Bu değişim, yeni meslekleri de beraberinde getirdi. Bugün milyonlarca takipçisi olan influencerlar, markaların pazarlama stratejilerinin önemli bir parçası haline geldi. Bu durum son derece doğal.

Ancak doğal olmayan bir şey var.

O da gazetecilik ile influencerlığı aynı meslek gibi görmek...

Ne yazık ki son yıllarda özellikle şirketlerin kurumsal iletişim birimleri ve halkla ilişkiler (PR) ajansları bu iki farklı alanı birbirine karıştırmaya başladı. Bunun sonucunda da hem gazetecilik mesleği zarar görüyor hem de iletişim faaliyetleri amacından sapıyor.

Bu düşünceyi pekiştiren bir olaya geçtiğimiz günlerde katıldığım bir basın toplantısında bir kez daha tanık oldum.

Toplantı saati gelmişti. Gazeteciler, sektör temsilcileri ve davetliler salondaki yerlerini almış, programın başlamasını bekliyordu. Dakikalar geçti ama toplantı başlamadı. Sebebi ise tek bir kişinin henüz salona gelmemiş olmasıydı.

İşin ilginç tarafı, onlarca insan bekletilirken kimsenin bundan rahatsızlık duymamasıydı.

Daha da ilginci, gecikmeye neden olan kişinin salona girişindeki tavrıydı.

Bekleyen onlarca kişiden özür dilemek yerine, adeta "Herkes beni beklemek zorunda. Çünkü küçük dağları ben yarattım" mesajı veren bir özgüven sergilendi. O an bir kez daha şunu düşündüm:

İnsanların makamı, ünü ya da takipçi sayısı değil; başkalarının zamanına gösterdiği saygı onların gerçek karakterini ortaya koyar.

Çünkü zaman, herkes için eşit değere sahip tek sermayedir.

Saygı önce zamana gösterilir

Kurumsal hayatın en temel kurallarından biri dakikliktir. Dünyanın en büyük şirketleri toplantı disiplinini bunun üzerine kurar. Çünkü dakiklik, yalnızca programa uyulması anlamına gelmez; karşı taraftaki insana verilen değerin de göstergesidir.

Onlarca gazeteciyi, yöneticiyi veya davetliyi tek bir kişi için bekletmek aslında "Sizin zamanınız benim zamanımdan daha değersiz." demektir.

Bu anlayışın profesyonellikle hiçbir ilgisi yoktur.

Üstelik toplantıya geç kalan kişi ister şirket CEO'su olsun ister sanatçı ister influencer, isterse dünyanın en tanınmış ismi...

Doğru davranış bellidir.

Önce özür dilenir.

Sonra programa devam edilir.

Ne yazık ki artık bazı organizasyonlarda tam tersi bir anlayış hâkim olmaya başladı. Özellikle sosyal medya popülerliği, mesleki birikimin önüne geçiriliyor.

İşte sorun tam da burada başlıyor.

Gazeteci reklam yapmaz, haber yapar

Bugün influencerlık son derece değerli bir iletişim alanıdır.

Markalar ürünlerini tanıtmak, yeni hedef kitlelere ulaşmak, sosyal medya görünürlüğünü artırmak için influencerlarla çalışabilir. Bunun hiçbir yanlış tarafı yok.

Çünkü influencerın görevi budur.

Deneyim paylaşır.

Ürün tanıtır.

Marka görünürlüğü sağlar.

Takipçileriyle kişisel iletişim kurar.

Gazetecinin görevi ise tamamen farklıdır.

Gazeteci kamu adına soru sorar.

Şüphe duyar.

Araştırır.

Belgeleri inceler.

Doğruluğu teyit eder.

Eleştirir.

Gerekirse hoşunuza gitmeyecek soruları da sorar.

Ve en önemlisi kamu yararını gözetir.

Gazeteci haber üretir.

Reklam değil.

İşte bu nedenle gazeteciliğin etik kuralları ile influencerlığın çalışma biçimi birbirine benzemez.

Bir gazetecinin başarısı aldığı beğeni sayısıyla değil, hazırladığı haberin güvenilirliğiyle ölçülür.

Bir influencerın başarısı ise doğal olarak erişim gücü ve etkileşim performansıyla değerlendirilir.

İki alan birbirinin alternatifi değildir.

