Kuzey Kore'nin gece çekilmiş uydu görüntülerinde yıllarca yalnızca birkaç nokta ışık saçıyordu. Elektrik sıkıntısı nedeniyle kentler bile çoğunlukla karanlıkta kalıyordu. Ancak Nisan 2020'den bu yana geçen altı yılda Pyongyang'ın merkezindeki aydınlatılmış alan iki kattan fazla büyüdü, ışık yoğunluğu ise üç katına çıktı.

NK News haber portalı, kentteki aydınlatmanın artmasını rejimin başarılarını sergilemek amacıyla merkezdeki yeni caddelere ve konutlara elektrik sağlanmasına öncelik verdiğinin kanıtı olarak değerlendiriyor.

Devlet Başkanı Kim Jong Un, 2021'de düzenlenen sekizinci parti kongresinde başkentte 50 bin yeni konut inşa edileceğini açıklamıştı. Kim bu planı hayata da geçirdi. Bunlardan biri, Hwasong tipi kıtalararası balistik füzeyi andıran iki adet 40 katlı apartman bloğunun da bulunduğu yeni Hwasong semti.

"En büyük ekonomik başarı hikâyesi"

Yeni yüksek katlı yerleşim bölgeleri, Kuzey Kore'de artan refahın tek göstergesi değil. Ülkeyi uzun yıllardır ziyaret edenler, Pyongyang'ın artık daha modern göründüğünü anlatıyor. Kentte, Çin'den gelen elektrikli otomobiller de dahil olmak üzere çok sayıda ithal araç, QR kodla ödeme ve taksi çağırmaya yarayan akıllı telefon uygulamaları ile Batılı moda ve kozmetik markalarının satıldığı mağazalar bulunuyor.

Rejim, Pyongyang'da ülkenin en büyük hastanesini ve New York'taki Central Park büyüklüğünde bir sera kompleksini tamamladı. Kim, Haziran 2025'te doğu kıyısında 20 bin kişi kapasiteli, beş kilometre uzunluğundaki Wonsan-Kalma sahil tatil merkezini açtı. Wall Street Journal Haziran ayında Kuzey Kore'yi "dünyanın en büyük ekonomik başarı hikâyesi" olarak nitelendirdi.

Pyongyang'ın giderek daha aydınlık ve modern görünen kent silueti

Rusya ile kazançlı savaş ticareti

Diktatörlüğün bu ani ekonomik canlanmayı, büyük ölçüde Rusya'nın Ukrayna'ya karşı yürüttüğü savaşa verdiği destekten elde ettiği yüksek gelirlerle finanse ettiği tahmin ediliyor. Güney Kore Ulusal Güvenlik Stratejisi Enstitüsü'nün (INSS), Mart ayında yayımladığı rapora göre Kuzey Kore, Moskova'ya mühimmat satışı ve asker göndermesi karşılığında 7,7 milyar ila 14,4 milyar dolar arasında gelir elde etti.

Bloomberg'in küresel ekonomi araştırma ve analiz birimi Bloomberg Economics'in kısa süre önce yaptığı hesaplamaya göre, Rusya'ya 2022-2025 yılları arasında sağlanan askerî destek Kuzey Kore'ye 14 milyar doların üzerinde gelir getirdi.

Çin ile ticaret, Kuzey Koreli işçilerin yurt dışına gönderilmesi, ihracat ve internet üzerinden işlenen suçlardan da yaklaşık 8 milyar dolar daha elde edildi. Örneğin Şubat 2025'te Bybit platformuna yönelik, bugüne kadarki en büyük siber saldırıda Kuzey Koreli olduğu tahmin edilen hackerlar Ethereum cinsinden 1,5 milyar dolar ele geçirdi. Ethereum, kendi sanal para birimine sahip bir blokzincir ağı. Karşılaştırma açısından: Kuzey Kore'nin gayrisafi yurt içi hasılası geçen yıl 27 milyar dolardı.

Rusya'nın Ukrayna savaşına verdiği askerî destek, Kuzey Kore için önemli bir gelir kaynağına dönüştü

Kim: "Her şey değişti"

Rusya'yı destekleyen yeni rolü, lider Kim'e hem daha fazla siyasi önem hem de daha büyük askerî güç kazandırdı. Bunun görünür göstergelerinden biri de iki adet 5 bin tonluk destroyerin denize indirilmesi oldu. Otokrat lider, 15 yıllık iktidarı boyunca bugüne kadar hiç bu kadar nüfuz ve paraya sahip olmamıştı.

Bu, şaşırtıcı bir dönüşüm. Koronavirüs pandemisi sırasında kilo veren Kim, 2021 başında İşçi Partisi kongresinde gözyaşları içinde "ekonominin neredeyse tüm sektörlerinin beklentilerin gerisinde kaldığını" kabul etmişti. Beş yıl sonraki parti kongresindeyse binanın önünde yedi sıra topçu silahı sergileniyordu ve Kim coşkuyla, "Her şey kökten değişti" diyordu.

