Avrupa'nın refah seviyesi en yüksek ülkeleri, aynı zamanda en borçlu hanehalklarına da ev sahipliği yapıyor. Eurostat'ın son verileri, özellikle Kuzey ve Batı Avrupa'da konut kredileri kaynaklı borçlanmanın tarihi seviyelere ulaştığını ortaya koyarken, uzun yıllardır kamu borçlarıyla gündeme gelen Güney Avrupa ülkelerinde ailelerin daha temkinli bir finansal yapı sergilediğini gösterdi. 

Avrupa Birliği genelinde hanehalkı borcunun gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranı 2025 itibarıyla yüzde 49,4 olurken, Euro Bölgesi ortalaması yüzde 50,7 olarak hesaplandı. Salgın dönemindeki yüksek seviyelere kıyasla genel borçluluk gerilese de ülkeler arasındaki fark dikkat çekiyor. Borç oranının yüzde 55'in üzerine çıktığı ülkelerin tamamının Kuzey ve Batı Avrupa'da bulunması, ekonomik refah ile borçlanma arasındaki ilişkiyi yeniden gündeme taşıdı. 

Konut kredileri belirleyici oldu

Uzmanlara göre Avrupa'nın zengin ülkelerinde görülen yüksek borçluluğun temel nedeni, gelişmiş mortgage sistemleri ve konut finansmanına yönelik vergi teşvikleri. Özellikle Hollanda, Danimarka ve İsveç'te uzun vadeli konut kredilerinin yaygın kullanılması, hanehalkı borç stokunu önemli ölçüde artırıyor. Buna karşın değişken faizli kredilerin yoğun olduğu ülkelerde olası faiz artışları, aile bütçeleri üzerinde ciddi baskı oluşturabilecek riskler arasında gösteriliyor. 

Güney Avrupa daha temkinli

Veriler, yıllardır yüksek kamu borçlarıyla anılan İtalya, Yunanistan ve İspanya'da vatandaşların bireysel borçlanmaya daha mesafeli yaklaştığını ortaya koydu. İtalya'da hanehalkı borcunun GSYH'ye oranı yüzde 35,9, Yunanistan'da yüzde 38 ve İspanya'da yüzde 42,9 seviyesinde kaldı. Bu tablo, kamu maliyesindeki sorunların her zaman hanehalkı borçluluğuna yansımadığını gösteriyor. 

Borç şampiyonu Hollanda

Eurostat verilerine göre hanehalkı borcunun milli gelire oranında ilk 10 ülke şöyle sıralandı:

Hollanda: %93,5 

Danimarka: %84,1 

İsveç: %82,3 

Finlandiya: %62,9 

Lüksemburg: %60,5 

Fransa: %59,5 

Belçika: %56,4 

Kıbrıs: %54,2 

Portekiz: %53,9 

Almanya: %49,0 

Türkiye düşük borçluluk grubunda

Türkiye ise hanehalkı borçluluğu açısından Avrupa ortalamasının oldukça altında bulunuyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın son Finansal İstikrar Raporu'na göre hanehalkı finansal borcunun GSYH'ye oranı 2026 yılının ilk çeyreğinde yüzde 10,1 seviyesinde gerçekleşti. TCMB, bu oranın emsal ülkelere kıyasla belirgin şekilde düşük kalmaya devam ettiğini vurguluyor. 

Uzmanlar, yüksek hanehalkı borcunun tek başına ekonomik kırılganlık anlamına gelmediğini, gelişmiş finansal sistemlere sahip ülkelerde konut finansmanının yaygınlaşmasının bu oranları yükselttiğini belirtiyor. Ancak faiz oranlarındaki olası artışların özellikle değişken faizli kredi kullanan ülkelerde tüketim ve büyüme üzerinde baskı oluşturabileceği uyarısında bulunuyor