Nasıl geçiyor günler
Bu yılı merak ediyorduk. Bir anda neredeyse iki ayını yaşadık bile. Başlıktaki gibi nasıl bir anda geçiyor günler. Bu yazıda dünyada ekonomi nasıl bir yol kat ediyor ona bakmak istedim.
Şubat 2026'nın ilk yarısı, Türkiye'de enflasyon beklentileri yüksek seyrederken borsa hafif yükseldi. küresel ekonomi açısından ABD'de ise, olumlu verilerle geçti; enflasyon düşüşü ve istihdam artışı öne çıktı. ABD Başkanı Trump, iklim düzenlemelerinden vazgeçerek sera gazlarını halk sağlığı tehdidi sayan 2009 kararını iptal etti. Durum böyle olunca da ortalık biraz karıştı. Bugüne kadar harcanan zaman ve paranın hesabını kim nasıl verecek dünya ülkeleri gibi ben de çok merak ediyorum.
ABD Ekonomisi ABD'de Ocak 2026 enflasyonu %2.4'e gerileyerek beklentileri aştı ve reel ücretler arttı. İstihdam Ocak'ta beklenmedik şekilde hızlandı, işsizlik %4.3'e düştü. Fed faizleri sabit tuttu, büyüme ilk yarıda güçlü kaldı. Yani bu ayın ilk yarısında yine gündem dolu dolu yaşandı.
Trump'un vazgeçişleri, Obama döneminden kalan "endangerment finding" kararını 12 Şubat'ta iptal ederek sera gazı düzenlemelerinden vazgeçti; bunu otomobil fiyatlarını düşürmek ve ekonomiyi rahatlatmak için yaptı. Ama bu hamle, iklim politikalarının temelini ortadan kaldırdı ve en büyük deregülasyon olarak nitelendi. Daha önce Grönland için tarife tehdidinden vazgeçmişti, ancak Şubat'a özgü yeni bir vazgeçiş bu kapsamda yok.
Türkiye Ekonomisi Şubat enflasyon beklentisi aylık %2.74, yıllık %31.24 olarak açıklandı; yıl sonu tahmini %23.95'e yükseldi. BIST 100 endeksi 13 Şubat'ta %0.07 yükselerek 14.189 puana ulaştı. Cari işlemler açığı Aralık 2025'te 7.25 milyar dolar olmuştu.
Çevresel Sonuçlara tekrar bakacak olursak, deniz seviyesi 1 metreye kadar yükselebilir; kıyı şehirlerini ve ekosistemleri tehdit eder.
Aşırı olaylar (seller, kuraklıklar, fırtınalar) %50 artar; tarım verimi düşer. Biyoçeşitlilik kaybı hızlanır; mercan resifleri ve kutup türleri yok olur. İnsan ve Ekonomi Üzerindeki Etkiler Mülteci dalgaları, gıda kıtlığı ve kitlesel yok oluşlar tetiklenir; ekonomik kayıplar trilyonlarca dolara ulaşır. Sağlık sorunları (sıcak çarpması, hastalık yayılımı) ve su savaşları riski de var.
Sera gazı çalışmaları (azaltma ve uyum) için küresel iklim finansmanı 2023'te 1.780 milyar USD'ye (yaklaşık 1,78 trilyon USD) ulaştı; kümülatif olarak 2010'lardan beri on trilyonlarca dolar harcandı. Ülkelere göre maliyetler değişse de, gelişmiş ülkeler gelişmekte olanlara yıllık 100-300 milyar USD vaat etti, toplamda G7'de 2020'de 1,8 trilyon USD harcanmıştı.
Küresel Harcamalar 2025 küresel iklim finansmanı: 1.980 milyar USD azaltma, 85 milyar USD uyum için; uluslararası akımlar gelişmekte olan ülkelere 196 milyar USD. Yıllık ihtiyaç 3-6 trilyon USD, 2023-2030 arası 5,5 trilyon USD/yıl olarak toplam hedef belirlenmiş.
ABD Çekilmesinin Etkisi yani EPA kararı, ABD'nin Paris Anlaşması'ndan çıkışı ve 8 milyar USD temiz enerji kesintisiyle finansmanı zayıflatıyor. emisyonlar 18 milyar ton artabilir, 4,7 trilyon USD ek maliyet doğurur. ABD'nin rolü azalınca küresel hedefler (300 milyar USD/yıl) riske girer, emisyon artışı hızlanır.
Ülkelere maliyetler
Gelişmiş ülkeler (EU, ABD): AB 2024'te 4,6 milyar € kamu finansmanı verdi; G7 toplamı 2020'de 1,84 trilyon USD.
Gelişmekte olanlar: Yıllık uyum maliyeti 310-365 milyar USD; fon açığı 337 milyar USD.
Trump'ın 12 Şubat 2026'da iptal ettiği 2009 EPA "endangerment finding" kararı, sera gazlarını halk sağlığı tehdidi sayan yasal temeli ortadan kaldırdı. Bu hamle, iklim düzenlemelerinin çoğunu etkisiz hale getirerek araç emisyon standartlarından enerji santrali kurallarına kadar geniş bir alanı serbest bıraktı.
Ekonomik Sonuçlar Karar, araç ve endüstriyel emisyon kurallarını kaldırarak ABD'ye 1.3 trilyon dolar tasarruf sağlayacağı iddia edildi; otomobil fiyatları düşebilir. Ancak EDF'ye göre, 2055'e kadar 4.7 trilyon dolar ek iklim ve hava kirliliği maliyeti doğurabilir; emisyonlar %10 artabilir.
Çevresel ve Sağlık Etkileri Gelecek 30 yılda emisyonlar 18 milyar ton artabilir; 58 bin erken ölüm ve 37 milyon astım vakası öngörülüyor. Yangınlar, seller ve kuraklıklar artacak; hava kirliliği kalp, kanser ve solunum hastalıklarını tetikleyecek.
Yani bu yazıda nereden nereye geldik ama hayat hızla geçiyor ve para dönüşü dünyada çevreden çok savaşlara silaha ayrılıyor. Bu da tabii ki çok üzücü.
