SON DAKİKA
Tarım ve hayvancılık Salı 21 Temmuz 2026 12:58

KÜRESEL SOYA İHRACATINDA REKOR

Merkezi Hamburg'da bulunan ve tarım piyasalarına yönelik güvenilir analizleriyle tanınan Oil World, 2026 yılının ikinci çeyreğine ilişkin küresel soya ticareti raporunu yayımladı.

Küresel soya ihracatında rekor

Hazırlanan kapsamlı rapora göre, küresel soya ihracatı yılın ikinci çeyreğinde tarihi bir rekor seviyeye ulaştı. Dünya genelindeki soya ihracatı, Nisan-Haziran 2026 dönemini kapsayan üç aylık süreçte toplam 57 milyon ton olarak gerçekleşti. Elde edilen bu yüksek hacim, geçtiğimiz yılın aynı dönemiyle kıyaslandığında yüzde 10'luk oldukça belirgin bir artışa işaret ediyor.

Raporda yer alan verilere göre, haziran ayı içerisinde dünyanın en büyük beş soya ihracatçısı konumunda bulunan ABD, Kanada, Brezilya, Arjantin ve Ukrayna'nın toplam sevkiyat hacmi hız kesmeden devam etti. Bu beş büyük tedarikçi ülke, yalnızca haziran ayında toplam 17,49 milyon ton soya sevkiyatı gerçekleştirdi. Kaydedilen bu rakam, bir önceki yılın aynı ayına göre pazara 1 milyon ton daha fazla ürün sunulduğunu ortaya koyuyor.

Ülke bazlı ihracat rakamları incelendiğinde, Güney Amerika devi Brezilya'nın pazardaki tartışmasız hakimiyeti göze çarpıyor:

Brezilya: Geçtiğimiz yılın haziran ayında 13,4 milyon tonluk ihracat yapan ülke, bu yıl aynı dönemde üretim hacmini genişleterek rakamı 14,5 milyon tona çıkardı ve küresel listede ilk sırada yer aldı.

Amerika Birleşik Devletleri (ABD): Geçen yıl haziran ayında 1,5 milyon ton seviyesinde olan ihracatını ivmelendirerek, bu yılın aynı döneminde 1,87 milyon tona yükseltmeyi başardı.

ÇİN'İN TALEBİ BEKLENTİLERİN ALTINDA KALDI

Oil World verilerine göre, nisan-haziran döneminde gerçekleşen 57 milyon tonluk devasa küresel soya ihracatının yaklaşık yüzde 70'lik aslan payı, dünyanın en büyük alıcısı olan Çin'e yönlendirildi. Çin'in ar-dından kalan ihracat hacmi ise ağırlıklı olarak Türkiye, Pakistan, Bangladeş, Tayland, Vietnam, Mısır ve Cezayir gibi stratejik pazarlar tarafından paylaşıldı.

Raporda dikkat çeken bir diğer önemli detay ise Çin'in haziran ayındaki soya ithalat hızının piyasa bek-lentilerinin gerisinde kalması oldu. Çin, Haziran 2026'da toplam 11,54 milyon ton soya ithalatı gerçek-leştirdi. Bu rakam her ne kadar Haziran 2025'te kaydedilen 11,27 milyon tonluk seviyenin bir miktar üzerinde olsa da, hedeflenen büyüme oranlarına ulaşamadı. Piyasa analistleri, Çin'in ithalat artış hızın-da gözlemlenen bu yavaşlamanın, Haziran-Ağustos 2026 dönemindeki genel küresel alım eğilimlerini ve piyasa fiyatlandırmalarını doğrudan etkileyebileceğini değerlendiriyor.

Öte yandan, Avrupa Birliği pazarında da soya talebinde belirgin bir zayıflama göze çarpıyor. 2026 yılının başından itibaren birlik üyesi ülkelerde soya ve soya küspesi tüketim oranları gerileme trendine girdi. Dünyanın en büyük beş ihracatçısından Avrupa Birliği'ne yapılan toplam sevkiyat, Ocak-Mart 2026 dö-neminde 2,96 milyon ton düzeyinde kalarak geçtiğimiz yılın aynı dönemiyle tamamen aynı seviyede kaldı ve herhangi bir büyüme göstermedi.

TÜRKİYE PAZARI İÇİN KRİTİK DEĞERLENDİRME

Oil World tarafından hazırlanan raporda Türkiye, Çin'in hemen ardından küresel soya ticaretine yön ve-ren ve pazarda öne çıkan en stratejik alıcı ülkeler arasında konumlandırılıyor. Türkiye ekonomisi ve ta-rım sektörü açısından bu durum büyük bir hassasiyet ve önem taşıyor.

Türkiye'nin hızla büyüyen yem sanayisi, güçlü kanatlı hayvan yetiştiriciliği sektörü ve bitkisel yağ üretim tesisleri, mevcut üretim kapasitelerini koruyabilmek ve iç pazarın ihtiyaçlarına cevap verebilmek için büyük ölçüde ithal soyaya ve işlenmiş soya küspesine bağımlı durumda faaliyet gösteriyor. Bu yüksek bağımlılık oranı nedeniyle, küresel soya arzında veya uluslararası taleplerde yaşanabilecek en ufak de-ğişimler, tedarik zinciri sıkıntıları ve fiyat dalgalanmaları; Türkiye iç piyasasındaki hammadde maliyetle-rini, yem sektörü fiyatlandırmalarını ve dolayısıyla tarımsal üretim maliyetlerini doğrudan ve derinden etkileme potansiyeli taşıyor.