VERGİNİN DÖRTTE BİRİ FAİZE GİDİYOR
Türkiye'de artan borçlanma maliyetleri bütçe üzerindeki faiz yükünü büyütmeye devam ediyor. 2025 yılında yaklaşık 2,05 trilyon liralık faiz ödemesi yapılırken, 2026 bütçesinde bu rakamın 2,74 trilyon liraya çıkması öngörülüyor. Böylece vatandaşlardan toplanan her 4 liralık verginin yaklaşık 1 lirası faiz ödemelerine ayrılıyor
Mustafa DENİZ
Yüksek faiz ortamı kamu maliyesi üzerindeki baskısını artırırken, merkezi yönetim bütçesinde faiz harcamalarının payı dikkat çekici boyutlara ulaştı. Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre, 2025 yılında merkezi yönetim bütçesinde faiz giderleri 2 trilyon 53 milyar liraya yükseldi. Aynı dönemde bütçe gelirleri 12 trilyon 835,5 milyar lira olarak gerçekleşirken, vergi gelirleri bütçe gelirlerinin ana kaynağını oluşturmaya devam etti.
2026 yılı bütçesinde ise faiz yükünün daha da ağırlaşması bekleniyor. TBMM'de kabul edilen bütçe teklifine göre faiz giderlerinin 2 trilyon 742 milyar liraya çıkacağı öngörülüyor. Bu artış, yalnızca bir yılda faiz harcamalarında yaklaşık yüzde 34'lük yükselişe işaret ediyor.
Faiz yükü yükseliyor
Ekonomistler, yüksek politika faizi, artan iç borçlanma ihtiyacı ve geçmiş dönemde yapılan yüksek maliyetli borçlanmaların bütçedeki faiz yükünü büyüttüğüne dikkat çekiyor. Faiz giderlerindeki yükseliş, eğitim, sağlık, altyapı ve yatırım harcamalarına ayrılabilecek kaynakların önemli bir bölümünün borç servisine yönlendirilmesine neden oluyor.
2025 yılı gerçekleşmeleri ve 2026 yılı bütçe hedefleri birlikte değerlendirildiğinde, toplanan vergilerin yaklaşık dörtte birinin faiz ödemelerinde kullanıldığı görülüyor. Başka bir ifadeyle vatandaşın ödediği her 100 liralık verginin yaklaşık 20-25 lirası doğrudan faiz giderlerine gidiyor. Bu oran, son yılların en yüksek seviyeleri arasında yer alıyor.
Bu yıl da durum değişmedi
2026'nın ilk aylarında da eğilim değişmedi. Ocak ayında merkezi yönetim bütçesinde faiz giderleri 456,4 milyar liraya ulaşırken, aynı ay vergi gelirleri 1,18 trilyon lira oldu. Böylece yalnızca ocak ayında toplanan vergilerin yaklaşık yüzde 39'u faiz ödemelerinde kullanıldı.
Uzmanlar, enflasyonda kalıcı düşüş sağlanması ve risk priminin gerilemesi halinde borçlanma maliyetlerinin azalabileceğini, bunun da orta vadede bütçedeki faiz yükünü hafifletebileceğini belirtiyor. Ancak mevcut görünüm, kamu maliyesinde "faiz giderleri" kaleminin önümüzdeki dönemde de bütçenin en büyük harcama başlıklarından biri olmayı sürdüreceğine işaret ediyor.
