Yaren YILDIZ

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre kadın işsizlik oranı haziranda yüzde 9,8'e gerileyerek son 166 ayın en düşük seviyesine indi. İşsiz kadın sayısı ise 1 milyon 171 bine düşerek Mayıs 2016'dan bu yana en düşük düzeye geriledi. Bu veriler kadınların iş gücü piyasasındaki görünürlüğünü arttırdığının somut göstergelerinden biri. Ancak işsizlikteki bu iyileşme, niceliksel bir başarıya işaret etse de çalışma hayatındaki sektörel dağılıma aynı ölçüde yansımıyor. Akkök Holding'in 2026 "Kadın İstihdamında Başarılı Olan Sektörler" araştırması, kadınların hâlâ kozmetik, sağlık, eğitim ve gıda gibi belirli alanlarda yoğunlaştığını ortaya koyuyor. TOBB Kadın Girişimciler Kurulu Başkan Yardımcısı Fatma Aydoğdu, bu tablonun temelinde toplumsal önyargıların yattığını dile getiriyor. 

KADINLARIN ÖNÜNDEKİ GÖRÜNMEZ DUVAR

Kadınların yaklaşık yüzde 80'inin hizmet sektöründe istihdam edildiğine dikkat çeken Fatma Aydoğdu, kadınların üretim, sanayi ve teknoloji gibi alanlarda da başarılı olabileceğini ancak toplumda yerleşmiş kalıpların bu dönüşümün önünde engel oluşturduğunu söyledi. Bu ön yargıların yalnızca işverenlerin kadınlara bakışını değil, kadınların meslek tercihlerini de etkilediğini belirten Aydoğdu, "Hem kadınlarımızda hem de sektörlerde bazı mesleklerin kadınlara uygun olmadığı yönünde ön yargılar var" dedi. Kadınların belirli sektörlerle özdeşleştirilmesine yol açan toplumsal önyargıların kırılması gerektiğini vurgulayarak kadınlara cesur olmalarını söyleyen Aydoğdu, "Mesleğin cinsiyeti olmaz" ifadesini kullandı.

KAS GÜCÜNDEN BEYİN GÜCÜNE

Aydoğdu, kadınların belirli sektörlerde yoğunlaştığı mevcut tablonun kısa vadede değişmeyeceğini, ancak dönüşümün zaman içinde etkisini göstermeye başladığını söyledi. Gelecek dönemde kadın istihdamını şekillendirecek en önemli başlıklardan birinin dijitalleşme ve yapay zekâ olacağını belirten Aydoğdu, mevcut teknolojilerle birlikte artık kas gücünden çok beyin gücünün öne çıktığını ifade etti. Bu dönüşümün kadınların sanayi ve üretimde daha fazla yer almasının önünü açacağını vurgulayan Aydoğdu, "Sanayide makineler robotik sistemlerle çalıştığı için iyi bir eğitim alan kadınlar bu alanlarda rahatlıkla görev alacak" dedi.

TOBB KADIN GİRİŞİMCİLER KURULU İSTİHDAM KAPILARINI ARALIYOR

TOBB Kadın Girişimciler Kurulu çatısı altında kadınların üretim ve sanayi gibi alanlarda daha fazla yer alabilmesi için uzun süredir sahada çalışmalar yürüttüklerini anlatan Aydoğdu, bu kapsamda 2021 yılında hayata geçirilen "Sanayide Kadın Eli" projesiyle 45 ilde kadınların sanayi sektöründe istihdamına yönelik çalışmalar gerçekleştirdiklerini hedeflerinin ise Türkiye’nin 81 iline ulaşmak olduğunu söyledi. Proje sayesinde kadınların kaynak operatörlüğü, torna operatörlüğü, forklift operatörlüğü ve kaynakçılık gibi teknik mesleklerde istihdama kazandırıldığını belirten Aydoğdu, organize sanayi bölgeleri, iş dünyası ve ilgili kurumlarla iş birliği içinde kadınların teknik mesleklere yönelmesini teşvik ettiklerini ifade etti. Aydoğdu, bunun yanı sıra üniversiteler ve meslek liselerinde yürüttükleri çalışmalarla genç kadınların geleceğin mesleklerine hazırlanmasını ve dijital dönüşüme uyum sağlamasını hedeflediklerini dile getirdi.

SEKTÖREL İSTİHDAM HARİTASI

Kadınların sektörel temsilinde kozmetik ve sağlık başı çekerken, bu alanları eğitim, bankacılık-finans, hazır giyim-tekstil ve gıda sektörleri takip ediyor. Kadınların sektörel temsili kozmetikte yüzde 47-59, sağlıkta yüzde 47-58, eğitimde yüzde 45-52, bankacılık ve finansta yüzde 34-54, hazır giyim ve tekstilde yüzde 39-49 aralığında bulunuyor. Buna karşılık oranlar inşaatta yüzde 11-26, otomotivde yüzde 18-19, gayrimenkulde yüzde 21-26, elektronik ve beyaz eşyada yüzde 22-25, endüstride yüzde 17-37, yazılımda ise yüzde 19-37 aralığında seyrederken kadın temsilinin en düşük kaldığı alanlar olarak öne çıkıyor.