Ama içerisi dolu.

Üstelik kişi başı 1500–1800 TL’lik kahvaltılarla.

Ve aynı şehirde, aynı gün…

250 TL’lik kahveyi pahalı bulan insanlar var.

Şimdi soralım:

Gerçekten paramız mı yok, yoksa artık paranın değeri mi yok?

Bu bir kahvaltı değil, bir psikolojik ihtiyaç

Bu manzara bize şunu söylüyor:

İnsanlar oraya doymaya gitmiyor.

Çünkü açlık evde de giderilir.

Ama insanın derdi artık mide değil.

Ve tam bu noktada Cemal Süreya’nın o cümlesi çarpıyor yüzümüze:

“Kahvaltının mutlulukla bir ilgisi olmalı.”

Evet, var.

Ama artık mesele şu:

Mutluluğun fiyatı kaç TL?

Psikoloji bize net söylüyor:

Yemek bir ihtiyaçtan fazlasıdır.

Yemek, özellikle de “özel” hale getirilmiş sofralar,

beyinde ödül sistemini çalıştırır.

Yani kişi o masaya oturduğunda şunu satın alır:

* Rahatlama

* Kaçış

* “İyiyim” hissi

Bu, bir hedonik mutluluktur.

Yani hızlı gelen, hızlı biten bir haz.

Ve tehlikeli olan şu:

İnsan bu hissi tekrar tekrar satın almak ister.

Burada asıl mesele ekonomi değil.

Algı.

Çünkü insanlar artık şunu sormuyor:

“Bu kahvaltı bu parayı eder mi?”

Onun yerine şunu kabul ediyor:

“Her şey zaten pahalı.”

İşte tam bu noktada tehlike başlar.

Çünkü sorgulama bittiğinde,

değer de biter.

En çarpıcı olan ne biliyor musunuz?

Bu fiyatlar;

* deniz kenarında değil

* doğada değil

* özel bir deneyimde değil

Sıradan bir caddede,

egzoz havası eşliğinde ödeniyor.

Ve buna rağmen insanlar oradaysa…

Bu artık lüks değil.

Bu, psikolojik bir ihtiyaç.

Bugün insanlar şunu satın alıyor:

Bir tabak değil.

Bir duygu.

“Ben de hayatın içindeyim.”

“Ben de geri kalmadım.”

“Ben de iyi hissedebilirim.”

Ama bu his…

birkaç saat sürüyor.

Sonra hayat kaldığı yerden devam ediyor.

Demem o ki; 

İstanbul’daki o dolu kahvaltı masaları bize şunu anlatıyor:

Sorun sadece pahalılık değil.

Pahalıya alışmamız.

Ve daha acısı…

İnsan artık mutluluğu üretmek yerine,

satın almaya çalışıyor.

Ama unutulan bir şey var:

Mutluluk sipariş verilebilen bir şey değil.