Bu sorunlar, sektörün mevcut işleyiş biçiminin ve dijital platformlarla kurduğu ilişkinin yeniden düşünülmesi gerektiğine işaret etmektedir. Dolayısıyla çözüm, kısa vadeli iyileştirmelerden ziyade, gıda e-ticaretinin tüm paydaşlarını kapsayan yapısal bir bakış açısını zorunlu kılmaktadır.

Bu noktada ilk ve en önemli adım, dijital platformların konumlandırılma biçiminin yeniden ele alınmasıdır. Platformlar bugün büyük ölçüde birer “satış kanalı” olarak görülmekte; temel rollerini ürün listelemek, sipariş almak ve teslimatı organize etmek üzerinden tanımlamaktadır. Oysa gıda gibi hassas ve stratejik bir sektörde platformların rolü bunun çok ötesine geçmelidir. Gıda e-ticaretinin sürdürülebilirliği, platformların üretici ve tüketici arasında yalnızca aracı değil, aktif bir çözüm ortağı olarak konumlanmasına bağlıdır.

Çözüm önerilerinin başında komisyon politikalarının sektörel gerçekliklere göre yeniden yapılandırılması gelmektedir. Gıda ürünleri, doğası gereği düşük kâr marjlarıyla çalışılan bir alandır. Buna rağmen gıda satıcılarının, elektronik ya da moda sektörleriyle benzer komisyon oranlarına tabi tutulması, uzun vadede arz tarafını zayıflatan bir etki yaratmaktadır. Bu durum, küçük ve orta ölçekli üreticilerin dijital pazardan çekilmesine ya da kaliteyi düşüren maliyet kısıntılarına yönelmesine neden olmaktadır.

Platformların gıda sektörü için ayrı bir komisyon ve kampanya modeli geliştirmesi, bu noktada kritik bir gereklilik olarak karşımıza çıkmaktadır. Mevsimsellik, ürün raf ömrü, tedarik sürekliliği ve lojistik maliyetler gibi değişkenler dikkate alınmadan oluşturulan standart modeller, sektörel gerçeklikle örtüşmemektedir. Daha esnek, kategori bazlı ve üreticiyi koruyan bir yapı, yalnızca satıcıların değil, tüketicilerin de uzun vadeli faydasına olacaktır. Çünkü arzın daraldığı, üreticinin sürdürülebilirliğini kaybettiği bir ortamda fiyat istikrarından ve ürün çeşitliliğinden söz etmek mümkün değildir.

Lojistik ve dağıtım süreçleri ise çözüm arayışının ikinci temel ayağını oluşturmaktadır. Gıda e-ticaretinde lojistik, yalnızca bir teslimat meselesi değil; ürün kalitesinin ve tüketici güveninin doğrudan belirleyicisidir. Bu nedenle merkezi depolama ve uzun mesafeli dağıtım modelleri yerine, bölgesel dağıtım merkezleri ve mikro depoların yaygınlaştırılması önem taşımaktadır. Yerel üretici ağlarıyla entegre çalışan bu yapılar, hem teslimat sürelerini kısaltmakta hem de soğuk zincir risklerini azaltmaktadır.

Bölgesel lojistik çözümlerinin desteklenmesi, aynı zamanda maliyetleri dengeleyerek fiyat istikrarına da katkı sağlamaktadır. Yakıt maliyetlerinin arttığı, şehir içi dağıtımın zorlaştığı bir dönemde, kısa mesafeli ve yerel odaklı modeller gıda e-ticaretinin en rasyonel çıkış yollarından biri olarak öne çıkmaktadır. Bu yaklaşım, aynı zamanda yerel üreticinin güçlenmesini ve bölgesel ekonomilerin dijital pazara daha sağlıklı biçimde entegre olmasını da mümkün kılmaktadır.

Tüketici güvenini yeniden inşa etmek ise çözüm sürecinin belki de en kritik boyutudur. Gıda e-ticaretinde güven, kampanya ya da fiyat avantajıyla değil; şeffaflık ve tutarlılıkla sağlanabilir. Bu nedenle ürün bilgilerinin eksiksiz ve doğru biçimde sunulması artık bir tercih değil, zorunluluktur. Ürünün menşei, üretim süreci, saklama koşulları, içerik bilgileri ve tedarik zincirine dair detaylar, tüketicinin karar sürecinin ayrılmaz bir parçası hâline gelmiştir.

Bununla birlikte üretici hikâyelerinin görünür kılınması da güven inşasında önemli bir rol oynamaktadır. Tüketici, satın aldığı ürünün arkasındaki emeği ve süreci gördükçe markayla daha güçlü bir bağ kurmaktadır. Bu bağ, yalnızca tekrar satın almayı değil, markaya yönelik hoşgörü ve sadakati de beraberinde getirmektedir. Şeffaflık temelli bu yaklaşım, gıda e-ticaretinde kriz anlarının daha sağlıklı yönetilmesine de katkı sağlamaktadır.

Son olarak çözüm önerilerinin yalnızca özel sektör inisiyatiflerine bırakılmaması gerektiği de unutulmamalıdır. Gıda e-ticareti, doğrudan toplum sağlığıyla ilişkili bir alan olduğu için, regülasyonlar ve denetim mekanizmaları da bu dönüşümün bir parçası olmalıdır. Ancak burada amaç, sektörü baskılamak değil; güvenli, adil ve sürdürülebilir bir dijital ekosistem oluşturmaktır.

Özetle gıda e-ticaretinde kalıcı çözümler, platformların, üreticilerin ve tüketicilerin ortak fayda zemininde buluşmasını gerektirmektedir. Satış hacmini önceleyen kısa vadeli yaklaşımlar yerine, güveni, sürdürülebilirliği ve sektörel gerçekliği merkeze alan bir dönüşüm sağlanmadığı sürece, gıda e-ticaretinde yaşanan sorunlar yalnızca biçim değiştirerek varlığını sürdürmeye devam edecektir.

Bir sonraki yazımızda, bilginin ışığında güzel günlerde görüşmek üzere…