PR dünyasının en büyük yanılgısı

Bugün birçok PR ajansı hâlâ aynı davet listesini hazırlıyor.

Bir tarafta ekonomi muhabiri...

Diğer tarafta moda fenomeni...

Yanında otomobil içerik üreticisi...

Arkasında yemek bloggerı...

Hepsi aynı salonda.

Hepsinden aynı çıktının alınması bekleniyor.

Oysa gazeteci haber peşindedir.

Influencer içerik peşindedir.

Gazeteci şirketin yatırım planını sorar.

Influencer etkinliğin dekorunu paylaşır.

Gazeteci finansal tabloyu inceler.

Influencer ikram masasını çeker.

Gazeteci CEO'ya zor sorular yöneltir.

Influencer selfie paylaşır.

Hiçbiri yanlış değildir.

Yanlış olan, ikisinden de aynı şeyi beklemektir.

Takipçi sayısı gazetecilik ölçüsü değildir

Son yıllarda çok tehlikeli bir algı oluştu.

Sanki takipçi sayısı arttıkça gazetecilik yapılmış oluyor.

Oysa milyonlarca takipçisi olmak, gazeteci olmak anlamına gelmez.

Gazetecilik; eğitim, deneyim, etik ilkeler, doğrulama mekanizması ve kamu sorumluluğu gerektirir.

Gazeteci gerektiğinde haber yapmama kararı da verebilir.

Çünkü elindeki bilginin doğruluğundan emin değildir.

Gazeteci için önce doğruluk gelir.

Sonra hız.

Sonra görünürlük.

Bugün sosyal medyada ilk paylaşan olmak ile doğru haberi vermek aynı şey değildir.

Yanlış bilgi birkaç saniyede milyonlara ulaşabilir.

Ama onun oluşturduğu güven kaybını yıllarca telafi edemezsiniz.

İşte bu yüzden gazetecilik hâlâ dünyanın en önemli kamu görevlerinden biri olarak kabul edilmektedir.

Gazeteci misafir değil, kamu adına oradadır

Basın toplantılarında unutulan bir gerçek daha var.

Gazeteciler organizasyonun misafiri değildir.

Aslında kamu adına oradadır.

Şirketlerin faaliyetlerini, yatırımlarını, yeni ürünlerini ve açıklamalarını kamuoyuna aktarmak için bulunurlar.

Dolayısıyla gazeteciye gösterilen saygı, yalnızca o kişiye gösterilen nezaket değildir.

Toplumun doğru bilgi alma hakkına gösterilen saygıdır.

Gazeteciyi saatlerce bekletmek...

Sorularını sınırlamak...

Eleştirel yaklaşımından rahatsız olmak...

Haberi reklam metnine dönüştürmesini beklemek...

Bunların hiçbiri sağlıklı iletişim anlayışıyla bağdaşmaz.

Herkes kendi işini yaparsa kazanan iletişim olur

İletişim dünyasında gazeteciye de influencera da ihtiyaç var.

Çünkü ikisi farklı ihtiyaçları karşılıyor.

Şirket gerçekten haber olmak istiyorsa gazetecilere ulaşmalıdır.

Marka bilinirliğini artırmak istiyorsa influencerlarla çalışmalıdır.

Kurumsal itibarını güçlendirmek istiyorsa şeffaf olmalıdır.

Kriz yönetmek istiyorsa doğru bilgi vermelidir.

Ama en önemlisi, her mesleğin sınırına ve değerine saygı göstermelidir.

Gazetecilik hiçbir zaman takipçi sayısıyla ölçülen bir meslek olmadı.

Bugün de değil.

Yarın da olmayacak.

Çünkü gazeteciliğin sermayesi görünürlük değil, güvendir.

Güven ise yıllar içinde kazanılır, birkaç dakikalık popülerlikle değil.

Şirketlerin, iletişim ajanslarının ve organizasyon yöneticilerinin artık bu gerçeği görmesi gerekiyor.

Gazeteci ile influencerın aynı işi yaptıklarını düşünemezsiniz.

Biri kamuoyunun haber alma hakkını temsil eder, diğeri ise dijital iletişimin önemli bir aktörüdür.

Bu ayrım yapılmadığı sürece ne gazetecilik hak ettiği değeri görecek ne de kurumsal iletişim gerçek anlamda başarıya ulaşacaktır.