Rusya'yla kurulan ortaklık sayesinde Kuzey Kore, dünya siyasetindeki dışlanmış ülke statüsünden uzaklaştı ve izolasyonunu kırdı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Haziran 2024'te Pyongyang'da Kim'i ziyaret etti. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ise Belarus'un otokrat lideri Aleksandr Lukaşenko'nun ziyaretinden üç ay sonra, bu yıl Haziran ayında Kuzey Kore'ye geldi. Kim ayrıca Eylül 2025'te Pekin'de İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinin 80'inci yıl dönümü törenlerine Şi ve Putin'le birlikte katıldı.

Pyongyang'ın Sadong semtindeki yeni yüksek yapılar, rejimin son yıllarda öne çıkardığı inşaat hamlesini ve başkentte sergilemek istediği değişimi görünür kılıyor.

Asker kiralamak da kazançlı

Rusya'nın Ukrayna ile savaşında yoksul Kuzey Kore'nin devasa mühimmat stoklarından yararlanma fikrinin ilk olarak Moskova'dan mı yoksa Pyongyang'dan mı çıktığı bilinmiyor. Ukrayna'nın tahminlerine göre Kuzey Kore, 2024 ve 2025 yıllarında Rusya'nın cephede ihtiyaç duyduğu mühimmatın yarısını sağladı. Ayrıca kundağı motorlu obüsler, çok namlulu roketatarlar ve balistik füzeler gönderdi. Ukrayna'nın verdiği bilgilere göre Kuzey Kore şimdi de Ukrayna'ya karşı savaşmak üzere 90 asker, altı fırlatma rampası ve 120'ye kadar füzeden oluşan bir füze birimini Rusya'ya göndermeyi planlıyor.

Daha önce 16 bin ila 22 bin Kuzey Koreli asker, Rusya'nın Ukrayna güçlerini sınırdaki Kursk bölgesinden geri püskürtmesine ve daha sonra bölgedeki mayınların temizlenmesine yardım etti. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'e göre Kim, şimdi Rusya'ya 30 bin ila 50 bin asker daha konuşlandırmak istiyor. Bu oldukça kazançlı bir iş: INSS raporuna göre Kim yönetimi, gönderilen her asker için ayda 2 bin 800 dolar, subay için 3 bin dolar, ölen her asker içinse 6 bin ila 10 bin dolar alıyor.

Sovyetler Birliği döneminde olduğu gibi karşılıklı ticaretin büyük bölümü takas yoluyla yürütülüyor. Mühimmat, silah ve asker karşılığında Moskova, Kuzey Kore'ye ham petrol ve petrol ürünleri, tahıl ve askerî malzeme sağlıyor. Bunlar hava savunma sistemlerinden insansız hava aracı, füze ve denizaltı yapımında kullanılabilecek teknolojilere kadar uzanıyor.

Kim Jong Un ile Vladimir Putin arasındaki yakınlaşma giderek daha belirgin bir "kazan-kazan" ortaklığına dönüşüyor.

Bölgesel kalkınma programı

Ancak uzmanlara göre ekonomik canlanma nüfusun büyük bölümüne ulaşmıyor. Artan gıda fiyatları ve ülkenin para birimi wonun değer kaybetmesi, dövize erişimi olmayan yoksul haneleri özellikle ağır etkiliyor. Birçok ailede yaşam standardını koruyabilmek için artık kadınların da çalışması gerekiyor.

Kim, iyi durumdaki başkent Pyongyang'ın dışındaki bölgeler için 2024 baharında "20x10" adlı bir kalkınma programını gündeme getirdi. Programın muhtemelen olağanüstü gelirlerle finanse edilmesi planlanıyor. Buna göre her yıl 20 kent ya da ilçede modern fabrikalar kurulacak. On yıl içinde toplam 200 bölgesel sanayi projesinin hayata geçirilmesi hedefleniyor.

Ancak Seul'deki Kookmin Üniversitesi'nde profesör olan Kuzey Kore uzmanı Andrey Lankov'a göre 20x10 projeleri çoğunlukla başarısız oluyor. Lankov, "Bunun nedeni fabrikaların yalnızca gerekli altyapıya sahip olmaması değil; elektrik, ekipman ve ham madde tedarikini sağlayacak mekanizmaların da göz ardı edilmesi" diyor.

Lankov'a göre bu fabrikaların özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler için uygun olmayan planlı ekonomi ilkeleri doğrultusunda işletilmesi de sorun oluşturuyor:

"Kuzey Kore'de 2010'lu yılların ortasında yaşanan ekonomik büyümenin aksine, bugünkü büyüme iç ekonomik reformlardan kaynaklanmıyor; yalnızca uluslararası koşulların Kuzey Kore'nin lehine gelişmesinin sonucu."