilecek.