Türkiye’de geliştirilen yapay zeka destekli yeni nesil tarım teknolojisi, üretimde verimliliği artırırken maliyetleri düşürüyor. Yerli girişimci Maksut İnce tarafından geliştirilen sistem, insansız hava araçları ile tarım robotlarını eş zamanlı çalıştırarak sahada önemli bir dönüşüm sağlıyor.

Sistem sayesinde dronlar tarafından taranan alanlar, kara araçları tarafından anlık olarak işlenebiliyor. Elde edilen görüntüler yapay zeka ve makine öğrenimi algoritmalarıyla analiz edilerek çiftçiye anlık veri sunuluyor. Bu sayede ilaç ve su kullanımında yüzde 40-50’ye varan tasarruf sağlanırken, bitki hastalıklarının erken tespiti mümkün hale geliyor.

Projenin 2022 yılında sahadaki ihtiyaçlardan doğduğunu belirten İnce, Mardin’de yapılan saha çalışmaları sırasında çiftçilerin mevcut teknolojileri birlikte verimli kullanamadığını gözlemlediklerini ifade etti. Bu ihtiyaç doğrultusunda geliştirilen sistemin, insansız hava ve kara araçlarını senkronize şekilde çalıştırarak önemli bir boşluğu doldurduğunu vurguladı.

İnce, sistemin en büyük avantajının sürekli izleme olduğunu belirterek, hastalık, zararlı ve gereksiz ilaç kullanımının erken aşamada tespit edildiğini söyledi. Bu durumun özellikle ihracat yapan üreticiler için kritik olduğunu dile getiren İnce, ürünlerin geri dönüş riskinin de bu sayede azaldığını kaydetti.

Tamamen yerli mühendisler tarafından geliştirilen sistem, veri analizi sonrası çiftçiye detaylı raporlar sunarak doğru müdahale imkanı sağlıyor. Bitki hastalıklarının tespitinde yüzde 95’in üzerinde doğruluk oranına ulaşıldığını belirten İnce, pestisit kullanımına yönelik analizlerde de yüzde 92’nin üzerinde başarı elde edildiğini ifade etti.

Pilot uygulamaların İzmir, Balıkesir ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde sürdüğünü aktaran İnce, tek başına kullanılan klasik dronların yüzde 30-35 tasarruf sağladığını, ancak hava ve kara araçlarının birlikte çalışmasıyla bu oranın yüzde 50’nin üzerine çıktığını söyledi.

Sistemin yatırım geri dönüş süresinin arazi büyüklüğüne göre değiştiğini belirten İnce, ortalama 1 ila 3,5 yıl arasında yatırımın kendini amorti ettiğini dile getirdi. Özellikle büyük ve yüksek katma değerli üretim yapılan alanlarda geri dönüş süresinin daha da kısaldığına dikkat çekti.

İnce, ürünlerin artık satış aşamasına geldiğini belirterek kısa ve orta vadede Hollanda, Almanya ve Litvanya pazarlarını hedeflediklerini söyledi. Uzun vadede ise Brezilya başta olmak üzere Güney Amerika ülkelerinden yoğun talep beklediklerini ifade etti.

Girişimin KOSGEB desteğiyle gelişimini sürdürdüğünü ve TÜBİTAK programlarına da başvuru yaptıklarını aktaran İnce, farklı kurumların sağladığı desteklerle teknolojinin daha da ileri taşınacağını belirtti.

Tarımda dijitalleşmenin yalnızca ilaçlama ile sınırlı olmadığını vurgulayan İnce, sulama sistemlerinden ekipman yönetimine kadar geniş bir alanda dönüşüm hedeflediklerini ifade etti. Girişimci gençlere de çağrıda bulunan İnce, zorluklara rağmen destek mekanizmalarının iyi takip edilmesi gerektiğini belirterek, yenilikçi fikirlerin hayata geçirilmesi için cesaretli olunması gerektiğini sözlerine ekledi.