Konut sektörünün can suyu
Gayrimenkul piyasasını yakından takip edenler çok iyi bilir; son dönemde yüksek banka kredi faizleri ve sıkılaşma politikaları yüzünden konut sektörü gerçekten zor bir virajdan geçiyor.
Evi olan satmakta, ev almak isteyen ise o yüksek faiz oranlarıyla kredi çekmekte zorlanıyor. İşte tam bu tıkanma noktasında, piyasaya adeta bir ilaç gibi yetişen bir sektör var: *Katılım Finans Ekosistemi*.
Bugün sizlere katılım bankalarının ve devlet lisanslı tasarruf finansman şirketlerinin piyasada nasıl bir "konut satış motoru" haline geldiğini, bu sistemin arkasındaki devasa rakamları ve piyasaya etkilerini çok sade bir dille anlatmak istiyorum.
Faiz yok, el birliği var: Konut satışlarına büyük doping
Banka kredilerinin önünün kapandığı bu dönemde, geleneksel yöntemlere alternatif arayan vatandaşlar katılım finans sistemine akın etti. Aslında sahada gördüğümüz şey çok net: Son zamanlarda Türkiye genelinde yapılan konut satışlarının çok büyük bir kısmı, katılım bankalarının konut finansmanları ve tasarruf şirketlerinin o bildiğimiz "faizsiz el birliği" havuzlarından çıkan nakit paralarla dönüyor.
Bu durum hem inşaat firmalarının elindeki konutları satıp nakit akışı sağlamasına yarıyor hem de orta ve dar gelirli ailelerin yüksek faiz yükü taşımadan ev sahibi olmasını sağlıyor. Yani sistem, konut piyasasındaki o can alıcı talebi diri tutuyor.
Sektörü sırtlayan önemli kurumlar
Peki, sahada iş yapan, vatandaşın bütçesine dokunan bu kurumlar hangileri ve ne kadarlık bir büyüklüğe ulaştılar? Gelin en çok öne çıkanlara birlikte bakalım:
Emlak Katılım (Katılım Bankası): İnşaat ve konut sektörünün içinden gelen bu köklü kamu bankası, tek başına piyasaya *234,7 milyar TL* nakdi finansman sağladı. Ev alacak bireysel müşterilere ve müteahhitlere sunduğu özel modellerle sektörün en büyük güçlerinden biri.
Hayat Finans (Dijital Katılım Bankası): Türkiye’nin tamamen dijital odaklı ilk katılım bankası. Şubesi yok, her şey telefonunuzda. Kısa sürede finansman hacmini *13,8 milyar TL* seviyesine ulaştırarak konut ve tüketici finansmanına ciddi bir dijital hız kazandırdı.
Eminevim (Tasarruf Finansmanı): Hepimizin bildiği, bu faizsiz el birliği sisteminin kurucusu ve en büyük oyuncusu. Bugüne kadar tek başına *300 binden fazla* aileye ev ve araç teslimatı yaparak bu alanda kırılması zor bir rekora imza attı.
Fuzul Ev (Tasarruf Finansmanı): Sektörün bir diğer köklü ve güvenilir markası. Bugüne kadar 150 binden fazla* vatandaşın konut ve araç hayalini faizsiz, kredisiz modellerle gerçeğe dönüştürdü.
Katılımevim (Tasarruf Finansmanı): Borsada işlem gören ve son yıllarda dijital altyapısıyla çok hızlı büyüyen bir şirket. Aylık yüksek sözleşme hacimleriyle konut piyasasına sürekli taze para akışı sağlıyorlar.
Albayrak Finans (Tasarruf Finansmanı): Arkasındaki güçlü Albayrak Grubu'nun finansal desteğiyle sektöre giren şirket; ev, iş yeri, araç ve hatta traktör havuzlarıyla sisteme çok güçlü bir kurumsal hareketlilik getirdi.
Büyük fotoğraf: Kaç kişi ev sahibi oldu?
Resmi verilere baktığımızda karşımıza çıkan tablo, sistemin ne kadar devasa bir toplumsal tabana yayıldığını kanıtlıyor:
Sistemde Kaç Kişi Var?: Şu an bu tasarruf şirketlerinde aktif olarak para biriktiren, taksit ödeyen ve ev/araba sırası bekleyen üye sayısı 1 milyon 157 bin 958 kişiye ulaştı. Bu tarihi bir rekor!
Yönetilen Para Ne Kadar?: Sadece bu faizsiz konut ve araç şirketlerinin yönettiği toplam işlem hacmi 1 trilyon 211 milyar TL'yi buldu. Katılım bankalarının sağladığı 2 trilyon 27,7 milyar TL'lik nakdi desteği de eklersek, karşımızda 3 trilyon lirayı aşan bir ekonomik güç var.
Kaç Kişi Teslimat Aldı?: Sistemin kurulduğu ilk günden bugüne kadar faizsiz havuzlardan parasını alıp ev ya da araba sahibi olan kişi sayısı toplamda 650 bin ila 700 bin kişi arasında.
Net Ev Sahibi Sayısı: Yapılan bu teslimatların yaklaşık %60’ı doğrudan konut alımına yönelik oldu. Yani, bu katılım finans şirketleri sayesinde Türkiye genelinde tam 400 bin civarında aile net olarak ev sahibi oldu ve kafasını sokacak güvenli bir yuvaya kavuştu. (Kalan %40'lık kitle ise araç finansmanı kullandı).
Benim gözümden sektörün özeti ve geleceği
Bir gayrimenkul uzmanı olarak net bir şekilde söyleyebilirim ki; Katılım Finans sektörü artık sadece bir "alternatif" değil, Türkiye konut piyasasının en önemli can damarlarından biridir.
1.1 milyonu aşan aktif üyesi, piyasaya enjekte ettiği trilyonlarca liralık hacmi ve ev sahibi yaptığı 400 bin ailesiyle bu firmalar, barınma krizinin faizsiz çözülmesinde hayati bir rol oynuyor. Mevcut yüksek faiz ortamı devam ettiği sürece, önümüzdeki dönemde de vatandaşın ilk adresinin bu sistem olacağını ve konut piyasasını bu modelin ayakta tutacağını öngörmek hiç de zor değil.